Nieściągalna należność w kosztach

Aneta Socha-Jaworska
4.3 (48 głosów)

Podatnik prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, jest czynnym podatnikiem VAT. Wystawił dla swojego kontrahenta fakturę za wykonaną usługę, lecz nie została ona opłacona. Czy sprzedawca może coś zrobić w tej sytuacji? Czy może nieuregulowaną kwotę zaliczyć do kosztów?

Nieściągalna należność w kosztach

Ustawodawca w art. 23 ust.1 pkt 20 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych określa, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wierzytelności odpisanych jako nieściągalne, z wyjątkiem takich wierzytelności nieściągalnych, które uprzednio na podstawie art. 14 zostały zarachowane jako przychody należne i których nieściągalność została uprawdopodobniona.

Zatem aby nieściągalną należność (kwotę netto) ująć w kosztach muszą być spełnione dwa warunki – pierwszy, że została ona uprzednio zarachowana do przychodu i drugi, że nieściągalność została uprawdopodobniona.

Jak określono w art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, nieściągalność wierzytelności można udokumentować :

  1. postanowieniem o nieściągalności, uznanym przez wierzyciela jako odpowiadające stanowi faktycznemu, wydanym przez właściwy organ postępowania egzekucyjnego, albo
  2. postanowieniem sądu o:
    • a. oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości, jeżeli majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania lub wystarcza jedynie na zaspokojenie tych kosztów, lub
    • b. umorzeniu postępowania upadłościowego, jeżeli zachodzi okoliczność, o której mowa w lit. a, lub
    • c. zakończeniu postępowania upadłościowego, albo
  3. protokołem sporządzonym przez podatnika, stwierdzającym, że przewidywane koszty procesowe i egzekucyjne związane z dochodzeniem wierzytelności byłyby równe albo wyższe od jej kwoty.

Warto też pamiętać, że podatnik nie zaliczy do kosztów uzyskania przychodu wierzytelności przedawnionych – art. 23 ust. 1 pkt 17 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Nieściągalna należność w kosztach

Dokumentacja

W tej sytuacji nie jest wystawiana faktura, gdyż nie dokumentujemy sprzedaży, wystarczającym jest zapis techniczny np. dowodem wewnętrznym. Czynny podatnik VAT po spełnieniu wyżej wymienionych warunków, wykazuje kwotę netto w kosztach.

Kwestie podatku dochodowego należy jednoznacznie oddzielić od VAT-u i ulgi na złe długi, z której podatnik także może skorzystać.

Odpis tymczasowy

Może zdarzyć się oczywiście sytuacja taka, że dłużnik dokona zapłaty i wówczas podatnik musi dana kwotę wykazać jako przychód. Dokładne informacje w tym zakresie zostały podane w art. 14 ust.2 pkt 7b ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Mianowicie przychodem z działalności gospodarczej są również wartości należności umorzonych, przedawnionych lub odpisanych jako nieściągalne w tej części, od której dokonane odpisy aktualizujące zostały uprzednio zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.