Umowa B2B – co to jest, kiedy się opłaca, jakie są zalety i wady oraz ryzyka
Umowa B2B to rozwiązanie, które jest stosowane coraz częściej na rynku pracy. W tym modelu rozliczają się informatycy, marketingowcy czy szkoleniowcy. Kontrakt B2B – co to znaczy w praktyce, komu opłaca się na niego zdecydować i ile zarabia się w ramach takiej umowy? Sprawdź!
- Umowa B2B – co to jest?
- Czym różni się B2B od innych umów?
- Ile zarabia się na rękę na B2B?
- Dla kogo jest B2B?
- Zalety i wady współpracy B2B
- Ryzyko fikcyjnego zatrudnienia B2B – skutki prawne i finansowe
- Haczyki na B2B – na co uważać, podpisując umowę?
- Jak zbudować bezpieczeństwo finansowe na B2B?
- Podsumowanie
- FAQ – najczęściej zadawane pytania o umowę B2B
Umowa B2B – co to jest?
B2B, czyli skrót od angielskiego Business-To-Business, to określenie na specyficzny rodzaj umów, kontraktów i transakcji zawieranych przez co najmniej dwóch niezależnych przedsiębiorców (w tym także prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą). Taka współpraca wskazuje na równorzędne relacje między nimi oraz brak zależności, jaki występuje np. w przypadku klasycznych umów o pracę.
B2B – co to znaczy i jak działa współpraca w praktyce?
B2B oznacza dosłownie współpracę biznesu z biznesem. W praktyce ten model działania może posłużyć do tworzenia specyficznych form pracy, co omawiamy szerzej w tym tekście. Umowa dla osoby, która współpracuje w ten sposób z daną firmą, jest skonstruowana zazwyczaj na zasadzie kontraktu. To zupełnie inne podejście niż w przypadku klasycznych umów o pracę czy zlecenie.
Ponieważ stronami umowy są dwa przedsiębiorstwa, nie obowiązują tu np. zasady wynikające z Kodeksu pracy, a zakontraktowany współpracownik ma o wiele większą swobodę wykonywania swoich obowiązków oraz może zarabiać więcej niż w przypadku umowy o pracę. Niestety, traci równocześnie dostęp do przywilejów wynikających ze stosunku pracy, np. ustawowo określonych urlopów.
Czy B2B jest legalne?
Tak, współpraca B2B jest w pełni legalna, jeżeli w praktyce dotyczy relacji biznesowych między dwoma odrębnymi podmiotami i nie ma tu znamion stosunku pracy. Nielegalna jest natomiast każda praktyka polegająca na próbie obejścia w ten sposób przepisów Prawa pracy, zmniejszenia kosztów pracodawcy etc. O ryzyku wynikającym z fikcyjnego zatrudnienia piszemy w dalszych akapitach.
Skąd popularność umów B2B?
Kontrakty B2B to w praktyce bardzo wygodne narzędzia, dzięki którym zarówno pracodawca, jak i pracownik mogą zyskać szereg korzyści. Strona oferująca zatrudnienie ma większą elastyczność w szukaniu nowych współpracowników, a kontrakty B2B znacznie obniżają koszty rozbudowy zespołu. Ponadto można skorzystać tu ze wsparcia całkowicie niezależnego współpracownika, którego obowiązkiem jest wykonanie konkretnych zleceń.
Z drugiej strony osoba pracująca w modelu B2B ma dostęp do wyższego wynagrodzenia ze względu na brak kosztów pracowniczych po stronie pracodawcy. Ponadto umowa B2B to duża elastyczność (wykonawca nie jest pracownikiem w danej firmie) oraz możliwość rozwoju kompetencji (współpraca z różnymi podmiotami).
Umowy B2B stały się popularne m.in. ze względu na trendy panujące na rynku pracy: większy dostęp do pracy hybrydowej i zdalnej czy rosnące zainteresowanie freelancingiem.
Czym różni się B2B od innych umów?
Co to jest B2B i co to właściwie znaczy, że ktoś pracuje na kontrakcie B2B? Aby najlepiej zobrazować to zagadnienie, warto sprawdzić porównanie różnych modeli zatrudnienia. W poniższej tabeli znajdziesz podobieństwa i różnice między B2B a umową o pracę, umową zlecenie czy dzieło.
Ile zarabia się na rękę na B2B?
Wiele osób wybiera umowy B2B ze względu na możliwość realnego zwiększenia swoich zarobków. W porównaniu z etatem wpływy z kontraktów B2B są często znacząco wyższe, co wynika m.in. z konieczności samodzielnego opłacania składek ZUS czy podatków. Różnice między B2B a umową o pracę mogą sięgać realnie kilku tysięcy złotych.
Przykład
Jeżeli Twoje zarobki w kwocie brutto wynoszą 10 tys. zł, to na umowie o pracę otrzymujesz „na rękę” ok. 7147 zł. Ta sama kwota w przypadku umowy B2B może wynieść ok. 8271 zł netto. To różnica aż o ok. 1124 zł.
Nie wiesz, ile zarobisz na B2B? Użyj wygodnego kalkulatora wynagrodzeń inFakt!
Dla kogo jest B2B?
Umowa B2B może okazać się idealna dla konkretnych grup zawodów, a także osób, które wykazują szczególne podejście do wykonywanych zadań. Jakie branże najczęściej przechodzą na B2B? Które cechy są niezbędne, aby takie rozwiązanie się sprawdzało? No i dlaczego warto lub kiedy zdecydowanie nie warto być na kontrakcie B2B? Przeczytaj i sprawdź, czy kontrakt B2B to coś dla Ciebie.
Branże na kontraktach B2B
Obecnie można zauważyć tendencję, w której wybrane sektory są zorientowane bardziej niż inne na współprace w ramach B2B. Często wynika to m.in. ze specyfiki danej pracy, potrzeby natychmiastowego powiększenia zespołu o specjalistów – także z niszowych obszarów, ale też chęci uzyskania wyższych zarobków ze strony pracowników czy wygospodarowania większej przestrzeni do działania.
Umowa B2B zapewnia wszystkie wymienione wcześniej aspekty, stąd jest coraz popularniejsza w branżach jak IT, marketing, doradztwo, ale też tłumaczenia, edukacja, transport, logistyka czy nawet budownictwo. Programiści, testerzy, graficy, copywriterzy, ale też specjaliści SEO, konsultanci, doradcy, analitycy, architekci, inżynierowie czy przedstawiciele branży medycznej – to oni najczęściej pracują na podstawie kontraktów B2B.
Typy osobowości i kluczowe kompetencje w B2B
Choć współpraca B2B może wydawać się bardziej opłacalna niż tradycyjny etat, warto jednak wspomnieć o cechach i kompetencjach, które powinna wykazywać osoba planująca tego typu działalność. Będą to m.in.:
- samodzielność – kontrakt B2B daje dużą swobodę, ale wymaga też rzetelnego działania, często bez nadzoru i dodatkowych wskazówek
- proaktywność – kontraktor lub freelancer musi często wychodzić z inicjatywą, aby rozwijać współpracę
- elastyczność – zmienność to nieodłączna cecha B2B, stąd dobrze jest z łatwością odnajdywać się w nowych realiach
- dobra organizacja czasu pracy – samodzielne zarządzanie swoim grafikiem i projektami to wymóg pracy B2B
- odporność psychiczna – brak etatu to często duża presja psychiczna i ryzyko
- sumienność – pilnowanie terminów, jakościowa realizacja zleceń i rzetelność to podstawa do utrzymywania ciągłości zleceń
Ponadto współpraca w ramach kontraktu B2B będzie idealna dla osób, które znają swoją branżę i mają konkretną specjalizację, a przy tym umieją prawidłowo wycenić swoje usługi oraz budować długotrwałe relacje z klientem.
Warto również mieć podstawową wiedzę na temat biznesu – odnośnie podatków, ZUS, faktur, zawierania umów czy marketingu. Szereg informacji na te tematy znajdziesz zawsze na naszym inFaktowym blogu.
B2B – u kogo ten model się nie sprawdzi?
Kontrakt B2B będzie trudny do zrealizowania, a czasem wręcz niemożliwy dla osób, które wykazują brak samodzielności w pracy, poszukują autorytetów (osoba szefa czy kierownika), a także mają duży lęk przed odpowiedzialnością i nie lubią braku stabilizacji. B2B jest też obciążające dla osób unikających ryzyka, wykazujących niechęć do podejmowania decyzji czy mających problemy z organizacją pracy.
Główne faktory niepowodzenia to także brak samodyscypliny, niska odporność na stres, awersja do biurokracji czy problemy z komunikacją międzyludzką.
Zalety i wady współpracy B2B
Można wymienić co najmniej 6 głównych zalet działania na podstawie kontraktu B2B. Będą to: potencjalnie wyższe zarobki netto, niezależność, duża elastyczność działania, optymalizacja kosztów i podatków, możliwość wielotorowej współpracy z różnymi klientami, a także niezależność wynikająca z braku podporządkowania klasycznej strukturze zatrudnienia.
Do wad działania na zasadzie kontraktu B2B można natomiast zaliczyć: brak dostępu do typowych świadczeń pracowniczych, ryzyko niestabilności dochodów, pełną odpowiedzialność za wykonanie zadań, a także liczne obowiązki wynikające z prowadzenia firmy – rozliczenia z klientami, ZUS, administracyjne czy podatkowe i księgowe.
Załóż firmę ze wsparciem księgowego w inFakcie. Dołącz do grona zaopiekowanych przedsiębiorców!
Ryzyko fikcyjnego zatrudnienia B2B – skutki prawne i finansowe
W niektórych przypadkach przejście pracowników na kontrakty B2B może mieć znamiona czynu nielegalnego. Takie fikcyjne umowy B2B mają na celu ograniczenie kosztów pracodawcy, pozostawiając jednocześnie pracownika w praktycznie takim samym stosunku pracy jak w przypadku klasycznej umowy o pracę.
Oznacza to, że pracownik na kontrakcie B2B:
- jest podporządkowany pracodawcy i wykonuje jego polecenia
- ma wyznaczone stałe godziny pracy
- wykonuje czynności w siedzibie firmy lub pod jej kontrolą
- korzysta z narzędzi firmowych (laptop, telefon etc.)
- nie odpowiada za ryzyko gospodarcze swojej pracy
- nie ma samodzielności i dowolności w wykonywaniu zadań
- ma ustalone wynagrodzenie miesięczne, nie za efekt końcowy pracy
Powyższe punkty zaprzeczają całkowicie idei pracy kontraktowej, stąd Urząd Skarbowy czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych może podważać tego typu umowy. Takie przekształcenie umów jest często klasyfikowane jako niedozwolona i sztuczna optymalizacja, która ma na celu unikanie należnego opodatkowania.
Kary, które grożą za takie działanie, to m.in. obowiązek zapłaty zaległych podatków oraz składek, odsetek za zwłokę, a nawet grzywien administracyjnych w przypadku rażących naruszeń. Co ważne, te decyzje mogą dotknąć samozatrudnionych oraz ich pracodawców.
Haczyki na B2B – na co uważać, podpisując umowę?
Aby umowa B2B była satysfakcjonująca dla obu stron kontraktu, warto zwrócić uwagę na kilka ważnych aspektów. Choć w założeniu przejście na B2B ma przynosić szereg korzyści, to w praktyce może okazać się, że zapisy umowy są niekorzystne dla zleceniobiorcy.
Jak temu zapobiec? Skupiamy się na 6 kwestiach: obowiązkach, zapisach o odpowiedzialności, konkurencji, prawach autorskich, warunkach wypowiedzenia, a także klauzulach niekorzystnych.
Precyzyjny zakres obowiązków
Podstawą dobrej umowy B2B jest jasne określenie obowiązków, które wynikają z danej współpracy. Niedokładne opisanie zakresu usług może powodować problemy z rozliczaniem się za wykonaną pracę. Umowa B2B powinna zawierać szczegółowy katalog produktów, usług czy standardów jakości, które w jej ramach mają być spełnione.
Zapisy o odpowiedzialności i odszkodowaniach
Odpowiedzialność i odszkodowania to ważny element umów B2B. Sprawdź, czy zakres odpowiedzialności nie jest zbyt rozległy w stosunku do konkretnego zamówienia. Zweryfikuj też, czy w umowie B2B pojawiają się np. szkody pośrednie i jaka jest Twoja odpowiedzialność z tego tytułu. Nie zapomnij też o określeniu adekwatnych wysokości kar umownych (najlepiej ograniczonych np. do wysokości miesięcznego wynagrodzenia), a także o konkretnych terminach zgłaszania roszczeń.
W umowie B2B warto wprowadzić też limit odpowiedzialności wykonawcy.
Zakaz konkurencji
Sprawdź, w jakim stopniu umowa B2B ogranicza Twoje działanie po jej zakończeniu. Czy możesz podjąć od razu współpracę z konkurencją? Ile czasu trwa okres przejściowy, w którym nie możesz realizować takich zleceń (6, a może 12 miesięcy)? Czy zakaz dotyczy całej branży, czy tylko firm, z którymi była bezpośrednia współpraca? Doprecyzowanie tych elementów pozwoli Ci zadbać o ciągłość swoich przychodów po zakończeniu zlecenia.
Przeniesienie praw autorskich
Umowa B2B może określać, kto zostaje właścicielem tego, co zostało wytworzone w ramach Twojej pracy (program komputerowy, kod, tekst, tabela z danymi). Sprawdź, czy na mocy umowy B2B udzielasz licencji, czy też przenosisz całość praw autorskich na firmę. To drugie rozwiązanie jest stosowane o wiele częściej, jednak nie jest to jedyna opcja przy podpisywaniu umowy.
Warunki wypowiedzenia
Uważaj na zapisy, w których wskazana jest możliwość wypowiedzenia umowy jednostronnie przez zleceniodawcę i bez podawania przyczyn. To duże ryzyko nagłej utraty środków. Najlepiej jest ustalić optymalny okres wypowiedzenia (np. miesiąc), a także doprowadzić do sytuacji, w której obie strony mają równe prawa w kwestii rozwiązania umowy.
Klauzule niekorzystne
Umowa B2B nie podlega pod Kodeks pracy, stąd obie strony kontraktu mają dużą swobodę przy jej zawieraniu. To może doprowadzić do stworzenia umowy, która ma niekorzystne zapisy dotyczące np. wysokich kar umownych za drobne naruszenia, obowiązku pracy w pełnym wymiarze godzin (etat) czy jednostronnego prawa do zmiany umowy bez zgody drugiej strony.
Warto wiedzieć, że o ile w relacjach B2C pojawia się pojęcie klauzul niedozwolonych (będzie to np. zapis, według którego klient ma dostarczyć paragon, jeśli chce zwrócić towar), o tyle we współpracach B2B nie ma takiego rozróżnienia. To oznacza, że przedsiębiorca może zawrzeć niekorzystną dla siebie umowę i, co więcej, musi dotrzymać jej postanowień wobec drugiego podmiotu. Aby podważyć takie zapisy i unieważnić umowę, można powoływać się na Kodeks cywilny.
To proces długotrwały i kosztowny, więc najlepiej jest dobrze zapoznać się z podpisywaną umową lub skonsultować ją z prawnikiem.
Jak zbudować bezpieczeństwo finansowe na B2B?
Wiele osób rozpoczynających współpracę w modelu B2B pomija ważną kwestię stabilności i bezpieczeństwa. I nie chodzi tu o aspekt wynagrodzenia, ale przede wszystkim zagadnienia związane z przyszłością: ubezpieczenie, emerytura, ciąża czy urlop. Sprawdź, jakie podejście stosować w tych praktycznych elementach budujących stabilność.
Dobrowolne ubezpieczenia
W przypadku umów B2B dobrze jest zadbać o pakiet ubezpieczeń, takich jak: chorobowe, NNW, OC oraz prywatne zdrowotne. Pozwolą one mieć stały dostęp do opieki medycznej, będą zabezpieczać Twój biznes, a także pomogą Twojej rodzinie w razie jakichkolwiek zdarzeń losowych.
Obecnie firmy ubezpieczeniowe prześcigają się w ofercie dla freelancerów: ubezpieczenie od utraty dochodu B2B, ubezpieczenie OC zawodowe np. dla programisty czy inne formy prywatnego ubezpieczenia dla samozatrudnionych. Warto wśród nich wybrać coś dla siebie.
B2B a emerytura – co warto wiedzieć?
Przedsiębiorca świadczący usługi w ramach umów B2B samodzielnie odprowadza składki na ubezpieczenia społeczne do ZUS-u, w tym także składki emerytalne. To buduje kapitał na wypłatę przyszłej emerytury. Niestety, jej wysokość nie będzie z pewnością odpowiadała aktualnym zarobkom.
W tej sytuacji warto rozważyć dobrowolne podniesienie podstawy wymiaru składek społecznych, dłuższą aktywność zawodową czy dodatkową opcję oszczędzania emerytalnego np. w ramach indywidualnych kont emerytalnych (IKE, IKZE czy OIPE), czyli tzw. III filaru systemu emerytalnego.
B2B a ciąża i macierzyństwo
Kobiety prowadzące JDG, które zajdą w ciążę w trakcie umów B2B, mają prawo do zasiłku macierzyńskiego. Warunkiem jest przystąpienie do ubezpieczenia chorobowego, które jest dobrowolne dla przedsiębiorców. Można tu również skorzystać ze zwolnienia lekarskiego i pobierać zasiłek chorobowy – warunek to opłacanie składki chorobowej j nieprzerwanie przez okres minimum 90 dni. Warto wiedzieć, że dla zasiłku macierzyńskiego nie obowiązuje taki okres wyczekiwania.
B2B a urlop – jak to zorganizować?
Umowy B2B nie gwarantują prawa do urlopu wypoczynkowego znanego z Kodeksu pracy (20 lub 26 dni w roku). Zazwyczaj dni wolne są ustalane indywidualnie z danym kontrahentem. Strony ustalają wtedy szczegóły w ramach podpisywanej umowy. Warto jednak wspomnieć, że konkretne klauzule dotyczące np. płatnej przerwy w wykonywaniu pracy mogą zbliżać kontrakt B2B do umowy o pracę, na co należy uważać, jeśli nie chcemy, aby ZUS czy US podważył taką umowę.
Przeczytaj też: Dobra wiadomość dla JDG i pracowników na umowach zlecenie. Wliczą przepracowane lata do stażu pracy
Fundusz bezpieczeństwa
Każdy przedsiębiorca powinien indywidualnie opracować sposób na zgromadzenie tzw. funduszu bezpieczeństwa na trudne sytuacje. To rozwiązanie sprawi, że gdy skończy się kontrakt, będziesz mieć możliwość spokojnego poszukiwania kolejnego klienta.
Ile powinna wynosić poduszka finansowa? To zależy od stałych wydatków, kosztów życia etc. Najczęściej szacuje się, że to równowartość od 3 do 6-miesięcznych kosztów utrzymania siebie i firmy.
Podsumowanie
Umowa B2B (Business-To-Business) jest coraz popularniejszym modelem współpracy, szczególnie w branżach IT, marketing, doradztwo czy edukacja. W odróżnieniu od klasycznej umowy o pracę, kontrakt B2B jest zawierany między dwoma niezależnymi podmiotami gospodarczymi. Wiąże się to z dużą swobodą działania, ale i większą odpowiedzialnością przedsiębiorcy, który m.in. samodzielnie opłaca podatki i składki ZUS.
FAQ – najczęściej zadawane pytania o umowę B2B
Umowa B2B to kontrakt między dwiema firmami – najczęściej osobą prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą a firmą zlecającą pracę. Zamiast stosunku pracy pojawia się tu relacja cywilnoprawna, zwykle w formie umowy o świadczenie usług lub współpracy.
Do zalet umów B2B zalicza się wyższe wynagrodzenie „na rękę”, większą elastyczność pracy, a także możliwość odliczania kosztów firmowych. Wadami B2B jest brak płatnych urlopów wypoczynkowych, konieczność samodzielnego prowadzenia księgowości i opłacania składek, a także większa odpowiedzialność.
Tak, B2B jest w pełni legalną formą współpracy w Polsce, ale pod warunkiem, że ustalenia kontraktu nie mają znamion umowy o pracę. Tzw. pozorne B2B jest niezgodne z prawem, a w razie wątpliwości ZUS czy US może zakwestionować taką umowę. Stąd tak ważne jest, aby rzeczywisty charakter współpracy w pełni odpowiadał warunkom umowy cywilnoprawnej.
Różnica zależy od wysokości wynagrodzenia, formy opodatkowania oraz tego, czy przedsiębiorca korzysta z preferencyjnych składek ZUS. Przy zarobkach brutto rzędu 10 tys. zł różnica „na rękę” między umową o pracę a B2B (rozliczanym ryczałtem) może wynosić nawet ponad 2 tys. zł miesięcznie na korzyść kontraktu B2B.
Kluczowa różnica to strony umowy – B2B zawierane jest między dwoma podmiotami gospodarczymi, a umowa zlecenie czy o dzieło może być podpisana z osobą fizyczną nieprowadzącą działalności. B2B daje też inne zasady oskładkowania i zwykle wyższe wynagrodzenie netto, ale wiąże się z pełną odpowiedzialnością za prowadzenie firmy.
Nie ma tu ustawowego urlopu wypoczynkowego jak w Kodeksie pracy. Dni wolne ustala się indywidualnie z kontrahentem i najczęściej zapisuje w umowie. Warto jednak pamiętać, że zbyt szczegółowe klauzule urlopowe mogą upodobnić kontrakt do umowy o pracę, co bywa ryzykowne przy ewentualnej kontroli ZUS.
Tak, ale pod warunkiem opłacania dobrowolnej składki chorobowej. Aby otrzymać zasiłek chorobowy, trzeba opłacać składkę nieprzerwanie przez minimum 90 dni. Dla zasiłku macierzyńskiego taki okres wyczekiwania nie obowiązuje.
Jeśli współpraca w praktyce nosi znamiona stosunku pracy (stałe godziny, podporządkowanie, praca pod kontrolą pracodawcy), ZUS lub Urząd Skarbowy może uznać umowę za pozorną. Konsekwencją bywa obowiązek zapłaty zaległych składek i podatków wraz z odsetkami, a w niektórych przypadkach także grzywny – zarówno dla zleceniobiorcy, jak i zlecającego.
Warto zadbać o dobrowolne ubezpieczenia (chorobowe, NNW, OC, prywatną opiekę zdrowotną), regularnie odkładać tzw. fundusz bezpieczeństwa (równowartość 3–6-miesięcznych kosztów życia i firmy) oraz rozważyć dodatkowe oszczędzanie na emeryturę, np. w ramach IKE, IKZE lub OIPE.
Kluczowe jest precyzyjne określenie zakresu obowiązków, zasad odpowiedzialności i kar umownych, klauzul o zakazie konkurencji, przeniesienia praw autorskich oraz warunków wypowiedzenia umowy. Dobrze jest też sprawdzić, czy umowa nie zawiera jednostronnych, niekorzystnych zapisów – w razie wątpliwości warto skonsultować kontrakt z prawnikiem.
Dla osób, które potrzebują stabilizacji, unikają ryzyka i odpowiedzialności, mają trudności z samodzielną organizacją pracy lub oczekują nadzoru przełożonego. Brak samodyscypliny i niska odporność na stres to częste powody, dla których współpraca w modelu B2B się nie sprawdza.
Podziel się nim ze znajomymi
