Barter pozwala rozliczyć się z kontrahentem bez udziału pieniędzy. Zasada jest prosta – twoja firma wymienia się z inną produktami lub usługami, a korzystają na tym obie strony. Choć transakcje barterowe są bezgotówkowe to identycznie jak te z udziałem pieniędzy, rodzą konieczność rozliczenia podatków.

Wymieniane świadczenia muszą mieć taką samą wartość

Wydawać by się mogło, że stara, dobra wymiana grabi za motykę dawno już przeszła do historii. Nic bardziej mylnego. Barter to w dalszym ciągu dość popularna forma rozliczeń między firmami. Dzięki niej można pozbyć się np. zalegającego na zapleczu towaru i otrzymać w zamian coś innego. Można uzyskać link do swojej strony www w zamian za tekst. To sposób na przeprowadzenie wielu transakcji, które w innym przypadku mogłyby nie być możliwe z uwagi na brak gotówki u którejś ze stron.

Nie jest powiedziane, że w barterze trzeba wymienić towar za towar lub usługę za usługę. System mieszany to jak najbardziej dozwolona forma. Na tej podstawie informatyk serwisujący sprzęt komputerowy w firmie może otrzymać od niej np. materiały biurowe. Obowiązuje jedna zasada – wzajemne świadczenia muszą mieć taką samą wartość. Oznacza to, że strony uzgadniają wartość towarów lub usług w ten sposób, żeby bilans transakcji był zerowy.

Co powinno znaleźć się w umowie?

Przy wymianie barterowej, dla celów dowodowych i podatkowych najlepiej zdecydować się na spisanie umowy. Powinna ona zawierać:

  • datę i miejsce zawarcia umowy,
  • strony transakcji,
  • ilość i wartość towarów (bądź usług) podlegających wymianie,
  • termin i warunki dostawy lub wykonania usługi,
  • zasady postępowania w wypadku niewywiązania się z umowy.

Pomimo faktu, że barter jest transakcją bezgotówkową to jednak powinien zostać uwzględniony w KPiR, ponieważ tak samo jak transakcje gotówkowe powoduje skutki podatkowe. Mają one wpływ na wielkość przychodu oraz podlegają opodatkowaniu VAT-em.

Jak rozliczyć barter?

Wspomnianą już jedną z cech umowy barterowej jest to, że wymieniane towary i usługi muszą mieć ekwiwalentną wartość. Co za tym idzie nie ma możliwości opodatkowania różnicy pomiędzy przedmiotami transakcji. W kwestii podatku dochodowego za przychód podlegający opodatkowaniu, uznaje się wartość sprzedanego towaru bądź usługi. Trzeba ją zaksięgować na podstawie wystawionej faktury/rachunku. W kosztach firmowych przedsiębiorca ujmuje z kolei wartość wpisaną na dokumencie, który otrzymał od kontrahenta. Jak widać, transakcja jest neutralna podatkowo.

Barterowa wymiana towarów podlega także opodatkowaniu VAT-em. Obie strony powinny wystawić faktury, w których określają właściwy dla danych towarów czy usług podatek. Jest on rozliczany od produktów zawartych w umowie zgodnie z ogólnymi przepisami. Podstawą opodatkowania VAT-em jest ich wartość rynkowa. Oczywiście, fakturę barterową ujmuje się zarówno w rejestrze VAT zakupów, jak i VAT sprzedaży.

Tutaj warto pamiętać, że wymiana barterowa może nie być neutralna podatkowo pod względem VAT-u. Dzieje się tak wtedy, gdy wymieniane usługi lub towary objęte są różnymi stawkami lub zwolnieniem. Np. sługa doradcza (która jest zawsze opodatkowana VAT) w zamian za stronę www wykonaną przez przedsiębiorcę zwolnionego z VAT.

Załóż bezpłatne konto i korzystaj!

  • Dzwoń do księgowych inFaktu – kiedy tylko potrzebujesz
  • Czytaj praktyczny newsletter dla przedsiębiorców
  • Testuj księgowość online i fakturowanie – za darmo!

Załóż konto