Zwrot nadpłaty składki zdrowotnej 2026 – jak złożyć wniosek RZS-R i nie przegapić terminu 1 czerwca

Maciej Sztykiel
4.5 (10 głosów)

Roczne rozliczenie składki zdrowotnej za 2025 rok dobiegło końca – termin na złożenie deklaracji minął 20 maja 2026 r. Jednak dla przedsiębiorców, którym wyszła nadpłata, to nie koniec formalności. Przed nimi jeszcze jeden, kluczowy krok: zatwierdzenie wniosku RZS-R o zwrot nadpłaty. Czas na to mija w poniedziałek, 1 czerwca 2026 r. Co zrobić, żeby pieniądze wróciły na konto? Wyjaśniamy krok po kroku.

Czym jest wniosek RZS-R i dlaczego jest potrzebny?

Wielu przedsiębiorców zakłada, że skoro w rocznym rozliczeniu składki zdrowotnej wykazali nadpłatę, to pieniądze automatycznie wrócą na ich konto bankowe. To błąd, który może kosztować miesiące oczekiwania.

Sam fakt wykazania nadpłaty w rozliczeniu rocznym nie uruchamia automatycznego przelewu. Aby ZUS faktycznie zwrócił środki na rachunek bankowy, przedsiębiorca musi złożyć odrębny wniosek na formularzu RZS-R. Dopiero ten dokument inicjuje procedurę zwrotu gotówkowego.

Termin składania wniosku RZS-R – do kiedy?

Termin upływa 1 czerwca 2026 r. (poniedziałek). Po jego przekroczeniu ZUS nie dokona przelewu na konto, lecz rozliczy nadpłatę wewnętrznie, zaliczając ją na poczet bieżących lub przyszłych zobowiązań składkowych przedsiębiorcy.

Dla wielu firm, szczególnie tych z wyższymi nadpłatami, jest to rozwiązanie wyraźnie mniej korzystne niż faktyczny zwrot gotówki.

Wolisz, żeby wnioskiem RZS-R zajął się ktoś za Ciebie? Przenieś się do inFaktuwszytkim zajmie się Twój nowy księgowy!

Jak złożyć wniosek RZS-R – procedura krok po kroku

Krok 1: Złóż roczne rozliczenie składki zdrowotnej

Warunkiem wstępnym jest terminowe złożenie rocznego rozliczenia składki zdrowotnej. Termin na tę czynność minął 20 maja 2026 r. Jeśli z rozliczenia wynika nadpłata i płatnik nie posiada zaległości wobec ZUS, system automatycznie przechodzi do kolejnego etapu.

Krok 2: Poczekaj na automatyczne utworzenie wniosku przez ZUS

Po złożeniu rozliczenia rocznego ZUS automatycznie generuje wniosek RZS-R na profilu płatnika w systemie eZUS. Co do zasady wniosek pojawia się następnego dnia roboczego po złożeniu dokumentu. Przedsiębiorca nie musi tworzyć formularza od zera – system robi to samodzielnie.

Krok 3: Zaloguj się do platformy eZUS

Wniosek dostępny jest wyłącznie na profilu płatnika w serwisie eZUS (ezus.zus.pl). Należy zalogować się na swoje konto i odszukać wygenerowany wniosek RZS-R w odpowiedniej zakładce.

Krok 4: Zweryfikuj dane – szczególnie numer rachunku bankowego

To etap, na którym najczęściej pojawiają się problemy. Przed podpisaniem wniosku należy bezwzględnie sprawdzić, czy numer rachunku bankowego wskazanego do zwrotu jest poprawny i aktywny.

Ważna zasada: numer konta nie może być wpisany ręcznie. We wniosku RZS-R można wybrać wyłącznie numer rachunku, który jest już zarejestrowany w bazie ZUS. Jeśli konto uległo zmianie lub nie zostało wcześniej zgłoszone do ZUS, konieczna jest aktualizacja danych przed zatwierdzeniem wniosku. Wpisanie błędnego numeru rachunku wydłuża całą procedurę i wymaga dodatkowej korespondencji z Zakładem.

Krok 5: Podpisz wniosek i odeślij do ZUS

Po weryfikacji danych wniosek należy podpisać elektronicznie i przesłać do ZUS za pośrednictwem platformy eZUS. To ostatni krok po stronie przedsiębiorcy.

Krok 6: ZUS akceptuje wniosek i realizuje przelew

Po zatwierdzeniu wniosku przez ZUS następuje przelew środków na wskazany rachunek bankowy. Ustawowy termin na wypłatę nadpłaty upływa 3 sierpnia 2026 r., jednak w praktyce – na podstawie dotychczasowych doświadczeń – środki pojawiają się na kontach przedsiębiorców znacznie wcześniej.

Co się stanie, jeśli nie złożysz wniosku do 1 czerwca?

Brak zatwierdzonego wniosku RZS-R w terminie nie oznacza utraty nadpłaty. ZUS nie zatrzymuje tych środków – jednak zamiast przelewu na konto, nadpłata zostaje rozliczona wewnętrznie: zaliczana jest na poczet bieżących i przyszłych zobowiązań składkowych płatnika w trakcie roku kalendarzowego.

Dla przedsiębiorców, którzy liczyli na zasilenie firmowego rachunku, jest to rozwiązanie znacznie mniej wygodne. Nie mają wtedy swobodnego dostępu do tych środków – pieniądze „pracują” wyłącznie na przyszłe składki ZUS.

Uwaga na obciążenie systemu eZUS w ostatnich dniach

Z każdym rokiem widać, że wielu przedsiębiorców odkłada zatwierdzenie wniosku na ostatnią chwilę. W efekcie platforma eZUS bywa mocno obciążona w dniach bezpośrednio poprzedzających termin. Warto zalogować się do systemu z kilkudniowym wyprzedzeniem, aby uniknąć problemów technicznych i nie stresować się w poniedziałek 1 czerwca.

Kuriozum systemu: jednogroszowe przelewy i góra papierkowej roboty

Mechanizm rocznego rozliczenia składki zdrowotnej w teorii ma chronić interes przedsiębiorcy. W praktyce bywa nieproporcjonalny do skali problemu. Zdarzają się przypadki, w których cały proces – złożenie deklaracji, wygenerowanie wniosku przez ZUS, zatwierdzenie przez przedsiębiorcę, akceptacja przez ZUS i przelew – angażuje pięć kroków i kilka dokumentów po to, by zwrócić nadpłatę w wysokości… jednego grosza.

To symptom głębszego problemu – mówi Piotr Juszczyk Główny Doradca Podatkowy inFaktu.

Obecny model rocznego rozliczenia składki zdrowotnej generuje pracę administracyjną nieproporcjonalną do realnych kwot, którymi się posługuje. Ze strony przedsiębiorcy i ZUS to pięć kroków, kilka dokumentów i niemało systemowej obsługi – wszystko po to, by uruchomić jednogroszowy przelew.

Piotr Juszczyk
Główny Doradca Podatkowy inFaktu

Czy system wymaga zmiany?

Cztery lata funkcjonowania rocznego rozliczenia składki zdrowotnej pozwalają wyciągać pierwsze wnioski systemowe. Największą bolączką nie są same wyliczenia, lecz nawarstwiające się obowiązki administracyjne – kolejne terminy, kolejne formularze, kolejne kroki w systemie – uważa Piotr Juszczyk.

W mojej ocenie skoro składka zdrowotna stała się de facto quasi-podatkiem, to docelowo warto rozważyć jej „zaszycie” w podatku dochodowym. Pozwoliłoby to przy okazji rozwiązać problem osobnego wniosku o zwrot – na wzór PIT, gdzie nadpłata wynikająca z zeznania rocznego trafia do podatnika automatycznie, bez konieczności składania dodatkowego dokumentu. Dziś przedsiębiorca, który chce odzyskać własne pieniądze, musi pamiętać o jeszcze jednym terminie i wykonać kolejną czynność w systemie. To rozwiązanie warte odświeżenia.

Piotr Juszczyk
Główny Doradca Podatkowy inFaktu

Do czasu ewentualnych zmian obowiązuje stan obecny i kluczowy termin to 1 czerwca 2026 r. Wtedy mija czas na zatwierdzenie wniosku RZS-R w eZUS.

Podsumowanie

Jeśli z Twojego rocznego rozliczenia składki zdrowotnej za 2025 rok wynika nadpłata, masz czas do 1 czerwca 2026 r. na zatwierdzenie wniosku RZS-R w systemie eZUS. Procedura jest prosta: wniosek generuje się automatycznie, wystarczy go odnaleźć, zweryfikować numer rachunku bankowego (tylko z bazy ZUS – nie można go wpisać ręcznie), podpisać i odesłać. Samo rozliczenie roczne nie wystarczy – bez wniosku RZS-R ZUS nie przeleje środków na konto. Nie zostawiaj tego na ostatnią chwilę – platforma eZUS bywa przeciążona przed terminem, a zwrot w praktyce pojawia się na koncie znacznie wcześniej niż ustawowa data graniczna, czyli 3 sierpnia 2026 r.

FAQ – najczęstsze pytania o zwrot nadpłaty składki zdrowotnej

Czy nadpłata składki zdrowotnej zwraca się automatycznie?

Nie. Samo wykazanie nadpłaty w rocznym rozliczeniu składki zdrowotnej nie powoduje automatycznego przelewu. Aby ZUS przelał środki na konto bankowe, przedsiębiorca musi samodzielnie zatwierdzić wniosek RZS-R w systemie eZUS.

Gdzie znajdę wniosek RZS-R?

Wniosek RZS-R jest automatycznie generowany przez system ZUS i udostępniany na profilu płatnika na platformie eZUS (ezus.zus.pl). Pojawia się tam co do zasady następnego dnia roboczego po złożeniu rocznego rozliczenia składki zdrowotnej.

Jaki jest termin złożenia wniosku RZS-R w 2026 roku?

Termin upływa 1 czerwca 2026 r. (poniedziałek). Po tej dacie ZUS nie dokona przelewu na rachunek bankowy – nadpłata zostanie rozliczona wewnętrznie na koncie płatnika.

Co się stanie, jeśli nie złożę wniosku RZS-R w terminie?

Nadpłata nie przepadnie, ale nie trafi na Twoje konto. ZUS zaliczy ją na poczet bieżących i przyszłych zobowiązań składkowych w trakcie roku. Jeśli zależy Ci na rzeczywistym zwrocie gotówki – pilnuj terminu 1 czerwca.

Czy mogę wpisać dowolny numer konta bankowego we wniosku RZS-R?

Nie. We wniosku RZS-R można wybrać wyłącznie numer rachunku bankowego, który jest już zarejestrowany w bazie ZUS. Nie ma możliwości wpisania numeru konta „z palca”. Jeśli konto zmieniło się lub nie zostało wcześniej zgłoszone do ZUS, należy zaktualizować dane przed zatwierdzeniem wniosku.

Do kiedy ZUS przeleje zwrot nadpłaty składki zdrowotnej?

Ustawowy termin na wypłatę nadpłaty przez ZUS upływa 3 sierpnia 2026 r. W praktyce jednak środki pojawiają się na kontach przedsiębiorców znacznie wcześniej.

Czy muszę mieć uregulowane zaległości wobec ZUS, żeby dostać zwrot?

Tak. Wniosek RZS-R i automatyczny zwrot dotyczą płatników, którzy nie posiadają zaległości wobec ZUS. Jeśli zaległości istnieją, ZUS może zaliczyć nadpłatę na ich pokrycie.