Podatnik prowadzący działalność w zakresie sprzedaży dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich, antyków i towarów używanych może rozliczać tę działalność na zasadach ogólnych lub wybrać szczególną procedurę stanowiącą odstępstwo od zasad ogólnych opodatkowania podatkiem VAT, polegającą na opodatkowaniu marży.

Towary używane – definicja

Towary używane, zgodnie z definicją zawartą w art. 120 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT, to ruchome dobra materialne nadające się do dalszego użytku w ich aktualnym stanie lub po naprawie, inne niż dzieła sztuki, przedmioty kolekcjonerskie i antyki oraz inne niż metale szlachetne lub kamienie szlachetne. Warto podkreślić, że definicja zawarta w art 120 ma zastosowanie jedynie na potrzeby opodatkowania w systemie VAT marża. 

Towary używane w procedurze marży a opodatkowanie

W myśl art. 120 ust. 4 ustawy o VAT w przypadku podatnika dokonującego dostawy towarów używanych, dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich lub antyków nabytych uprzednio przez tego podatnika w ramach prowadzonej działalności, w celu odprzedaży, podstawą opodatkowania podatkiem jest marża stanowiąca różnicę między kwotą sprzedaży a kwotą nabycia, pomniejszona o kwotę podatku. Czyli istotą procedury opodatkowania marży jest opodatkowanie nie całej kwoty należnej z tytułu sprzedaży towaru, lecz marży. Rozwiązanie to jest bardzo korzystne dla podatników, gdyż pozwala na faktyczne opodatkowanie tylko wartości dodawanej przez podatnika, czyli marży. Opodatkowanie dostaw tych przedmiotów na zasadach ogólnych mogłoby prowadzić do ich wielokrotnego opodatkowania, a co za tym idzie – mogłoby negatywnie wpływać na konkurencyjność sprzedaży tych towarów dokonywanej przez podatnika VAT w porównaniu z ich sprzedażą okazjonalną, prowadzoną przez podmioty niebędące podatnikami VAT.

Przykład

Podatnik X zakupił towary używane za 10000 zł od osoby fizycznej, następnie sprzedał je za 15000 zł. W związku z tym marża wyniosła 5000 zł.

Wyliczenie podatku przy założeniu, że stawka podatku wynosi 23%:

kwota marży / 1,23

5000 / 1,23 = 934,96 zł wartość podatku VAT

W ewidencji VAT oraz w deklaracji podatkowej VAT-7 lub VAT-7K  podatnik X wykaże następujące wartości:

  • wartość netto z marży  (5000 – 934,96) – 4065,04 zł 
  • wartość podatku VAT 23% – 934,96 zł 

Gdyby podatnik jednak nie stosował procedury marży wówczas podatek VAT do zapłaty wyniósłby 3450 zł (15000 x 23%).

Jak można zauważyć w tym przypadku procedura marży jest dużo korzystniejsza, niż gdyby podatnik wybrał rozliczanie na zasadach ogólnych.

towary używane w procedurze marży

Kiedy można opodatkować towary używane zgodnie z procedurą marży

Artykuł 120 ust. 10 ustawy o VAT stanowi, że opodatkowanie marży w zakresie dostawy towarów wystąpi wtedy, gdy podatnik nabył te przedmioty od:

1)  osób fizycznych, osób prawnych, jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, niebędących podatnikami VAT lub podatnikami podatku od wartości dodanej;

2)  podatników zwolnionych przedmiotowo z tytułu dostawy towarów używanych – stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 2  ustawy o VAT lub podatników zwolnionych podmiotowo, którzy osiągają obroty nieprzekraczające progu 200 000 zł – stosownie do art. 113  ustawy o VAT;

3)  podatników, jeżeli dostawa tych towarów była opodatkowana w systemie marży;

4)  podatników podatku od wartości dodanej, jeżeli dostawa tych towarów była zwolniona od podatku na zasadach odpowiadających polskim regulacjom dotyczącym dostawy towarów używanych lub drobnych przedsiębiorców;

5)  podatników podatku od wartości dodanej, jeżeli dostawa tych towarów była opodatkowana podatkiem od wartości dodanej na zasadach odpowiadających polskim regulacjom dotyczących opodatkowania marży, a nabywca posiada dokumenty jednoznacznie potwierdzające nabycie towarów na tych zasadach.

Cechą wspólną wymienionych przypadków jest to, że w żadnym z nich nie wystąpi VAT, który podatnik mógłby odliczyć przy nabyciu towarów od tych podmiotów.

W procedurze marży podatnicy zobowiązani są do dokumentowania sprzedaży na podstawie Faktury VAT marża.