Specjalista ds. podatków zajmujący się tematyką podatku od towarów i usług. Obecnie wspiera księgowych i przedsiębiorców na szkoleniach, podczas webinarów oraz w publikowanych artykułach na blogach inFakt. Interesuje się kryptowalutami, transakcjami zagranicznymi oraz specyficznymi rozliczeniami VAT.

Podejmując decyzję o prowadzeniu działalności gospodarczej, przedsiębiorcy zastanawiają się nad formą prawną działalności. Dodatkowo przedsiębiorcy często zastanawiają się nad różnicami w zakresie księgowości uproszczonej a księgowością pełną.

W pigułce:

  • Dla Jednoosobowej Działalności Gospodarczej istnieje kilka możliwości księgowania. Wszystkie dostępne metody są księgowością uproszczoną.
  • Do uproszczonych form księgowości należą: podatkowa Księga Przychodów i Rozchodów (KPiR), ewidencja ryczałtu. Wybrane grupy zawodowe mają możliwość korzystania z alternatywy – karty podatkowej.
  • Spółki z o.o. zobowiązane są do prowadzenia księgowości pełnej.
  • Pełna księgowość oznacza ewidencję wszystkich zdarzeń gospodarczych spółki (w tym neutralnych wobec majątku).

Księgowość JDG i spółki zoo

Księgowość uproszczona

Dedykowana jest przede wszystkim do jednoosobowych działalności gospodarczych. W zależności od wybranej formy opodatkowania, przedsiębiorca może prowadzić podatkową książkę przychodów i rozchodów lub ewidencję ryczałtu. Alternatywą jest karta podatkowa, która jest kierowana do konkretnych grup zawodowych.

Ewidencja ryczałtu

Przedsiębiorca wybierając opodatkowanie swojej działalności w formie ryczałtu, zobowiązany jest do prowadzenia ewidencji przychodów. W sposób chronologiczny, przedsiębiorca ewidencjonuje osiągane przychody. W przypadku ponoszenia kosztów prowadzenia działalności “ryczałtowiec” nie rozlicza wartości poniesionych kosztów. Podatek zryczałtowany wyliczany jest od przychodów według danej stawki ryczałtu. W zależności od źródła przychodu stawka ryczałtu może wynosić:

  • 2% np. dla przychodów ze sprzedaży przetworzonych w sposób inny niż przemysłowy produktów roślinnych i zwierzęcych,
  • 3% np. dla przychodów z działalności usługowej w zakresie handlu
  • 5,5% np. dla przychodów z działalności wytwórczej, robót budowlanych lub w zakresie przewozów ładunków taborem samochodowym o ładowności powyżej 2 ton
  • 8,5% np. dla przychodów z działalności polegającej na wytwarzaniu przedmiotów (wyrobów) z materiału powierzonego przez zamawiającego
  • 17% np. dla przychodów związanych z doradztwem w zakresie sprzętu komputerowego lub związanych z oprogramowaniem
  • 20% dla przychodów uzyskiwanych w ramach wolnego zawodu.

KPiR

Przedsiębiorca, który wybrał opodatkowanie na zasadach ogólnych lub podatkiem liniowym, jest zobowiązany do prowadzenia podatkowej Księgi Przychodów i Rozchodów. Podobnie jak w przypadku ewidencji przychodów, KPiR należy prowadzić chronologicznie zachowując zasady określone w rozporządzeniu Ministra Finansów w sprawie prowadzenia KPiR. W księdze przedsiębiorca wpisuje wszystkie zdarzenia gospodarcze. Zarówno związane z przychodami oraz kosztami ich uzyskania. Podatek wyliczany na zasadach ogólnych w stawce 18%/32% wyliczany jest od dochodu, czyli wartości przychodów pomniejszonych o koszty ich uzyskania. Natomiast w przypadku opodatkowania według podatku liniowego, przedsiębiorca wylicza podatek według stawki 19% dochodu.

W dużym uproszczeniu kwestia prowadzenia KPiR ogranicza się do ujmowania zdarzeń gospodarczych w kolumnie:

  • 7 lub 8 dla ewidencji przychodów
  • 10 dla zakupu towarów i materiałów
  • 11 dla kosztów ubocznych zakupu towarów i materiałów
  • 12 dla wynagrodzeń
  • 13 dla pozostałych kosztów.

KPiR prowadzona rzetelnie i niewadliwie staje się podstawą do wyliczeń zobowiązań z tytułu podatku PIT. Pomimo, że wielu przedsiębiorców uważa, że prowadzenie KPiR jest dość trudne, jest to uproszczona forma prowadzenia księgowości.

Pełna księgowość

Prowadzenie pełnej księgowości nawet małej spółki z o.o. jest dużo bardziej skomplikowane niż prowadzenie księgowości uproszczonej. Z uwagi na to, że spółka posiada własny majątek, który nie stanowi majątku właściciela, należy ewidencjonować każdą zmianę stanu majątku. Kondycja oraz wartość spółki odzwierciedlają wartości aktywów, natomiast wartości pasywów pokazują źródła finansowania posiadanego majątku jednostki.

Księgowość JDG i spółki

Zdarzeniami podlegającymi “księgowaniu” są na przykład:

  • Wpłata gotówki na rachunek bankowy
  • Wydanie towarów z magazynu
  • Utworzenie kapitału rezerwowego
  • Przeniesienie podatku naliczonego do rozliczenia na kolejne okresy rozliczeniowe
  • Pobranie gotówki

oraz wiele innych transakcji mających wpływ na zmianę wartości jakiegoś składnika aktywów i pasywów.

Dodatkowym elementem, którego nie ma w uproszczonej księgowości, a występuje w pełnej księgowości, jest konieczność prowadzenia rozrachunków z dostawcami, odbiorcami oraz rozrachunków cywilno prawnych. Zdarzenia podlegające księgowaniu to na przykład powstanie zobowiązania, powstanie należności, częściowa zapłata, naliczenie odsetek. Podstawową różnicą pomiędzy uproszczoną a pełną księgowością jest ewidencja zdarzeń na odpowiedniej ilości kont księgowych, które dzielimy na analityczne i syntetyczne.

Dodatkowo na koniec każdego okresu sprawozdawczego jednostka musi przygotowywać sprawozdania finansowe. Pamiętajmy, że jedną z podstawowych funkcji prowadzenia księgowości jest ukazanie właściwej kondycji spółki, a nie określenie podstawy do wyliczenia zobowiązania podatkowego. Prowadząc pełną księgowość należy ewidencjonować wszystkie zdarzenia gospodarcze, bez względu czy mają wpływ na majątek firmy, czy nie.