Specjalista ds. podatków zajmujący się tematyką podatku od towarów i usług. Obecnie wspiera księgowych i przedsiębiorców na szkoleniach, podczas webinarów oraz w publikowanych artykułach na blogach inFakt. Interesuje się kryptowalutami, transakcjami zagranicznymi oraz specyficznymi rozliczeniami VAT.

Od 1 listopada wchodzą w życie znowelizowane przepisy ustawy o VAT. Najważniejszą wprowadzoną zmianą jest zastąpienie odwrotnego obciążenia w obrocie krajowym mechanizmem podzielonej płatności. Jak w praktyce będzie wyglądać mechanizm podzielonej płatności?

Czym jest mechanizm podzielonej płatności?

Ustawa o podatku od towarów i usług, która zacznie obowiązywać od 1 listopada 2019 roku, zakłada stopniowe wprowadzenie zmian w zakresie rozliczania podatku VAT. Z ustawą z dnia 9 sierpnia 2019 roku o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw można zapoznać się tutaj.

Największą wprowadzaną zmianą, która będzie obowiązywać od 1 listopada jest rezygnacja z mechanizmu odwrotnego obciążenia w obrocie krajowym. Odwrotne obciążenie zostanie zastąpione obowiązkowym mechanizmem podzielonej płatności.

Od 1 listopada 2019 obowiązkowy mechanizm podzielonej płatności będzie obowiązywał sprzedawców i nabywców towarów i usług określonych w nowym załączniku nr 15 do ustawy o VAT, jeżeli wartość transakcji przekroczy 15.000 zł.

Mechanizm podzielonej płatności, polega na płatności w całości za towar lub usługę z załącznika 15 o wartości powyżej 15.000 zł na konto firmowe przedsiębiorcy. Następnie bank rozdziela płatność na konto firmowe oraz konto VAT.

Załącznik numer 15

Załącznik zawiera wykaz towarów i usług objętych mechanizmem podzielonej płatności wraz z określeniem dla każdego towaru i usługi symbolu PKWiU. Między innymi:

  • Złoto inwestycyjne w rozumieniu art. 121 ustawy
  • 26.20.1 – Komputery i pozostałe maszyny do automatycznego przetwarzania danych
  • 41.00.30.0 – Roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych
  • 41.00.40.0 – Roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków niemieszkalnych
  • 43.34.10.0 – Roboty malarskie
  • 45.32.1 – Sprzedaż detaliczna części i akcesoriów do pojazdów samochodowych

Co to oznacza w praktyce?

W praktyce oznacza to, że w przypadku świadczenia usług lub sprzedaży towarów określonych w załączniku numer 15, w których kwot należności stanowi kwotę 15.000 zł:

  • sprzedawca będzie miał obowiązek zgodnie z art. 106e ust. 18a, umieścić na fakturze wyrazy „mechanizm podzielonej płatności”;
  • dodatkowo sprzedawca musi umożliwić kontrahentom dokonywania płatności w MPP, co oznacza, że musi mieć rachunek firmowy;
  • w deklaracji VAT za okres, w której dokonano sprzedaży MPP, sprzedawca w części F, jest zobowiązany do zaznaczenia pola:

” Podatnik wystawił w okresie rozliczeniowym fakturę, o której mowa w art. 106e ust. 1 pkt 18a ustawy ”

Natomiast nabywca będzie miał obowiązek uregulowania faktury, w szablonie przelewu „split payment” / „mechanizm podzielonej płatności”. Dla rachunków firmowych, banki są zobowiązane do prowadzenia odrębnych rachunków VAT. Dodatkowo po stronie banku spoczywa obowiązek udostępnienia możliwości płacenia w omawianych szablonach. Przedsiębiorca wybierając sposób przelewu SP/MPP, jest zobowiązany do uzupełnienia informacji takich jak rachunek firmowy kontrahenta, NIP, numer FV, kwota brutto (lub jej część), kwota VAT (lub jej część). Na podstawie tych informacji bank rozdziela płatność, wartość netto na rachunek firmowy oraz kwotę VAT na rachunek VAT. Warto pamiętać, że aby dokonywać płatności w systemie SP/MPP, kupujący musi posiadać rachunek firmowy. Nabywca usługi lub towaru nie będzie znał rachunku VAT sprzedawcy.

Sankcje za niestosowanie mechanizmu podzielonej płatności

Na sprzedawcę, który miał obowiązek ale nie oznaczył faktury zwrotnem „mechanizm podzielonej płatności”, zostanie nałożone dodatkowe zobowiązanie podatkowe. Kwota zobowiązania będzie odpowiadać 30% kwoty podatku VAT z faktury przypadającej na MPP. Dodatkowo przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność karno skarbową. Oznacza to, że może zostać nałożona na niego kara do 180 stawek dziennych czyli do kwoty ok. 5,4 mln zł.

Kupujący, który nie zastosował się do MPP, otrzyma podobnie jak sprzedawca dodatkowe zobowiązanie w postaci 30% kwoty podatku VAT z faktury przypadającej na MPP. Przedsiębiorca JDG za nieskorzystanie z mechanizmu podzielonej płatności ponosi odpowiedzialność z kodeksu karno skarbowego do wysokości 720 stawek dziennych. Kwota grzywny może w tym przypadku wynieść nawet 21,6 mln zł.

Środki zgromadzone na rachunku VAT

Wprowadzenie split payment spowodowało falę krytyki ze strony przedsiębiorców. Praktycznie jednogłośnie przedsiębiorcy krytykowali ograniczenie w możliwości dysponowania środkami. Od 1 listopada zostanie rozszerzony katalog „usług” dysponowania środkami zgromadzonymi na rachunku VAT. Przedsiębiorca będzie mógł zapłacić za:

  • podatek VAT z tytułu importu, odsetek z tyt. VAT oraz za dodatkowe zobowiązanie podatkowe;
  • podatek dochodowy PIT oraz CIT w tym za zaliczki na podatek PIT/CIT;
  • składki ZUS;
  • przedpłatę na poczet podatku i podatek akcyzowy oraz za odsetki od podatku akcyzowego;
  • cło oraz naliczone odsetki od tych należności.