Komu takie uprawnienie przysługuje? W jakim wymiarze taki urlop można otrzymać? Czy w tym czasie pracodawca może zwolnić pracownika?

Kwestie związane z urlopami uregulowane są w ustawie z dnia 26.06.1974 r. kodeks pracy. Oznacza to, że ustawowe prawo do urlopu zostało zagwarantowane pracownikom, a na przykład osobom prowadzącym działalność gospodarczą, zleceniobiorcą, czy osobom wykonującym dzieło już nie.

Urlop macierzyński

Wymiar

Zgodnie z art. 180 § 1. ustawy z dnia 26.06.1974 r. kodeks pracy, pracownicy przysługuje urlop macierzyński w wymiarze:

  1. 20 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie,
  2. 31 tygodni – w przypadku urodzenia dwojga dzieci przy jednym porodzie,
  3. 33 tygodni – w przypadku urodzenia trojga dzieci przy jednym porodzie,
  4. 35 tygodni – w przypadku urodzenia czworga dzieci przy jednym porodzie,
  5. 37 tygodni – w przypadku urodzenia pięciorga i więcej dzieci przy jednym porodzie.

Przed przewidywaną datą porodu pracownica może wykorzystać nie więcej niż 6 tygodni urlopu macierzyńskiego. Po porodzie przysługuje urlop macierzyński niewykorzystany przed porodem, aż do wyczerpania pełnego przysługującego jej wymiaru.

Po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego pracownik ma prawo do urlopu rodzicielskiego w wymiarze do:

  1. 32 tygodni – w przypadku urodzenia jednego dziecka przy jednym porodzie,
  2. 34 tygodni – gdy przy jednym porodzie urodzi się więcej niż jedno dziecko.

Urlop w wyżej wymienionym wymiarze, przysługuje łącznie obojgu rodzicom dziecka.

Z urlopu rodzicielskiego mogą jednocześnie korzystać oboje rodzice dziecka. W takim przypadku łączny wymiar urlopu rodzicielskiego nie może przekraczać wymiaru 32 lub 34 tygodni.

Urlop rodzicielski jest udzielany jednorazowo albo w częściach nie później niż do zakończenia roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 rok życia.  Przysługuje bezpośrednio po wykorzystaniu urlopu macierzyńskiego, nie więcej niż w 4 częściach, przypadających bezpośrednio jedna po drugiej, w wymiarze wielokrotności tygodnia. Warto też wiedzieć, że do 16 tygodni może być udzielony w terminie nieprzypadającym bezpośrednio po poprzedniej części tego urlopu. Liczba wykorzystanych w tym trybie części urlopu pomniejsza liczbę części przysługującego urlopu wychowawczego.

Urlop rodzicielski jest udzielany na pisemny wniosek pracownika, składany w terminie nie krótszym niż 21 dni przed rozpoczęciem korzystania z urlopu. Liczbę części urlopu ustala się w oparciu o liczbę złożonych wniosków o udzielenie urlopu. W liczbie wykorzystanych części urlopu uwzględnia się także liczbę wniosków o zasiłek macierzyński za okres odpowiadający okresowi urlopu rodzicielskiego albo jego części, złożonych przez ubezpieczoną-matkę dziecka lub ubezpieczonego-ojca dziecka. Pracownik może zrezygnować z korzystania z urlopu rodzicielskiego w każdym czasie za zgodą pracodawcy i powrócić do pracy.

Pracownica, nie później niż 21 dni po porodzie, może złożyć pisemny wniosek o udzielenie jej, bezpośrednio po urlopie macierzyńskim, urlopu rodzicielskiego w pełnym wymiarze.

Rozwiązanie umowy

Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży, a także w okresie urlopu macierzyńskiego pracownicy, chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z jej winy i reprezentująca pracownicę zakładowa organizacja związkowa wyraziła zgodę na rozwiązanie umowy. Przepisu tego nie stosuje się do pracownicy w okresie próbnym nieprzekraczającym jednego miesiąca.

Rozwiązanie przez pracodawcę umowy o pracę za wypowiedzeniem w okresie ciąży lub urlopu macierzyńskiego może nastąpić tylko w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy. Pracodawca jest obowiązany uzgodnić z reprezentującą pracownicę zakładową organizacją związkową termin rozwiązania umowy o pracę. W razie niemożności zapewnienia w tym okresie innego zatrudnienia, pracownicy przysługują świadczenia określone w odrębnych przepisach. Okres pobierania tych świadczeń wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze.

Powyższe przepisy mają także zastosowanie do pracownika – ojca wychowującego dziecko w okresie korzystania z urlopu macierzyńskiego.

Czytaj

Matematyk, który ma ukończone studia w zakresie doradztwa podatkowego, zajmujący się księgowością i kadrami. Obecnie rozwiewa wątpliwości księgowych i przedsiębiorców na szkoleniach, webinarach i artykułach na blogach inFakt. W przystępny sposób opisuje trudne przypadki, które zna między innymi z prywatnej praktyki.