Czy działalność gospodarcza wlicza się do stażu pracy?


17 maja 2022 4 min. czytania

Przepisy dotyczące stażu pracy w kontekście działalności gospodarczej bywają dla wielu osób niejasne. Wynika to w szczególności z często podnoszonych tematów odnośnie tego, jak uregulować tę kwestie, aby przedsiębiorcy nie byli stratni. Trudno więc zorientować się, które z proponowanych rozwiązań rzeczywiście weszły w życie. Jak to wygląda obecnie i jak prowadzenie działalności gospodarczej ma się do umowy o pracę w 2022 roku?

Jak wyglądają obecnie obowiązujące przepisy dotyczące stażu pracy?

Choć jest to kontrowersyjne, aktualnie obowiązujące prawo powoduje, że okresu prowadzenia działalności gospodarczej nie zaliczamy do stażu pracy. Kwestię ten podnieśli jednak niedawno Rzecznik Praw Obywatelskich oraz Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorstw, którzy zwrócili uwagę na wadliwość przepisów. Według Kodeksu pracy bowiem wymiar urlopu wypoczynkowego wynikający ze stażu pracy jest ściśle związany z okresem zatrudnienia. Jest to niezależne od tego, czy w czasie tym były przerwy i w jaki sposób ustał stosunek pracy. 

box-icon

Ważne

Pracownik, którego staż pracy jest krótszy niż 10 lat, ma prawo do 20 dni urlopu wypoczynkowego rocznie. Po dziesięciu latach wymiar urlopu wzrasta do 26 dni rocznie.

Czy możliwe są zmiany dotyczące stażu pracy przy prowadzeniu działalności gospodarczej?

Temat ten był wielokrotnie poruszany w przestrzeni publicznej. Jakiś czas temu Rzecznik Praw Obywatelskich zwrócił uwagę, że obowiązujące prawo nie sprawdza się w aktualnych warunkach rynkowych. Zarówno własna działalność, jak i umowy cywilnoprawne, nie są wliczane do stażu pracy w celu ustalania praw pracowniczych. Wpływa to nie tylko na wymiar urlopu wypoczynkowego, ale też na to, że osoby, których aktywność zawodowa wyglądała dotychczas właśnie w taki sposób, często nie mają możliwości ubiegania się o stanowisko, na którym wymagany jest określony staż pracy.

Jak stwierdził Rzecznik Praw Obywatelskich, zmiana obowiązujących rozwiązań prawnych nie byłaby obciążająca dla budżetu. Powołał się on między innymi na ustawę z 21 listopada 2008 roku o pracownikach samorządowych. W ustawie tej określono bowiem, że pracownicy zatrudnieni na stanowiskach kierowniczych w ramach umowy o pracę muszą mieć minimum trzy lata stażu pracy bądź przez co najmniej trzy lata wykonywać działalność gospodarczą związaną z wymaganiami danego stanowiska. 

Projekt ustawy wciąż czeka na zatwierdzenie

W debacie publicznej pojawił się także projekt ustawy, który regulowałby te kwestię na korzyść osób prowadzących działalność gospodarczą. Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorstw określił obecnie obowiązujące przepisy jako uznawanie okresu prowadzenia działalności za „dziurę w życiorysie”. Podkreślił on, że jest to rodzaj dyskryminacji przedsiębiorców, która zresztą zniechęca do prowadzenia działalności gospodarczej.

Trwa więc dyskusja nad nowelizacją Kodeksu pracy. Zmiana w tym zakresie pozwoliłaby uznawać czas prowadzenia działalności gospodarczej za staż pracy. Przyniosłoby to szereg korzyści przedsiębiorcom i zwiększyłoby ich szanse na rynku pracy. 

box-icon

Warto wiedzieć

Do stażu pracy zalicza się nie tylko okres zatrudnienia na umowie o pracę. Bierzemy pod uwagę także wykształcenie, czynną służbę wojskową, pracę w gospodarstwie rolnym oraz okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych lub stypendiów.

Przejście na umowę o pracę a wieloletnie prowadzenie działalności gospodarczej

Osoba, która przez wiele lat prowadziła działalność gospodarczą, ale nie ma (lub ma małe) doświadczenie na umowie o pracę, może nie posiadać żadnego stażu pracy poza tym wynikającym z wykształcenia. Te kontrowersyjne przepisy powodują kilka niedogodności, gdy chce się przejść na umowę o pracę.

Wielu pracodawców z całą pewnością uzna prowadzenie jednoosobowej działalności za cenne doświadczenie zawodowe i zatrudni osobę, która posiada takie kwalifikacje. Niemniej jednak istnieją miejsca pracy, które wykluczają przyjęcie takiego pracownika na określone stanowisko. Zdarza się więc, że rekrutujący się do pracy, który studiował i pracował tylko przez dwa lata na umowie o pracę, ma większe szanse przy zatrudnieniu aniżeli osoba, która również studiowała, ale prowadziła jedynie działalność gospodarczą. 

Poza tym ma to wpływ na wyliczanie wymiaru urlopu wypoczynkowego. Staż pracy pierwszej wspomnianej osoby wynosi 8 lat w związku z ukończeniem studiów magisterskich oraz 2 lata w związku z dwuletnim stosunkiem pracy. Łącznie daje to 10 lat stażu, czyli tyle, ile potrzeba do otrzymania prawa do 26 dni urlopu wypoczynkowego. Z kolei pracownik, który działał wcześniej jedynie w oparciu o prowadzenie działalności gospodarczej, ale także skończył studia magisterskie, posiada jedynie 8 stażu pracy. Wówczas ma on prawo tylko do 20 dni urlopu wypoczynkowego rocznie. 

Księgowość online bez wychodzenia z domu

  • Bez papieru
  • Bez dojazdów do księgowego
  • Bez marnowania Twojego czasu