Na rynku kapitałowym dla firm dostępny jest bardzo szeroki wachlarz zewnętrznych źródeł finansowania. Poszczególne źródła są jednak bardzo zróżnicowane pod wieloma względami.

Zakup środków trwałych za własne środki pieniężne jednostki jest stabilnym i bezpiecznym źródłem finansowania, wymaga to jednak poniesienia całkowitych nakładów przy nabyciu danego składnika. Dlatego większość firm korzysta z obcych źródeł finansowania. Jedną z najpowszechniejszych form jest kredyt bankowy, jednak ze względu na większą prostotę proceduralną to leasing staje się obecnie jedną z najatrakcyjniejszych metod pozyskiwania kapitału.

Ważna jest zatem znajomość jego uregulowań w przepisach prawnych i odpowiedniego rozliczania w kosztach prowadzonej działalności.

Leasing dla celów podatkowych zdefiniowano jako umowę nazwaną w Kodeksie cywilnym, a także każdą inną umowę, na mocy której jedna ze stron, zwana finansującym, oddaje do odpłatnego używania albo używania i pobierania pożytków drugiej stronie, zwanej korzystającym, podlegające amortyzacji środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne.

W praktyce w zależności od konstrukcji umowy mamy do czynienia z dwoma podstawowymi formami umów leasingowych: z leasingiem operacyjnym oraz z leasingiem finansowym. Przy leasingu operacyjnym leasingowana rzecz ujęta jest jako środek trwały w ewidencji finansującego (w firmie leasingowej), przy finansowym będzie ona natomiast figurować jako składnik środków trwałych u korzystającego (u przedsiębiorcy).

Zawierając umowę leasingu operacyjnego podatnik ma prawo zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów opłaty leasingowe (czynsz inicjalny, raty leasingowe), wydatki eksploatacyjne, składki ubezpieczeniowe. Natomiast przy leasingu finansowym podatnik może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów:

• część odsetkową raty,
• odpisy amortyzacyjne,
• wydatki z tytułu eksploatacji,
• składki ubezpieczeniowe.

Nie będzie natomiast zaliczał opłat leasingowym w części stanowiącej spłatę wartości początkowej środka trwałego, zyskując jednak w zamian prawo do amortyzacji.

Przykład:

Przyjęto na 36 miesięcy w leasing samochód osobowy o wartości 70.000 zł. Stawka amortyzacji 20%. Rata leasingowa 1.850 zł (część kapitałowa 1.500 zł, odsetki 350 zł). Przy leasingu operacyjnym podatnik zaliczy do kosztów pełną ratę leasingową 1.850 zł. Przy leasingu finansowym podatnik ujmie w kosztach podatkowych część odsetkową raty 350 zł oraz odpis amortyzacyjny (70.000 zł x 20% / 12 m-cy) 1.166,67 zł. Rata kapitałowa jest wyższa niż odpis amortyzacyjny, ponieważ raty są spłacane przez 36 miesięcy, natomiast amortyzacja samochodu osobowego wynosi 60 miesięcy. Leasing operacyjny pozwala na szybsze zaliczenie części kapitałowej w koszty.

Podatnik otrzymujący co miesiąc faktury za raty leasingowe musi odpowiednio ująć te koszty w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. Zarówno do ewidencji kosztów miesięcznych rat przy leasingu operacyjnym, bądź przy ewidencji amortyzacji i odsetkowej części raty przy leasingu finansowym, służy kolumna 13 „Pozostałe wydatki” podatkowej księgi przychodów i rozchodów zgodnie z wzorem zamieszczonym w Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 26.08.2003 roku w sprawie jej prowadzenia. Obecnie tylko nieliczni przedsiębiorcy korzystają z wydrukowanych wzorów podatkowej księgi przychodów i rozchodów.

W erze komputeryzacji dostępnych jest szereg nowoczesnych rozwiązań w formie specjalnie przystosowanych programów do ewidencji przychodów i kosztów. Programy takie zapewniają ewidencję i wydruki zgodne ze wzorem podatkowej księgi według rozporządzenia. Warto jednak szukać rozwiązań oferujących jeszcze praktyczniejsze zastosowania. Przykładowo w aplikacji Infakt.pl służącej do rozliczania przychodów i kosztów na podstawie podatkowej księgi przychodów i rozchodów nie ma potrzeby zastanawiać się nad wyborem odpowiedniej kolumny. Już na etapie wprowadzania kosztów aplikacja podpowiada najczęściej występujące ich rodzaje. Wprowadzając fakturę za czynsz leasingowy wystarczy wybrać odpowiednią kategorię:

Rozpoczynając pracę z aplikacją należy wprowadzić środek trwały, który jest używany na podstawie umowy leasingu:

Uzupełniając pytanie „Czy opłata wstępna jest rozliczana w czasie” należy wiedzieć, że podatnicy rozliczający się za pomocą podatkowej księgi przychodów i rozchodów mogą prowadzić ją według metody kasowej lub memoriałowej. Metoda kasowa polega na ujmowaniu kosztów w momencie ich poniesienia. Koszt uważany jest za poniesiony w dacie wystawienia przez kontrahenta faktury (rachunku) bądź innego dowodu stanowiącego podstawę do zaksięgowania kosztu. Podatnicy, którzy wybierają metodę memoriałową muszą spełnić warunek, że stale w każdym roku podatkowym księgi te będą prowadzone w sposób umożliwiający wyodrębnienie kosztów uzyskania przychodów odnoszących się tylko do tego roku podatkowego.

Dla prawidłowego ujęcia kosztów w księdze zgodnie z metodą memoriałową podstawowe znaczenie ma charakter kosztu tj. czy mamy do czynienia z kosztem bezpośrednim czy pośrednim. Koszty bezpośrednio związane z przychodami, poniesione w latach poprzedzających rok podatkowy oraz w roku podatkowym są potrącane w tym roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody. Koszty pośrednio związane z przychodami są potrącane w dacie ich poniesienia tj. w dacie wystawienia faktury (rachunku) lub innego dowodu księgowego.

Jeżeli jednak koszty te dotyczą okresu przekraczającego rok podatkowy, a nie jest możliwe określenie, jaka ich część dotyczy danego roku podatkowego, w takim przypadku stanowią koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do długości okresu, którego dotyczą. W przypadku leasingu kosztem takim jest opłata wstępna, której podatnik dokonuje w momencie zawarcia umowy leasingu. Przy metodzie kasowej ujmuje ją w kosztach w całości w dacie poniesienia. Przy metodzie memoriałowej rozlicza proporcjonalnie do czasu trwania umowy (np. 36 miesięcy). Przedsiębiorcom zależy na optymalizacji obciążeń podatkowych, więc w praktyce mało który podatnik wybiera metodą memoriałową. Przy leasingu, gdzie opłaty wstępne są dość wysokie, ujęcie opłaty wstępnej w całości w kosztach daje duże oszczędności podatkowe.

Opcja „Kwota odliczonego podatku VAT” związana jest z faktem, iż przy samochodach osobowych podatnik ma prawo do odliczenia 60% podatku naliczonego w fakturze, nie więcej jak 6.000 zł. W przypadku leasingu odliczeniu podlega 60% podatku VAT naliczonego w każdej fakturze, do momentu odliczenia narastająco łącznej wartości 6.000 zł. Przenosząc dane do aplikacji Infakt.pl należy więc wprowadzić kwoty podatku odliczone do tej pory.

Po uzupełnieniu danych pojazdu można rozpocząć wprowadzanie kosztu leasingu do PKPiR. Po wyborze opcji „dodaj koszt leasingu” otwiera się okno, w którym po wprowadzeniu:

• numeru faktury,
• wystawcy faktury (danych finansującego – firmy leasingowej),
• daty dokumentu i daty jego otrzymania,
• oraz wartości,

Wystarczy przejść do zakładki „Księgowość” i wydrukować podatkową księgę przychodów i rozchodów z prawidłową zaksięgowaną fakturą za ratę leasingową.

Korzystając ze standardowych programów do prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów podatnik dostaje tylko narzędzie do szybszego i wygodniejszego wprowadzania dokumentów, gdzie sam wskazuje poszczególne kolumny księgi. W aplikacji Infakt.pl wystarczy określić charakter kosztu, wprowadzić dane faktury dokumentującej koszt oraz jego wartość, a aplikacja księguje je w KPiR.

Warto już dzisiaj na stronie www.Infakt.pl zupełnie za darmo przetestować możliwość ewidencji przychodów i kosztów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów.