Zakładanie działalności gospodarczej w 15 pytaniach
W tym opracowaniu zebraliśmy informacje o tym, co należy wiedzieć o zakładaniu działalności. W kolejne poniedziałki publikowaliśmy wpisy szczególnie istotne dla początkującego przedsiębiorcy. Ten artykuł zbiera wszystkie te informacje. Sprawdź 15 popularnych pytań dotyczących zakładania działalności gospodarczej!
Z tego artykułu dowiesz się:
- jak założyć firmę
- jakich dokumentów potrzebujesz
- co to jest PKD i PKWiU
- co to znaczy być VAT-owcem
- jak dokonać zgłoszenia do ZUS
- kiedy wybrać KRUS
15 kluczowych pytań przy otwieraniu działalności gospodarczej
1. W jaki sposób założyć firmę?
Jednoosobową działalność gospodarczą można założyć osobiście w urzędzie (opcja dostępna do końca października 2026 r.) lub online, poprzez inFakt.pl lub portal biznes.gov.pl.
Wygodną opcją jest Kreator Zakładania Firmy od inFaktu, który połączony jest z Centralną Ewidencją i Informacją o Działalności i mObywatelem. Dzięki temu założysz biznes w dosłownie15 minut (wraz z uzyskaniem NIP!). Od razu otrzymasz konto firmowe – zarejestrujemy je w CEIDG i uzyskasz wpis na białą listę VAT.
Niezależnie od formy, na jaką zdecyduje się przyszły przedsiębiorca, należy przesłać formularz CEIDG-1. W kreatorze od inFaktu zrobisz to jednym kliknięciem.
Wolisz założyć firmę z Księgowym inFaktu? Zrób to w 15 minut!
2. Jakie dokumenty trzeba złożyć, aby założyć firmę?
Obowiązkowym dokumentem do założenia jednoosobowej działalności jest druk CEIDG-1. Wniosek ten stanowi jednocześnie zgłoszenie do ZUS/KRUS, GUS oraz naczelnika urzędu skarbowego. W ZUS lub KRUS przedsiębiorca zgłaszany jest jako płatnik składek, natomiast musi jeszcze dokonać zgłoszenia siebie jako osoby ubezpieczonej (na druku ZUS ZUA lub ZUS ZZA).
Przeczytaj więcej na temat ZUS ZUA oraz ZUS ZZA na naszym blogu.
3. Co to jest PKD?
Kod PKD to pięcioznakowy symbol, który określa rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej. W momencie zakładania działalności, każdy przedsiębiorca musi wybrać przynajmniej jeden kod PKD. Dzięki PKD urzędy wiedzą, jakie czynności przedsiębiorca wykonuje w swojej działalności.
Warto wiedzieć, że od 1 stycznia 2025 roku obowiązuje nowa klasyfikacja PKD. To tzw. klasyfikacja PKD 2025, która zastępuje poprzednią – PKD 2007. Przedsiębiorcy, którzy założyli firmę przed końcem 2024 roku, mają 24 miesiące okresu przejściowego na zmianę kodów PKD (do końca 2026 roku). Natomiast wszystkie firmy założone w 2025 roku obligatoryjnie stosują już nowe PKD 2025.
Klasyfikacja wprowadza duże zmiany dla handlu, ale i pozostałych działalności.
W inFakcie z wyborem kodu PKD pomoże Ci Twój Księgowy lub portal pkd.pI.
4. Co to jest CEIDG?
CEIDG to skrót od Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. CEIDG jest elektronicznym rejestrem małych przedsiębiorców, którzy prowadzą działalność gospodarczą w Polsce.
Dowiedz się więcej o CEIDG, czyli elektronicznej bazie wszystkich przedsiębiorców w Polsce.
5. Jakie załączniki można złożyć z CEIDG-1?
Do wniosku CEIDG-1 można dołączyć między innymi zgłoszenie do VAT lub VAT-UE oraz zgłoszenie do ZUS (ZUS ZUA lub ZUS ZZA). Te formularze mogą być złożone też samodzielnie.
6. Co to jest PKWIU?
PKWIU, czyli Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług, to rodzaj klasyfikacji stworzonej w celach statystycznych. Numer PKWIU należało niegdyś wpisywać na fakturze – obecnie takiego obowiązku nie ma. PKWIU jest powiązane z PKD. PKD mówi nam o rodzaju wykonywanych usług lub sprzedawanych towarów, a PKWIU wskazuje nam dokładnie usługę lub towar, który jest sprzedawany.
Przedsiębiorca musi wybrać odpowiednie PKWIU m.in. w celach podatkowych (VAT, CIT, PIT). Wyszukiwarkę PKWIU znajdziesz na stronie Głównego Urzędu Statystycznego.
Wprowadzasz w firmie Krajowy System e-Faktur? Skorzystaj z naszej darmowej inFolinii KSeF i zapytaj naszych księgowych o nowości!
7. Co znaczy być VAT-owcem?
Przedsiębiorca, który jest VAT-owcem rozlicza podatek VAT. Rozliczenie to polega na tym, że do swoich usług dolicza VAT według odpowiedniej stawki i ma też możliwość odliczania VAT-u od wydatków związanych z prowadzoną działalnością.
Oprócz przedsiębiorców rozliczających VAT są także osoby, które korzystają ze zwolnienia z VAT.
8. Co daje mi zgłoszenie do VAT-UE?
Zgłoszenie do VAT-UE to rejestracja i wpisanie przedrostka PL przed NIP-em. Dla kontrahenta z UE jest potwierdzenie tego, że ma do czynienia z podatnikiem i nie dolicza do swoich usług lub towarów podatku VAT, tylko wystawia fakturę bez VAT-u.
Rejestracji do VAT-UE dokonuje się na formularzu VAT-R. Zgłoszenia do VAT-UE może dokonać zarówno przedsiębiorca rozliczający VAT, jak i zwolniony.
9. Co zyskujesz, zakładając firmę za pośrednictwem biura rachunkowego?
Przedsiębiorca, który zdecyduje się na założenie działalności za pośrednictwem biura rachunkowego zyska przede wszystkim czas i ograniczy sobie stres. Należy pamiętać, że na zdobycie wiedzy, uzupełnienie odpowiednich druków i złożenie dokumentów urzędach trzeba przeznaczyć trochę czasu.
Pomoc księgowego przy zakładaniu firmy jest nieoceniona. Skorzystaj z usługi bezpłatnego zakładania działalności z inFaktem oraz z naszego Kreatora Zakładania Firmy. Otwórz biznes z inFaktem w kwadrans!
10. Jak dokonać zgłoszenia do ZUS?
Przedsiębiorca zgłoszenia siebie, jako osoby ubezpieczonej do ZUS może dokonać wraz z drukiem CEIDG-1 lub jako samodzielny dokument w terminie 7 dni od dnia założenia działalności. Właściwy do złożenia jest druk:
- ZUS ZUA – gdy opłacane będzie ubezpieczenie społeczne i zdrowotne
- ZUS ZZA – gdy przedsiębiorca podlega z działalności tylko pod ubezpieczenie zdrowotne
11. Jaką formę opodatkowania wybrać w momencie zakładania działalności?
Nie ma jednej uniwersalnej odpowiedzi na to pytanie. Każdy przedsiębiorca musi przeanalizować swoją sytuację i dobrać najlepsze dla siebie rozwiązanie. Należy pamiętać, że raz wybrana forma opodatkowania działalności nie musi obowiązywać przez cały okres prowadzenia firmy – można ją zmienić.
Opcje opodatkowania firmy w Polsce:
- zasady ogólne – najpopularniejsza i najszerzej dostępna forma opodatkowania w Polsce (progi 12% i 32%). Wybierając zasady ogólne, możesz m.in. korzystać ze wszystkich dostępnych ulg podatkowych
- podatek liniowy – zasady ogólne to nie jedyna opcja dostępna dla przedsiębiorców. W niektórych przypadkach opłacalny jest podatek liniowy, czyli jednolita stawka 19%
- ryczałt od przychodów ewidencjonowanych – forma opodatkowania, w której podatek oblicza się jako procent od przychodu. Przychodu nie można pomniejszyć tu o żadne koszty
12. Jakie platformy będę Ci pomocne w czasie prowadzenia działalności?
Pierwszą platformą, która przyda się także w życiu codziennym, jest ePUAP. Mając ePUAP, można założyć Profil Zaufany i podpisywać swoje dokumenty w sieci.
Będąc przedsiębiorcą, warto też mieć konto na PUE ZUS oraz w CEIDG.
Pamiętaj:
- ePUAP – załatwianie spraw urzędowych online
- Profil Zaufany – bezpłatne narzędzie potwierdzające Twoją tożsamość w internecie (przydatne przy składaniu wniosków przez internet czy logowanie do innych usług)
- PUE ZUS – platforma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w ramach której możesz załatwić online sprawy dotyczące ubezpieczenia
- CEIDG – ogólnopolska baza przedsiębiorców, tu rozpoczniesz prowadzenie firmy, zawiesisz czy zamkniesz działalność
13. Czy zakładając działalność, muszę kupić kasę fiskalną?
Tematem kasy fiskalnej powinny zainteresować się osoby, które sprzedają towary lub usługi na rzecz osób prywatnych. Przykładowo przedsiębiorcy, którzy muszą mieć kasę od pierwszej sprzedaży, to:
- sprzedający:
- części i akcesoria do pojazdów silnikowych
- sprzęt radiowy, telewizyjny i telekomunikacyjny
- sprzęt fotograficzny
- wyroby z metali szlachetnych (złoto, srebro, platyna)
- perfumy, wody toaletowe
- świadczący usługi:
- taxi
- wymiany opon
- badań technicznych
- w zakresie opieki medycznej świadczonej przez lekarzy i lekarzy dentystów
- prawnicze
- doradcze
- fryzjerskie, kosmetyczne, kosmetologiczne
14. Kiedy mogę płacić KRUS zamiast ZUS?
Rolnicy, którzy opłacają ubezpieczenie w KRUS przez przynajmniej 3 lata – mogą w momencie założenia działalności gospodarczej zastanawiać się nad tym, czy chcą z działalności opłacać składki w KRUS zamiast w ZUS. Zaletą tego rozwiązania jest to, że składki płacone do KRUS są znacznie niższe niż te, które należy regulować do ZUS.
15. Co to jest pełnomocnictwo i dlaczego jest potrzebne księgowemu?
Pełnomocnictwo udzielane księgowemu, to zgoda przedsiębiorcy na wykonanie konkretnych czynności przez księgowego. Można udzielić pełnomocnictwa do składania deklaracji, reprezentowania przed US, czy też ZUS.
Podsumowanie
Zakładanie działalności gospodarczej w Polsce wymaga zrozumienia kilku kluczowych aspektów. Przedsiębiorca może założyć jednoosobową działalność osobiście lub przez internet, korzystając np. z portalu biznes.gov.pl lub Kreatora Zakładania Firmy inFakt, który pozwala na szybkie załatwienie formalności, w tym uzyskanie NIP w zaledwie 15 minut.
Kluczowym dokumentem jest formularz CEIDG-1, który służy również do zgłoszenia do ZUS, KRUS i GUS. Wybór odpowiedniego kodu PKD jest niezbędny, ponieważ klasyfikacja ta określa rodzaj działalności. Przedsiębiorcy powinni również rozważyć rejestrację do VAT i VAT-UE, co może ułatwić transakcje w UE. Istotną decyzją jest także wybór formy opodatkowania.
FAQ – najczęściej zadawane pytania dotyczące zakładania działalności gospodarczej
Firmę można założyć osobiście w urzędzie lub online, korzystając z portalu biznes.gov.pllub wygodnego kreatora inFakt. Kreator Zakładania Firmy od inFaktu umożliwia szybkie założenie działalności (nawet w 15 minut).
Obowiązkowym dokumentem jest druk CEIDG-1, który jednocześnie zgłasza firmę do ZUS/KRUS oraz GUS. Dodatkowo, przedsiębiorca musi zgłosić się jako osoba ubezpieczona za pomocą formularza ZUS ZUA lub ZUS ZZA.
Bycie VAT-owcem oznacza doliczanie podatku VAT do świadczonych usług i towarów oraz możliwość odliczania VAT związanego z działalnością. Przedsiębiorcy mogą także rejestrować się do VAT-UE, co ułatwia międzynarodowe transakcje w UE.
Podziel się nim ze znajomymi
