Zakładanie działalności gospodarczej
Zastanawiasz się nad założeniem jednoosobowej działalności gospodarczej? Nie wiesz, jakie dokumenty skompletować? W jakich terminach złożyć wymagane pisma oraz do jakich urzędów się zgłosić? Jeśli szukasz wskazówek, sprawdź nasze kompendium wiedzy na ten temat.
- Zakładanie działalności – rejestracja JDG.Jak to zrobić?
- Zakładanie działalności gospodarczej – PIT, PPE. Określ formę opodatkowania
- Zakładanie działalności a VAT. Czy muszę być VAT-owcem?
- Zgłoszenie do VAT-UE przy zakładaniu działalności gospodarczej
- Zakładanie działalności jednoosobowej: zgłoszenie JDG w ZUS
- KSEF a zakładanie JDG
- Podsumowanie
- FAQ – Najczęściej zadawane pytania o zakładanie działalności gospodarczej
Z tego artykułu dowiesz się:
- jak wygląda rejestracja jednoosobowej działalności
- jaką wybrać formę opodatkowania
- czy zawsze należy zgłaszać się do VAT
- czym jest VAT-UE
- jak dokonać zgłoszenia do ZUS
Jesteś przyszłym przedsiębiorcą? Tu znajdziesz informacje istotne dla Twojej działalności. Zwróć uwagę na pięć podstawowych kwestii:
- Fakt zgłoszenia rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej
- Wybór formy opodatkowania
- Ewentualne zgłoszenie do VAT
- Rejestracja do VAT-UE
- Zgłoszenie w ZUS.
Zakładanie działalności – rejestracja JDG.Jak to zrobić?
Założenie firmy nie jest skomplikowanym procesem. Zgodnie z art. 14 ustawy z dnia 2.07.2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą, składając odpowiedni wniosek – CEIDG-1. Można to zrobić z inFaktem, samodzielnie online lub w urzędzie (tylko do 1 listopada 2026 roku).
Zgłoszenie do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej musi nastąpić najpóźniej w dniu rozpoczęcia wykonywania działalności.
Wniosek można też złożyć wcześniej i określić w nim datę późniejszą niż dzień złożenia pisma.
Przykład
Pan Jan chciałaby prowadzić działalność od dnia 1.12.2026, może więc złożyć wniosek np. 26.09.2026 i wskazać w nim datę rozpoczęcia 1.12.2026. Najpóźniej natomiast zgłoszenia należy dokonać dnia 1.12.2026 r., aby od tego dnia działalność funkcjonowała.
Formy składania wniosków są następujące:
- online z inFaktem – korzystając z darmowego Kreatora Zakładania Firmy, który jest połączony z serwisem Ministerstwa (CEIDG) i mObywatelem. Całość – wraz z nadaniem NIP – zajmie tylko 15 minut! Proces możesz przeprowadzić samodzielnie lub ze wsparciem księgowych inFaktu
- elektroniczne – logując się na stronie biznes.gov.pl, wypełniając wniosek online i podpisując go elektronicznie
- osobiście – składając druk w formie papierowej w odpowiednim urzędzie miasta lub gminy (opcja dostępna tylko do końca października 2026 r.)
Ważne
Rejestracja w CEIDG nic nie kosztuje - jest wolna od opłat.
Jeśli wniosek o wpis do CEIDG będzie niepoprawny to:
- gdy został złożony on-line – system CEIDG poinformuje niezwłocznie o niepoprawności wniosku
- gdy został złożony w urzędzie gminy – organ gminy niezwłocznie wzywa do skorygowania lub uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni roboczych
Ze wszystkim pomoże Ci też osobisty Księgowy z inFaktu – założy firmę, podpowie co wybrać i zaopiekuje się Twoją ksiegowością.
Zakładanie działalności gospodarczej – PIT, PPE. Określ formę opodatkowania
Przyszły przedsiębiorca wypełniając druk CEIDG-1, musi określić jaką formę opodatkowania działalności wybiera. Jeśli chodzi ogólnie o kwestię przepisów, to mamy trzy możliwości:
- zasady ogólne – rozliczanie na skali podatkowej, obowiązują dwa progi – 12% i 32%
- podatek liniowy – stała stawka opodatkowania (19%)
- ryczałt od przychodów ewidencjonowanych – uproszczona forma rozliczeń, w której podatek płacisz od uzyskanego przychodu, bez pomniejszania o koszty firmowe
Rozliczenie według zasad ogólnych, to rozwiązanie dostępne dla wszystkich przedsiębiorców. W pozostałych przypadkach akty prawne określają szereg wyłączeń. Każdy przedsiębiorca musi indywidualnie podejść do tematu formy opodatkowania i w odniesieniu do rodzaju działalności wybrać optymalne rozwiązanie.
Nie wiesz, który rodzaj rozliczenia będzie dla Ciebie najkorzystniejszy? Skorzystaj z naszego kalkulatora B2B na 2026 rok i porównaj różne formy opodatkowania.
Zakładanie działalności a VAT. Czy muszę być VAT-owcem?
Zgłoszenie do VAT to osobna i przy tym dość złożona kwestia związana z prowadzeniem działalności. Pamiętaj, że rejestrację do VAT należy wykonać przed dniem wykonania pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu VAT. Wynika to bezpośrednio z art. 96 ustawy o VAT.
Kto zatem musi przejść na VAT? W ustawie przedstawione są różne możliwości. Sytuacja podatnika zależna jest w głównej mierze od usług, jakie świadczy w ramach działalności gospodarczej. Będą to przedsiębiorcy, którzy:
- muszą zgłosić się do VAT
- nie mogą zgłosić się do VAT – muszą obligatoryjnie prowadzić sprzedaż zwolnioną
- mają możliwość wyboru
Ważne
Od 1 stycznia 2026 roku limit zwolnienia z VAT wzrósł z obecnych 200 tys. zł do 240 tys. zł rocznego obrotu. Oznacza to, że jeśli obowiązuje Cię zwolnienie podmiotowe, to do tej kwoty obrotu nie musisz zgłaszać się do VAT.
Skorzystaj z darmowego Kreatora Zakładania Firmy od inFaktu i wystaw pierwszą fakturę w 15 minut!
Kto musi zgłosić się do VAT?
Zgodnie art. 113 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług, obowiązek ten ciąży między innymi na na podatnikach:
- dokonujących sprzedaży wyrobów (złom) z metali szlachetnych (złoto, srebro, platyna) lub z udziałem tych metali (towary wymienione w załączniku nr 12 do ustawy o VAT)
- sprzedających towary opodatkowane podatkiem akcyzowym (z wyłączeniem energii elektrycznej, wyrobów tytoniowych, samochodów osobowych innych niż nowe zaliczanych do środków trwałych podlegających amortyzacji)
- świadczących usługi: prawnicze, doradcze, jubilerskie, windykacyjne
- nieposiadających siedziby działalności gospodarczej na terytorium kraju
Zgłoszenia do VAT w tych przypadkach należy dokonać od dnia rozpoczęcia działalności. Zrobisz to w urzędzie skarbowym właściwym ze względu na miejsce zamieszkania, na druku VAT-R.
Kto nie może być VAT-owcem?
W art. 43 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług mamy wymienione podmioty, które nie mogą zgłosić się do VAT i muszą korzystać z tzw. zwolnienia przedmiotowego (ze względu na rodzaj prowadzonej działalności).
Do tej grupy zaliczamy między innymi:
- lekarzy
- dentystów
- psychologów
- nauczycieli świadczących usługi prywatnego nauczania
- agentów ubezpieczeniowych
Kto ma możliwość wyboru?
Przedsiębiorca, który nie zalicza się do żadnej w wyżej wymienionych grup, może zgłosić się dobrowolnie do VAT na druku VAT-R lub skorzystać ze zwolnienia podmiotowego (art. 113. ust. 1 i ust. 9 ustawy o podatku od towarów i usług). Przeczytaj więcej o wzroście limitu VAT w 2026 roku.
Przykładową działalność – taksówkarza, który ma możliwość wyboru sposobu rozliczania, opisywaliśmy we wcześniejszym artykule.
Na stronie MF można ręcznie sprawdzić, czy kontrahent jest czynnym podatnikiem VAT. Natomiast aplikacja inFakt od razu podpowiada, czy kontrahent znajduje się na tzw. białej liście podatników VAT.
Zgłoszenie do VAT-UE przy zakładaniu działalności gospodarczej
Zgłoszenia do VAT-UE dokonuje się na druku VAT-R i powoduje ono, że w przypadku polskiego przedsiębiorcy przed NIP-em dodany zostaje przedrostek PL. Ma on znaczenie dla transakcji unijnych. Jest to informacja dla kontrahenta, że ma do czynienia z osobą prowadzącą firmę, a nie konsumentem.
Ważne
Podatnik zwolniony z VAT w momencie rejestracji do VAT-UE nie staje się czynnym podatnikiem VAT.
Kiedy rejestracja do VAT-UE jest obowiązkowa?
Przypadki te zostały określone w art. 97 ust. 1 – 3 ustawy o podatku od towarów i usług. Do tej grupy należą na przykład czynni podatnicy VAT, dokonujący wewnątrzwspólnotowej dostawy lub nabycia (rejestracja przed pierwszym WDT lub WNT).
Czym jest VIES?
VAT Information Exchange System (system wymiany informacji o VAT) – jest to system w którym możemy sprawdzić, czy dany podatnik jest zarejestrowany do VAT-UE. Należy mieć na względzie to, że dane w nim są aktualizowane w różnych krajach UE z różną częstotliwością i w razie wątpliwości, zawsze można skontaktować się na przykład z urzędem skarbowym.
Zakładanie działalności jednoosobowej: zgłoszenie JDG w ZUS
ZUS na podstawie danych przekazanych z CEIDG sporządza dokumenty zgłoszeniowe płatnika składek. Przedsiębiorca natomiast samodzielnie w terminie 7 dni od rozpoczęcia działalności gospodarczej, musi dokonać w jednostce ZUS zgłoszenia jako osoba ubezpieczona – art. 36 ust. 3 w związku z ust. 4 ustawy z dnia 13.10.1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 74 ustawy z dnia 27.08.2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
Jeśli z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej opłacana będzie wyłącznie składka zdrowotna, zgłoszenia dokonuje się na druku ZUS ZZA. Gdy natomiast będą opłacane składki społeczne i zdrowotna, to wówczas wypełnia się druk ZUS ZUA.
Kwestię tego, czy przedsiębiorcy przysługuje przywilej opłacania preferencyjnych składek opisywaliśmy w tekście, kto ma prawo do małego ZUS-u.
Ponadto w przypadku obowiązku rozliczania składek za inne osoby, płatnik musi dokonać ich zgłoszenia do odpowiednich ubezpieczeń w terminie 7 dni od daty powstania tego obowiązku.
Zakładając działalność z inFaktem od razu otrzymasz firmowe konto bankowe. Faktury, bankowość i księgowość obsługujesz w jednej aplikacji. Sprawdź!
KSEF a zakładanie JDG
Krajowy System e-Faktur to zagadnienie, które w ostatnim czasie nie schodzi z ust przedsiębiorców. Rozwiązanie rewolucjonizuje sposób odbierania i wystawiania faktur w Polsce. O tym, kiedy nowe przepisy wchodzą w życie, pisaliśmy szerzej w tym artykule.
Co istotne, zmiany – np. obowiązkowe odbieranie faktur przez KSeF już od lutego 2026 roku – dotyczą wszystkich przedsiębiorców.
Jak przygotować się na KSeF?
- odbieraj i wysyłaj faktury do KSeF za darmo z programem od inFaktu – wygodna opcja dla wszystkich nowych klientów
- skorzystaj z darmowej inFolinii KSeF od inFakt – nasi księgowi czekają na Twoje pytania
- zajrzyj do naszego bezpłatnego ebooka dotyczącego KSeF – znajdziesz tam szereg informacji związanych z nowościami w przepisach
- sprawdź artykuły dotyczące KSeF na naszym blogu
Podsumowanie
Zakładanie jednoosobowej działalności gospodarczej (JDG) nie musi być skomplikowane. Jako przyszły przedsiębiorca składasz wniosek CEIDG-1 najpóźniej w dniu rozpoczęcia prowadzenia działalności. Możesz to zrobić osobiście lub elektronicznie – bezpośrednio na stronach rządowych lub korzystając z intuicyjnego Kreatora Zakładania Działalności od inFaktu.
Konieczne jest również wybranie formy opodatkowania: zasady ogólne, podatek liniowy czy ryczałt. W niektórych przypadkach obligatoryjne jest przystąpienie do VAT. Ponadto istotna kwestia to zgłoszenie do ZUS, na które jest 7 dni od rozpoczęcia prowadzenia działalności.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania o zakładanie działalności gospodarczej
Aby założyć działalność gospodarczą, należy złożyć wniosek CEIDG-1 (na stronach Ministerstwa lub wykorzystując intuicyjny Kreator Zakładania Firmy inFakt), wybrać formę opodatkowania, a także zarejestrować się do ZUS i, w razie potrzeby, do VAT.
Zgłoszenie do VAT zależy od rodzaju prowadzonej działalności i rocznego obrotu. Od 2026 roku limit zwolnienia z VAT wzrasta do 240 tys. zł rocznego obrotu.
Przedsiębiorca musi zgłosić się do ZUS jako ubezpieczony w ciągu 7 dni od rozpoczęcia działalności, używając druku ZUS ZUA lub ZUS ZZA.
Formę opodatkowania wybiera się przy składaniu wniosku CEIDG-1. Możliwe opcje to zasady ogólne, podatek liniowy lub ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Wybór zależy od charakterystyki prowadzonej działalności i indywidualnej sytuacji podatkowej przedsiębiorcy.
Podziel się nim ze znajomymi
