Rząd przyjął 3 ustawy. PIP zyska nowe uprawnienia, zmiany w mobbingu i obrocie gruntami rolnymi

Maciej Sztykiel
4.5 (10 głosów)

Rada Ministrów przyjęła pakiet trzech projektów ustaw, których celem jest wzmocnienie ochrony pracowników, ograniczenie nadużywania umów cywilnoprawnych, skuteczniejsza walka z mobbingiem i dyskryminacją oraz deregulacja obrotu nieruchomościami rolnymi w Polsce. Zaproponowane regulacje dotyczą nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy (PIP), Kodeksu pracy wraz z Kodeksem postępowania cywilnego oraz ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego.

Na piątkowej konferencji prasowej informacje o przyjętych przez Radę Ministrów projektach ustaw przekazał rzecznik prasowy rządu RP, Adam Szłapka. 

Nowelizacja ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy — nowe uprawnienia PIP

Rząd wskazuje, że celem nowelizacji ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy jest skuteczniejsza kontrola przestrzegania prawa pracy oraz ograniczenie nadużywania tzw. fikcyjnych umów cywilnoprawnych (np. umów zlecenia czy B2B), które w praktyce mogą maskować stosunek pracy. 

Jakie nowe uprawnienia zyska PIP?

Według projektu:

  • PIP będzie miała prawo stwierdzać w drodze decyzji administracyjnej, że dana umowa cywilnoprawna faktycznie jest umową o pracę, jeśli charakter wykonywanej pracy odpowiada warunkom stosunku pracy
  • Decyzje te umożliwią formalne zaliczenie osoby do statusu pracownika — co ma zapobiec nadużyciom i brakowi uprawnień pracowniczych
  • Pracodawca i pracownik będą mogli odwołać się od decyzji PIP do sądu pracy, a sądy mają zostać wsparte kadrowo, by skutecznie rozpatrywać takie sprawy
  • Sąd będzie mógł udzielić zabezpieczenia, jeśli uzna to za stosowne w danym przypadku

Podczas piątkowej konferencji prasowej w KPRM rzecznik rządu Adam Szłapka odniósł się do nowego prawa Państwowej Inspekcji Pracy do zmiany pozornych umów cywilnoprawnych – Oczywiscie nie jest to takie uprawnienie, które nie podlega kontrolil. Przysługuje w takiej sytuacji odwołanie do sądu pracy. Zgodnie też z rozmowami z Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej oraz Ministerstwa Sprawiedliwości te sądy pracy, które będą się tym zajmować, będą zdecydowanie wzmocnione.

Nowe kompetencje PIP są elementem realizacji reform zapisanych w Krajowym Planie Odbudowy. Ustawa została przyjęta przez rząd i wkrótce trafi pod obrady Sejmu. 

Nowelizacja Kodeksu pracy i Kodeksu postępowania cywilnego

Drugi z projektów ustaw obywatelom oraz pracodawcom ma zapewnić klarowne i łatwiejsze do stosowania przepisy dotyczące przemocy w miejscu pracy, w szczególności:

  • ułatwienie identyfikacji i dowodzenia mobbingu, dyskryminacji i przemocy psychicznej w pracy, poprzez doprecyzowanie definicji i zasad stosowania przepisów
  • wzmocnienie pozycji prawnej ofiar, z jednoczesnym zapewnieniem ochrony pracodawcom przed nieuzasadnionymi zarzutami

Co się zmieni w praktyce?

Proponowane zmiany obejmują m.in.:

  • Uproszczenie definicji mobbingu — mobbing ma być rozumiany jako „uporczywe nękanie” powtarzające się lub stałe zachowania, które mogą przyjmować formę fizyczną, werbalną lub pozawerbalną
  • Zmiany w procedurze dowodowej, tak aby pracownik miał większe możliwości wykazania naruszenia swoich praw, a pracodawca — jasne obowiązki prewencyjne
  • Możliwość dochodzenia przez poszkodowanego zadośćuczynienia i odszkodowania (w projekcie przewidziano minimalną kwotę zadośćuczynienia w przypadku mobbingu — np. sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia)

Nowe przepisy zostały przyjęte przez rząd, trafią teraz do Sejmu. Po ich przyjęciu mają wejść w życie po upływie ustawowego vacatio legis (zwykle 14-21 dni od ogłoszenia). 

Projekt nowelizacji ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego

Trzeci projekt ustawy ma charakter deregulacyjny i dotyczy obrotu nieruchomościami rolnymi:

  • przedsiębiorcy oraz rolnicy mają móc kupować nieruchomości rolne bez konieczności uzyskiwania zgody Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (KOWR), co obecnie jest obowiązkowym elementem procesu. 
  • rozwiązanie to ma na celu uproszczenie i przyspieszenie inwestycji na terenach wiejskich, wspierając rozwój działalności gospodarczej poza sektorem rolnym. 

Zmiany mają ograniczyć formalności i barierę wejścia w obrót gruntami rolnymi.

Projekty ustaw zostały przyjęte przez Radę Ministrów i trafią teraz do Sejmu — tam będą procedowane zgodnie z zasadami legislacyjnymi. Terminy ich wejścia w życie zależą od tempa prac parlamentarnych oraz publikacji w Dzienniku Ustaw. 

Podsumowanie 

  • Większe uprawnienia PIP: Państwowa Inspekcja Pracy będzie mogła skuteczniej kontrolować umowy oraz przeciwdziałać nadużyciom. 
  • Silniejsza ochrona pracowników: klarowniejsze przepisy dotyczące mobbingu i dyskryminacji mają zwiększyć bezpieczeństwo w miejscu pracy. 
  • Uproszczenia dla rolników i przedsiębiorców: ograniczenie roli KOWR w obrocie gruntami rolnymi ma przyspieszyć inwestycje i ułatwić rozwój działalności. 

Projekty ustaw zostały przyjęte przez rząd i trafią teraz pod obrady Sejmu.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Czy nowe przepisy już obowiązują?

Nie — projekty trafiły do Sejmu po przyjęciu przez Radę Ministrów i wymagają uchwalenia i podpisu prezydenta, a następnie publikacji w Dzienniku Ustaw. 

Kiedy zmieni się definicja mobbingu?

Po uchwaleniu nowelizacji Kodeksu pracy i wejściu jej w życie — projekt przewiduje uproszczenie definicji i nowe zasady stosowania przepisów.

Jakie umowy może „przeklasyfikować” PIP?

Projekt przewiduje możliwość zakwalifikowania umów cywilnoprawnych (np. umów zlecenia, B2B) jako umów o pracę, jeżeli odpowiadają one faktycznemu stosunkowi pracy. 

Czy rolnicy nadal będą potrzebować zgody KOWR?

Projekt nowelizacji ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego przewiduje zniesienie obowiązku uzyskiwania zgody KOWR przy obrocie gruntami rolnymi.