Przedsiębiorcy rozliczający się na podstawie KPiR mają obowiązek przeprowadzenia na koniec każdego roku tzw. remanentu. Warto wiedzieć co to jest tak naprawdę ten remanent i jak należy się do niego zabrać. A także czego w nim nie ujmować.

Przedsiębiorca musi policzyć towary

Remanent, zwany również inwentaryzacją polega na określeniu (faktycznym policzeniu) ilości towarów posiadanych przez firmę, które przeznaczone są na handel i na dzień wykonania spisu nie zostały sprzedane. Takie zestawienie powinno zostać przeprowadzone na koniec roku, czyli uwzględniać tylko towary i materiały, które znajdują się w firmie na dzień 31 grudnia.

W spisie muszą zostać zawarte tylko rzeczy, których nie sprzedano na dzień 31 grudnia.

Dodatkowo przedsiębiorca ma obowiązek wykonania wyceny składników uwzględnionych w spisie najpóźniej w terminie 14 dni od jego zakończenia (jak to zrobić opisujemy poniżej).

Celem inwentaryzacji jest ustalenie rzeczywistego dochodu osiągniętego przez przedsiębiorcę z prowadzonej działalności gospodarczej. Dochodem jest tu różnica pomiędzy przychodem a kosztami, powiększona lub pomniejszona o różnicę między wartością remanentu końcowego (przeprowadzanego na koniec 2015 roku) i początkowego (przeprowadzonego rok wcześniej, czyli w 2014).

Wartość remanentu na koniec mijającego roku jest jednocześnie spisem na początek kolejnego roku, czyli:

  • spis na 31 grudnia jest dokumentem kończącym KPiR na dany rok,
  • spis na 1 stycznia to odrębny dokument otwierającym KPiR na nowy rok.

Spis z natury jako obowiązek przedsiębiorcy na koniec roku

Co należy uwzględnić w spisie?

Przeprowadzanie remanentu dotyczy w głównej mierze towarów handlowych, choć nie tylko. W spisie należy ująć także materiały służące wyrobowi towarów, gotowe wyroby, półwyroby oraz produkty, których produkcja nie została ukończona do końca roku. Nie wolno również zapomnieć o tzw. brakach, czyli własnych wyrobach niespełniających wymagań technicznych oraz odpadach.

Spis nie odnosi się tylko do towarów, które fizycznie znajdują się w sklepie lub magazynie. Jeśli przedsiębiorca kupił już pewien towar, ale ten do niego jeszcze nie dotarł, to i tak ma obowiązek jego uwzględnienia w inwentaryzacji.

W remanencie na koniec roku nie należy ujmować środków trwałych ani wyposażenia, np. mebli, firmowego telefonu komórkowego.

Jakie dane powinien zawierać remanent na koniec roku?

Zgodnie z przepisami remanent należy przeprowadzić „w sposób staranny i trwały”. Co za tym idzie skorzystanie to tego celu np. z ołówka jest zabronione. Jeżeli przedsiębiorca się pomyli, musi przekreślić błędny zapis – tak aby było widoczne to, co zostało przekreślone i dodatkowo parafować skreślenie.

W remanencie powinna się znaleźć klauzula o ilości pozycji, a także podpisy osób, które w nim uczestniczą. Spis powinien także zawierać:

  • imię i nazwisko przedsiębiorcy (nazwę firmy),
  • datę sporządzenia,
  • numer kolejny pozycji,
  • szczegółowe określenie towaru i innych składników majątku,
  • jednostkę miary,
  • ilość materiałów i towarów wyliczoną w czasie spisu,
  • cenę w złotych i groszach,
  • wartość wynikającą z przemnożenia ilości towaru przez jego cenę jednostkową,
  • łączną wartość spisu z natury,
  • wartość pomniejszenia,
  • klauzulę „Spis zakończono na pozycji…”.

Przygotowaliśmy dla Was wzór takiego dokumentu. Wystarczy kliknąć poniższy przycisk, aby pobrać:

pobierz wzór dokumentu

Remanent na koniec roku należy odpowiednio wycenić

Po przeprowadzeniu spisu wszelkie towary jakie się w nim znalazły trzeba wycenić. Pozycje wycenia się według następujących wartości:

  • towary handlowe oraz materiały – według cen zakupu lub nabycia albo zgodnie z cenami rynkowymi z dnia sporządzenia spisu (jeśli są niższe od cen zakupu lub nabycia),
  • towary których produkcja nie została zakończona – zgodnie z kosztami wytworzenia (nie mogą być niższe od kosztów materiałów zużytych do niezakończonej produkcji),
  • wyroby gotowe, półwyroby oraz braki – według kosztów wytworzenia,
  • odpady – według wartości wynikającej z oszacowania (uwzględniającego ich przydatność do dalszego użycia),
  • produkcja zwierzęca – po cenach rynkowych z dnia sporządzenia spisu.

Przedsiębiorcy, którzy są czynnymi podatnikami VAT wyceniają towary, od których przysługiwało prawo odliczenia podatku VAT, według cen netto. W pozostałych przypadkach wyceny należy dokonać zgodnie z wartością brutto.

Jak wpisać remanent do KPiR?

Osoby, które samodzielnie prowadzą księgowość, wartość remanentu na koniec roku muszą ująć w KPiR. Spis może znaleźć się w księdze w formie wyszczególnionych rodzajów towarów bądź materiałów, albo w jednej pozycji (jako suma całości).

W tym drugim przypadku przedsiębiorca zobowiązany jest do przygotowania oddzielnego zestawienia dokumentującego remanent, które należy przechowywać razem z księgą. Remanent musi zostać wpisany do KPiR dwukrotnie – najpierw jako ostatnia pozycja kończącego się roku, a następnie w tej samej wartości jako pierwsza pozycja kolejnego roku.

Przedsiębiorca korzystający z usług biura rachunkowego po przeprowadzeniu spisu powinien przesłać go do księgowych, którzy ujmą jego wartość w zeznaniu rocznym.

A co, gdy działalność przedsiębiorcy nie wiąże się ze sprzedażą towarów? W takim przypadku wartość inwentaryzacji wynosi 0 zł i taki wpis powinien znaleźć się w KPiR.

Chcesz zachować porządek w dokumentach w prosty sposób?

  • Przetestuj inFakt za darmo, poznaj zalety prostej księgowości elektronicznej.
  • Wystaw pierwszą e-fakturę w minutę przez stronę www lub aplikację na smartfon.
  • Otrzymasz dodatkowo bezpłatne wsparcie specjalistów, 6 dni w tygodniu.
  • Rozliczaj się samodzielnie lub inFakt ułatwi Ci wybór sprawdzonej księgowej albo księgowego.

Załóż testowe konto

Masz pytania do artykułu? Odpowiemy w komentarzu.