Ciepła pogoda coraz bardziej nam dopisuje i powoli zaczynamy planować swój wakacyjny urlop. Jak prawidłowo ustalić wymiar urlopu wypoczynkowego, a także od jakich części składowych jest on uzależniony? Na te i inne pytanie znajdziecie odpowiedzi w poniższym artykule. Zapraszamy!

Komu przysługuje prawo do urlopu wypoczynkowego?

Urlop wypoczynkowy przysługuje pracownikowi zatrudnionemu na umowę o pracę, z prawa do tego urlopu nie mogą skorzystać osoby zatrudnione na umowę zlecenie lub umowę o dzieło.

Urlop wypoczynkowy jest formą pewnego przywileju dla pracownika, nie może on przekazać urlopu innej osobie, ani też zrzec się prawa do niego.

Może również zdarzyć się sytuacja, że pracownikowi nie będzie przysługiwało prawo do urlopu wypoczynkowego. Sytuacja taka będzie miała miejsce wtedy, gdy przykładowo pracownik podjął pracę 2 grudnia 2016 r. i jest to jego pierwszy rok pracy. Wówczas za okres grudnia 2016 r. pracownikowi nie przysługuje prawo do urlopu wypoczynkowego, ponieważ w roku 2016 nie przepracował on jeszcze jednego pełnego miesiąca. Prawo do urlopu pracownik nabędzie dopiero z dniem 1 stycznia 2017 r.

Wymiar urlopu wypoczynkowego – jak prawidłowo go ustalić?

Zgodnie z Kodeksem pracy wymiar urlopu wypoczynkowego uzależniony jest od stażu pracy danego pracownika i wynosi:

  • 20 dni – jeżeli pracownik jest zatrudniony krócej niż 10 lat;
  • 26 dni – jeżeli pracownik jest zatrudniony co najmniej 10 lat.

Dodatkowo do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się z tytułu ukończenia:

  • zasadniczej lub innej równorzędnej szkoły zawodowej – przewidziany programem nauczania czas trwania nauki, nie więcej jednak niż 3 lata;
  • średniej szkoły zawodowej – przewidziany programem nauczania czas trwania nauki, nie więcej jednak niż 5 lat;
  • średniej szkoły zawodowej dla absolwentów zasadniczych (równorzędnych) szkół zawodowych – 5 lat;
  • średniej szkoły ogólnokształcącej – 4 lata;
  • szkoły policealnej – 6 lat;
  • szkoły wyższej – 8 lat.

Okresy nauki wymienione powyżej nie podlegają zsumowaniu. Dodatkowo jeżeli pracownik pobierał naukę w czasie zatrudnienia, do okresu pracy, od którego zależy wymiar urlopu, wlicza się okres zatrudnienia, w którym
była pobierana nauka, bądź okres nauki, zależnie od tego, co jest korzystniejsze dla pracownika w tym wypadku.

A jak ustalamy wymiar pierwszego urlopu?

Zgodnie z Kodeksem pracy pracownik podejmujący pracę po raz pierwszy, w roku kalendarzowym, w którym podjął pracę, uzyskuje prawo do urlopu z upływem każdego miesiąca pracy, w wymiarze 1/12 wymiaru urlopu przysługującego mu po przepracowaniu roku. Prawo do kolejnych urlopów pracownik nabywa w każdym następnym roku kalendarzowym.

urlop wypoczynkowy

Wymiar urlopu wypoczynkowego dla osoby zatrudnionej na niepełny etat

Wymiar urlopu pracownika zatrudnionego na niepełny etat ustala się w sposób proporcjonalny do wymiaru jego czasu pracy. Niepełny dzień urlopu zawsze zaokrągla się w górę do pełnego dnia. Za podstawę do wyliczeń przyjmuje się podstawowy wymiar urlopu, który wynosi:

  • 20 dni – gdy okres zatrudnienia pracownika wynosi mniej niż 10 lat,
  • 26 dni – gdy okres zatrudnienia pracownika wynosi co najmniej 10 lat.

Jeżeli zmiana wielkości etatu ma miejsce w trakcie roku kalendarzowego, to prawo do urlopu wypoczynkowego pracownika ustala się osobno za okresy pracy w różnych wymiarach, w sposób proporcjonalny do tych wymiarów. Kwestia ta nie została jasno określona w przepisach, wynika ona natomiast z przyjętej praktyki stosowanej wśród pracodawców.

W sytuacji, gdy zmiana wymiaru etatu następuje od pierwszego dnia miesiąca, to w takim wypadku wymiar czasu urlopu, który przysługuje pracownikowi ustala się odrębnie za miesiące pracy w niezmienionym wymiarze czasu pracy oraz za okres po zmianie etatu.

Jeżeli zmiana etatu następuje w ciągu jednego miesiąca, to wówczas za ten miesiąc wymiar etatu określamy na podstawie przepracowania przez pracownika większej liczby dni. Jedną z możliwości jest również zaokrąglenie do pełnego miesiąca i wliczenie go do okresu sprzed zmiany wielkości etatu lub przyjęcie wymiaru czasu pracy obowiązującego pracownika pierwszego dnia miesiąca, w którym doszło do zmiany etatu.

Przykład:

Pracownik posiada 10-letni staż urlopowy i jest zatrudniony na pełny etat na czas nieokreślony. Z dniem 22 czerwca bieżącego roku zostanie mu obniżony wymiar czasu pracy do 3/4 etatu. Przyjmując, że w czerwcu bieżącego roku pracownik przepracuje większą część miesiąca na pełny etat, za 2016 r. ma on prawo do 23 dni urlopu:

– za okres styczeń – czerwiec br. – 13 dni (6/12 × 26 dni = 13 dni),
– za okres od lipca do grudnia br. – 10 dni (3/4 etatu × 26 dni = 19,5, po zaokrągleniu 20 dni; 6/12 × 20 dni = 10 dni).

Kiedy mamy do czynienia z urlopem proporcjonalnym?

Z urlopem proporcjonalnym mamy do czynienia wtedy, kiedy w danym roku kalendarzowym ustaje stosunek pracy z pracownikiem, który następnie podejmuje pracę u innego pracodawcy. Zatrudnionemu przysługuje wówczas następujący wymiar urlopu wypoczynkowego:

  1. U obecnego pracodawcy urlop przysługuje w wymiarze proporcjonalnym do przepracowanego okresu w ciągu danego roku kalendarzowego, chyba że pracownik wykorzystał przysługujący mu wymiar urlopu.
  2. U następnego pracodawcy urlop ten przysługuje w wymiarze proporcjonalnym do końca danego roku kalendarzowego lub do okresu zatrudnienia w danym roku – w przypadku, gdy umowa została podpisana na okres krótszy niż do końca danego roku.

W sytuacji, gdy pracownik przed ustaniem pierwszego stosunku pracy wykorzystał więcej dni urlopu, niż mu przysługiwało to u następnego pracodawcy przysługuje mu urlop o odpowiednio niższym wymiarze. Należy tutaj pamiętać o tym, że w ciągu danego roku kalendarzowego łączny wymiar urlopu nie może być niższy, bądź wyższy od podstawy wymiaru urlopu, która uzależniona jest od okresu zatrudnienia.

Zasady przyznawania urlopu wypoczynkowego

Urlop wypoczynkowy udzielany jest na indywidualny wniosek pracownika i może on być podzielony na kilka części. Ważną kwestią w tym przypadku jest to, że przynajmniej jedna część urlopu powinna trwać minimum 14 dni następujących po sobie dni kalendarzowych.

Urlop przyznawany jest pracownikowi w dni, w które pracownik wykonuje pracę zgodnie z wymiarem godzin odpowiadającym dobowemu wymiarowi czasu pracy w danym dniu.

Urlopu wypoczynkowy, który przysługuje pracownikowi powinien być wykorzystany przez niego w danym roku kalendarzowym. Jeżeli jest to jednak niemożliwe to pracownik zobowiązany jest go wykorzystać najpóźniej do końca września następnego roku.

Załóż bezpłatne konto i korzystaj!

  • Dzwoń do księgowych inFaktu – kiedy tylko potrzebujesz
  • Czytaj praktyczny newsletter
  • Testuj księgowość online i fakturowanie – za darmo!

Załóż konto

Masz pytania związane z przysługującym Ci urlopem wypoczynkowym? Nie wiesz ile dni urlopu przysługuje Ci w ciągu roku? Zapraszamy do komentowania lub napisania do nas na info@infakt.pl.