Każda osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą podlega z tego tytułu pod obowiązkowe ubezpieczenia społeczne oraz zdrowotne. Oznacza to konieczność zgłoszenia się do ZUS jako osoba ubezpieczona i jako płatnik składek (czyli ten, kto odpowiada za ich naliczenie i zapłatę).

Przepisy ubezpieczeniowe narzucają na przedsiębiorców pewne obowiązki w związku z podleganiem pod ubezpieczenia, jednak niektóre z nich można ograniczyć do minimum. Z tego artykułu dowiesz się pod jakie ubezpieczenia podlega przedsiębiorca oraz jak może sobie ułatwić rozliczanie składek ZUS.

Kalkulator składek ZUS na inFakt.pl

Jeśli jesteś przedsiębiorcą, który opłaca składki tylko za siebie, a ich wysokość jest ustalona na poziomie minimalnym, możesz znacznie uprościć sobie wypełnianie obowiązków wobec ZUS i ograniczyć je do co miesięcznej zapłaty składek. Możesz to zrobić korzystając ze zwolnienia z obowiązku wysyłania co miesiąc deklaracji DRA z wyliczonymi składkami. Jedynym warunkiem, jest wykazanie w ostatnio przesłanej do ZUS deklaracji DRA składek ZUS na tym minimalnym poziomie.

Jeśli dodatkowo skorzystasz z programu księgowego wyposażonego w kalkulator składek ZUS, uprościsz sobie również wyliczenie zaliczek na podatek dochodowy. Taki kalkulator znajdziesz w aplikacji do prowadzenia księgowości na inFakt.pl – po poprawnym zdefiniowaniu ustawień, podpowie Ci on podstawowe kwoty składek ZUS, uwzględni je przy wyliczaniu zobowiązania podatkowego oraz pomoże Ci monitorować zapłatę tych składek. Skorzystaj z naszych rozwiązań i uwierz, że możesz sam poprowadzić księgowość w swojej Firmie.

Jakie są rodzaje ubezpieczeń?

Każdy przedsiębiorca, z racji wykonywanej działalności gospodarczej, płaci za siebie trzy rodzaje składek:

• społeczne,
• zdrowotne,
• na Fundusz Pracy, jeśli nie jest na preferencyjnym ZUS.

Najbardziej zróżnicowaną grupę składek stanowią składki społeczne. Obejmują one cztery rodzaje ubezpieczeń:

• Emerytalne – dzięki którym przedsiębiorca oszczędza na swoją emeryturę,
• Rentowe – z których w razie konieczności wypłacane są świadczenia rentowe, np. renta z tytułu niezdolności do pracy,
• Chorobowe – z których wypłacane są świadczenia w razie m.in. choroby przedsiębiorcy, macierzyństwa czy opiekuńcze w razie choroby niektórych członków rodziny,
• Wypadkowe – z których wypłacane jest świadczenie w razie niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem przy pracy.

Trzy z tych ubezpieczeń – emerytalne, rentowe i wypadkowe – są ubezpieczeniami obowiązkowymi, co oznacza, że przedsiębiorca nie ma wyboru odnośnie ich płacenia. Ubezpieczenie chorobowe ma natomiast charakter dobrowolny, a więc to przedsiębiorca decyduje czy chce podlegać pod to ubezpieczenie czy też nie. Kolejny rodzaj składek o charakterze obowiązkowym to składki zdrowotne. Dzięki podleganiu pod to ubezpieczenie przedsiębiorca jest uprawniony do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, czyli nie musi np. płacić za pobyt w publicznym szpitalu. Ostatnią grupą składek, które opłaca się obowiązkowo są składki na Fundusz Pracy, który opłaca się jeżeli podstawa do obliczenia społecznego jest nie mniejsza niż minimalne wynagrodzenie za pracę.

Chorobowe – ubezpieczać się czy nie?

Podleganie ubezpieczeniom chorobowym to dla przedsiębiorcy z jednej strony dodatkowe obciążenie finansowe, którego nie musi on ponosić, z drugiej jednak zabezpiecza go przed ryzykiem braku możliwości wykonywania pracy w przypadku m.in. choroby, dzięki czemu przedsiębiorca nie jest w tych trudnych chwilach pozbawiony środków do życia. Jest to jednak ubezpieczenie dla przedsiębiorców przestrzegających terminów płatności, ponieważ każda opłata składki społecznej po terminie powoduje ustanie tego ubezpieczenia od pierwszego dnia miesiąca, za który opłacono składkę z opóźnieniem. Aby skorzystać z większości przysługujących w związku z nim uprawnień trzeba jednak odczekać pewien okres, zwany okresem wyczekiwania, wynoszący 90 dni, w których przedsiębiorca musi podlegać pod ubezpieczenie chorobowe, w tym opłacać w terminie składki.

Czy przedsiębiorca może nie płacić składek ZUS?

Ze względu na fakt, że składki ZUS są zwykle dużym obciążeniem dla drobnych przedsiębiorców, poszukują oni sposobów, aby tych składek płacić jak najmniej. Ustawa o ubezpieczeniach społecznych przewiduje takie przypadki, gdzie w wyniku zbiegu kilku tytułów do ubezpieczeń, składki opłaca się tylko z jednego z nich. Przykładem tego jest dodatkowe zatrudnienie przedsiebiorcy na umowę o pracę, w której miesięczne wynagrodzenie będzie równe co najmniej kwocie minimalnego wynagrodzenia za pracę (w 2011 r. określonego na poziomie 1386 zł). Niestety posiadanie innego tytułu do ubezpieczeń może zwolnić jedynie z opłacania składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy, nie zwalnia jednak z obowiązku zapłaty składki zdrowotnej (z nielicznymi wyjątkami dotyczącymi emerytów i rencistów prowadzących działalność gospodarczą).

Ile wynosi ubezpieczenie przedsiębiorcy?

Składki na ubezpieczenia wylicza się mnożąc stawkę procentową właściwą dla danego rodzaju składki przez podstawę naliczenia składki. Podstawa może być określona na dowolnym poziomie (z pewnymi ograniczeniami dotyczącymi ubezpieczenia chorobowego), nie mniejszym jednak niż pewne kwoty minimalne, określane odrębnie dla każdego roku kalendarzowego. W 2011 r. są to kwoty: 2015,40 zł dla składek społecznych i na Fundusz Pracy oraz 2704,31 zł dla składek zdrowotnych.

Szczególne ułatwienia zostały wprowadzone dla przedsiębiorców rozpoczynających działalność gospodarczą (naturalnie po spełnieniu pewnych dodatkowych warunków). Podstawy naliczania składek społecznych, a tym samym składki podlegające wpłacie do ZUS, są dla nich mniejsze i wynoszą 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę, co w 2011 r. daje kwotę 415,80 zł. Ulga ta obowiązuje przez okres 24 miesięcy kalendarzowych i dotyczy ubezpieczeń społecznych, ale ma także wpływ na składki na Fundusz Pracy, których przy tak niskiej podstawie nie nalicza się. W 2011 r. minimalne składki, jakie przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą jest zobowiązany zapłacić za każdy miesiąc wynoszą więc:

• społeczne: 597,37 zł z ubezpieczeniem chorobowym lub 547,99 zł bez ubezpieczenia chorobowego,
• zdrowotne: 243,39 zł,
• Fundusz Pracy: 49,38 zł.

W przypadku nowych przedsiębiorców korzystających z tzw. ulgowego ZUS, miesięczne składki będą wynosiły:

• społeczne: 123,24 zł z ubezpieczeniem chorobowym lub 113,05 zł bez ubezpieczenia chorobowego,
• zdrowotne: 243,39 zł,
• Fundusz Pracy: 0