Na czym polega czynny żal?


6 marca 2014 4 min. czytania

W przypadku niedopełnienia zobowiązań wobec fiskusa przedsiębiorca może uniknąć kary jeśli zdecyduje się na wyrażenie tzw. czynnego żalu. Jest to zawiadomienie organu podatkowego o popełnionym czynie i ujawnieniu jego okoliczności. Możliwość wyrażenia „czynnego żalu” zależy jednak od spełnienia pewnych warunków.

Jakie przewinienia może popełnić przedsiębiorca?

Przy nawale pracy związanej z prowadzeniem firmy nietrudno o przeoczenie pewnych obowiązków względem urzędu skarbowego. Takie zachowanie może zostać uznane za wykroczenie lub przestępstwo skarbowe za co przedsiębiorcy może grozić mandat, a nawet ograniczenie czy pozbawienie wolności.

Jakich przewinień można się dopuścić w toku prowadzenia działalności? Do najczęstszych zalicza się m.in.:

  • niedotrzymanie terminów złożenia deklaracji i zeznań podatkowych,
  • nieodprowadzenie w odpowiednim terminie należnego podatku dochodowego,
  • brak zapłaty podatku VAT,
  • prowadzenie ksiąg podatkowych w niewłaściwy sposób,
  • zatajenie (nierozliczenie) przychodów,
  • rozliczenie wydatków, które nie mogą stanowić kosztów.

Przedsiębiorca ma szansę uniknąć odpowiedzialności w związku z powyższymi przewinieniami poprzez złożenie „czynnego żalu”. Taki krok może ochronić przed dodatkowymi karami, nie zwalnia jednak od obowiązku uregulowania wszelkich należności wraz z odsetkami. Należy także wiedzieć, że samo wyrażenie „czynnego żalu” nie gwarantuje ochrony. Konieczne jest spełnienie pewnych istotnych warunków.

Jakie warunki trzeba spełnić składając czynny żal?

Żeby złożenie czynnego żalu odniosło zamierzony skutek szczególnie istotne jest, by urząd skarbowy nie wiedział o popełnieniu przewinienia zanim przedsiębiorca o tym poinformuje. Tym samym jeśli zawiadomienie nastąpi np. po rozpoczęciu przez organy skarbowe kontroli przedsiębiorca nie uniknie kary. Istotne jest również zachowanie odpowiedniej formy.

uwaga

Przedsiębiorca może powiadomić urzędników o czynie zabronionym pisemnie lub ustnie (wraz z protokołem). Nie wymaga to uiszczenia opłaty skarbowej. Konieczne jest jednak zapłacenie całej wymaganej kwoty wraz z odsetkami.

Osoba składająca czynny żal zobowiązana jest także do podania istotnych okoliczności popełnienia czynu zabronionego oraz wskazania innych osób, które miały z nim związek. Zawiadomienie można złożyć w dowolnym miejscu niezależnie od miejsca zamieszkania. Należy także wiedzieć, że nie ma określonego formularza służącego złożeniu czynnego żalu. Tym samym jego treść oraz forma zależne są od samego przedsiębiorcy.

Pomimo spełnienia powyższych warunków z czynnego żalu nie mają szans skorzystać osoby, które działały w ramach grupy przestępczej lub nakłaniały innych do popełnienia przestępstwa skarbowego.

O czym pamiętać wyrażając czynny żal

Każda osoba, która chce uniknąć kary składając czynny żal powinna dopilnować pewnych istotnych kwestii. Przede wszystkim należy pamiętać o własnoręcznym podpisaniu pisma informującego o czynnym żalu. Jeśli na dokumencie znajdzie się bowiem podpis innej osoby przyznanie się do winy może zostać przez urzędników odrzucone.

W sytuacji, gdy przedsiębiorca składa czyny żal ustnie w urzędzie skarbowym powinien zażądać wydania pisemnego protokołu, który potwierdza złożenie oświadczenia. Dlaczego jest to tak istotne? Wynika to z faktu, że za czynny żal nie jest uznawana nieudokumentowana rozmowa z urzędnikiem, w której przedsiębiorca przyznaje się do popełnienia zabronionego czynu.

Dodatkowo w przypadku, kiedy powodem zawiadomienia jest niezłożenie deklaracji dobrze, by oba dokumenty, a więc zaległą deklarację i informację o czynnym żalu, dostarczyć w tym samym terminie. Urzędnicy mogą bowiem uznać czynny żal za nieskuteczny, jeśli przedsiębiorca złoży zawiadomienie np. kilka tygodni po dostarczeniu spóźnionej deklaracji.

Jeżeli urząd skarbowy nie uzna czynnego żalu to przedsiębiorca nie ma możliwości odwołania się od tej decyzji.

Prowadź księgowość online i oszczędzaj!

  • KPiR, PIT-5, rejestry VAT, deklaracje VAT – w wygodnych PDF-ach
  • Proste i wygodne wystawianie poprawnych faktur VAT
  • Darmowy test przez 30 dni, bez zobowiązań!

Załóż konto

Księgowość online bez wychodzenia z domu

  • Bez papieru
  • Bez dojazdów do księgowego
  • Bez marnowania Twojego czasu