Przejęcie spłaty zobowiązania jest jedną z niepieniężnych form spłaty długu przedsiębiorcy. Czy spłata zobowiązania poprzez przejęcie długu będzie obarczona limitem gotówkowym? 

Spłata zobowiązania poprzez przejęcie długu

Zgodnie art. 519 § 1 Kodeks Cywilny, osoba trzecia może wstąpić na miejsce dłużnika, który zostaje z długu zwolniony. Może to nastąpić poprzez podpisanie umowy między wierzycielem a osobą trzecią za zgodą dłużnika. Oświadczenie dłużnika może być złożone przez którąkolwiek ze stron. Do przejęcia długu może nastąpić także poprzez podpisanie umowy pomiędzy dłużnikiem a osobą trzecią za zgodą wierzyciela. Podobnie jak wcześniej oświadczenie może być złożone przez którejkolwiek ze stron. Natomiast będzie ono bezskuteczne, jeżeli wierzyciel nie wiedział, że osoba przejmująca dług jest niewypłacalna.

Przykład 1

Na cele działalności gospodarczej przedsiębiorca A ma zamiar kupić od innego przedsiębiorcy maszynę produkcyjną. Nowe urządzenie zakupione bezpośrednio od producenta to koszt około 420 tys zł. Przedsiębiorca B posiada zobowiązania względem przedsiębiorcy A o wartości 275 tys. zł. W swoim majątku przedsiębiorca B ma maszyną produkcyjną, która została zakupiona na kredyt. Na dzień dzisiejszy pozostaje do spłaty 275 tys. zł. zobowiązanie kredytowe to kwota odpowiadająca bieżącej wartości maszyny. Czy spłata zobowiązania poprzez przejęcia długu będzie obarczona limitem 15 tys. zł ?

przejęcie długu

Limit 15 tys. zł

W art. 19 ustawy Prawo przedsiębiorców, została określona zasada dokonywania i przyjmowania płatności związanych z działalnością gospodarczą. W każdym przypadku gdy stroną transakcji jest inny przedsiębiorca oraz jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza 15 000 zł lub równowartość tej kwoty, płatność powinna nastąpić za pośrednictwem rachunku bankowego. Więcej na ten temat opisaliśmy w tym artykule.

Dla właściciela maszyny spłata zobowiązania poprzez przejęcie długu przez innego przedsiębiorcę, może mieć ogromny wpływ na bieżącą zdolność finansową. Dzięki niej właściciel jest zwolniony z obowiązku spłat pozostałych rat kredytowych, natomiast przedsiębiorca dokonujący spłaty zobowiązania staje się właścicielem maszyny.

Indywidualna interpretacja podatkowa

We wniosku z dnia 16 listopada 2017 roku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Spółka zamierza kupić od innego przedsiębiorcy zabudowaną nieruchomość, której wartość przekracza 15 tys. zł. Nieruchomość po zakupie będzie wykorzystywana do działalności gospodarczej Spółki i uzyskiwania przychodów z tej działalności. Uregulowanie zobowiązania Spółki nastąpi w formie przejęcia przez Spółkę długu sprzedawcy wobec banku z tytułu udzielonego kredytu, ewentualnie w formie przystąpienia Spółki do tego długu sprzedawcy wobec banku z jednoczesnym przyrzeczeniem przez Spółkę, że tylko ona będzie dokonywała spłaty rat kredytu. W związku z tym wnioskodawca zwrócił się z pytaniem do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej:

“Czy art. 22p ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, będzie miał zastosowanie do uregulowania przez Spółkę zobowiązania z tytułu zapłaty ceny w drodze przejęcia długu lub przystąpienia do długu opisanego w poz. 74” 

Zdaniem wnioskodawcy

Jak wskazał wnioskodawca, jego zdaniem art. 22p updof nie znajdzie zastosowania w opisanym zdarzeniu. Przepis art. 22p updof odnosi się do dokonywania płatności. Natomiast uregulowanie zobowiązania pieniężnego jest pojęciem znacznie szerszym.  Dotyczy ono również innych form prawnie dopuszczalnych np. potrącenie. odnowienie, datio in solutum, przejęcie długu, przekaz itp.

Według Wnioskodawcy, w opisanym zdarzeniu nie dojdzie do dokonania płatności, lecz do uregulowania zobowiązania z tytułu zapłaty ceny w innej formie. W związku z tym art. 22p updof nie znajdzie zastosowania, a w konsekwencji Wnioskodawca będzie mógł odpowiednio zaliczać do kosztów uzyskania przychodu odpisy amortyzacyjne od wartości budynków i budowli proporcjonalnie do swojego udziału w Spółce, a w przypadku dalszej odsprzedaży przez Spółkę tej nieruchomości, będzie mógł również proporcjonalnie do swojego udziału w Spółce zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu wydatki na nabycie nieruchomości pomniejszone o dokonane odpisy amortyzacyjne.

Stanowisko Dyrektora KIS

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w wydanej dnia 06-02-2018 interpretacji podatkowej o sygn. 0113-KDIPT2-3.4011.388.2017.3.IR uznam stanowisko wnioskodawcy za prawidłowe. Jak podkreślił:

“cudzy dług może być przejęty przez inny podmiot, który zobowiązał się do jego spłaty zamiast podmiotu, który go zaciągnął. Przejęcie długu sprowadza się do tego, że w miejsce dłużnika wstępuje inny podmiot (przejemca długu), a dłużnik zostaje zwolniony przez wierzyciela z obowiązku jego spłaty. Przy czym, prawa i obowiązki wynikające z umowy, na podstawie której dług został u wierzyciela (np. u kredytodawcy) zaciągnięty pozostają niezmienione. Zmienia się tylko osoba dłużnika zobowiązanego do uregulowania długu.”

W praktyce oznacza to, że w takiej sytuacji nie następuje umorzenie zobowiązania , natomiast dochodzi jedynie do  zmiany dłużnika. W transakcji nie dochodzi także do dokonania płatności. zgodnie z  art. 22p ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podatnicy prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą nie zaliczają do kosztów uzyskania przychodów kosztu w tej części, w jakiej płatność dotycząca transakcji określonej w art. 22 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, została dokonana bez pośrednictwa rachunku płatniczego. Jak wyjaśnił Dyrektor KIS:

“Należy mieć na uwadze, że istotą nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych było ograniczenie praktyki gotówkowego regulowania zobowiązań na rzecz form bezgotówkowych. Tym samym, przejęcie długu czy przystąpienie do długu jako inną niż gotówkową formę płatności prowadzącą do zaspokojenia i wygaśnięcia zobowiązania należy uznać za niemieszczącą się w dyspozycji art. 22p ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Biorąc pod uwagę opisane we wniosku zdarzenie przyszłe oraz powołane przepisy prawa podatkowego Organ stwierdza, że w sytuacji uregulowania przez Spółkę zobowiązania z tytułu zapłaty ceny w drodze przejęcia długu lub przystąpienia do długu nie znajdzie zastosowania art. 22p ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.”

Reasumując powyższe, spłata zobowiązania poprzez przejęcie długu nie będzie stanowiło podstawy do ograniczenia związanego z limitem 15 tys. zł