Urlop macierzyński a udziały w spółce. Czy stracisz prawo do zasiłku?


22 kwietnia 2021 4 min. czytania

Urlop macierzyński to okres, kiedy młody rodzic doświadcza przyjemności opieki nad dzieckiem, ale i czas większych wydatków. Niektóre mamy poszukują wtedy źródeł dodatkowego zarobku i pojawia się u nich pomysł założenia z kimś spółki. Co dla osoby na urlopie macierzyńskim oznacza zostanie wspólnikiem w spółce? Czy automatycznie traci ona wtedy prawo do zasiłku macierzyńskiego? Sprawdźmy.

Urlop macierzyński – komu przysługuje?

Urlop macierzyński należy się każdej kobiecie, która była zatrudniona w chwili porodu. Jego długość zależy od liczby urodzonych dzieci, np. mamy jedynaków mają prawo do 20 tygodni urlopu a mamy bliźniąt: do 31. Po nim następuje zazwyczaj urlop rodzicielski, który – wraz z urlopem macierzyńskim – trwa rok. Przyjęło się te dwa urlopy nazywać łącznie „urlopem macierzyńskim”, choć, z punktu widzenia przepisów, są to odrębne urlopy. Jest pomiędzy nimi jeszcze taka różnica, że z macierzyńskiego nie można zrezygnować, a z rodzicielskiego już tak.

Uwaga: urlop macierzyński może wykorzystać zarówno matka, jak i ojciec. Kobieta musi przebywać na takim urlopie minimum 14 tygodni, a reszty może zrzec się na rzecz ojca dziecka. Potocznie mówi się wtedy, że ojciec przebywa na urlopie tacierzyńskim, ale prawnie jest to wciąż urlop macierzyński.

W czasie trwania urlopów macierzyńskiego i rodzicielskiego, większość osób pobiera zasiłek macierzyński. Kwestię prawa do zasiłku reguluje m.in. ustawa o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa. Art. 31 ust. 2 przepisu mówi, że zasiłek wynosi 100% wynagrodzenia, jeśli rodzice zdecydują się na wykorzystanie tylko urlopu macierzyńskiego. W przypadku, kiedy wezmą także urlop rodzicielski – zasiłek jest niższy. Sedno jest takie, że pomimo pojawienia się w domu nowego członka rodziny, budżet gospodarstwa jest taki sam, jak przed porodem lub niższy. To skłania rodziców do poszukiwania dodatkowych form zatrudnienia, np. wchodząc w spółki.

Wspólnik spółki – co to znaczy?

Jeżeli matka lub ojciec, przebywający na urlopie macierzyńskim, chce zostać wspólnikiem spółki, czyli objąć w niej udziały, to nie na to ma żadnych prawnych przeszkód. Jednakże większość młodych rodziców ma inny dylemat związany z założeniem spółki. Chcą wiedzieć, czy bycie wspólnikiem w spółce oznacza utratę prawa do zasiłku. Najważniejsze to mieć świadomość, że posiadanie udziałów w spółce nie oznacza automatycznie, że jest się w niej zatrudnionym. W związku z tym, samo bycie udziałowcem, nie wpływa w żaden sposób na zasiłek.

Jednak jeśli rodzic chce otrzymywać ze spółki wynagrodzenie w innej formie niż dywidenda, musi się w niej zatrudnić. Może zawrzeć umowę o pracę lub dowolną cywilnoprawną. Zatrudnienie w spółce, w której jest się wspólnikiem, traktowane jest jak każde inne zatrudnienie w jakiejkolwiek firmie. W związku z tym pytanie „czy mogę pracować we własnej spółce i nie stracić prawa do zasiłku?” można sprowadzić do „czy mogę podjąć pracę (gdziekolwiek) i nie stracić prawa do zasiłku?”.

Czy na urlopie macierzyńskim można pracować?

Możliwość podjęcia pracy na urlopie macierzyńskim to często kwestia sporna, jednak dominuje pogląd, według którego osoba przebywająca na takim urlopie, może zostać zatrudniona. Wynika to z tego, że nie ma żadnego przepisu wprost zakazującego pracy w tym okresie, a więc przyjmuje się, że pracować można.

Praca we własnej spółce a prawo do zasiłku

W kwestii zachowania prawa do zasiłku macierzyńskiego przy jednoczesnej pracy we własnej spółce, sprawa jest bardziej skomplikowana. Kluczowe znaczenie mają:

  1. Czy osoba była zatrudniona w swojej spółce już przed porodem, czy spółkę chce dopiero założyć i zatrudnić się w niej już będąc na macierzyńskim?
  2. Na jaki rodzaj umowy osoba będzie zatrudniona?

Powyższe czynniki warunkują, od kiedy (w trakcie trwania urlopu) można zostać zatrudnionym, na jaką część etatu i czy będzie to miało wpływ na pomniejszenie zasiłku. To zawiłe zagadnienie zależne od konkretnego przypadku, dlatego najlepiej skonsultować je z księgową lub kadrową.

Zleć księgowość spółki bez wychodzenia z domu

  • Bez papieru
  • Bez dojazdów do księgowego
  • Bez marnowania Twojego czasu