Od stycznia 2017 obowiązują nowe przepisy regulujące podatek u źródła. Zostały wprowadzone istotne zmiany w przepisach ustawy o PIT  w zakresie obowiązku potrącenia tego podatku oraz zmienił się katalog czynności objętych podatkiem u źródła.

Komplet informacji nt. podatku u źródła można znaleźć tutaj
Coraz częściej przedsiębiorcy z Polski nabywają różnego rodzaju usługi z zagranicy nie zdając sobie sprawy, że od tego roku większość usług może być dodatkowo opodatkowana podatkiem u źródła. Wprowadzone regulacje powiększyły katalog świadczeń które powodują obowiązek potrącenia podatku u źródła. Dodatkowo nowelizacja przepisów reguluje warunki formalne wymagane do zwolnienia z podatku u od niektórych płatności wypłacanych na rzecz zagranicznych kontrahentów.

Podatek u źródła

W Polsce od całości swoich dochodów rozliczają jedynie polscy rezydenci podatkowi, zgodnie z ustawą o PIT:

Art. 3 ust. 1. Osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

Natomiast zagraniczni podatnicy (nierezydent podatkowy) mają obowiązek rozliczyć podatek od przychodów osiągniętych na terytorium Polski. Własnie w tym przypadku pojawia się pojęcie podatek u źródła i zazwyczaj przychody te są opodatkowane podatkiem w wysokości 20%.

Art. 3 ust. 2a. Osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ograniczony obowiązek podatkowy).

Definicja dochodu osiąganego na terytorium Polski

Aby poznać istotę podatku u źródła należy poznać definicję “dochodów osiąganych na terytorium RP”. Reguluje go Art. 3 ust. 2b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który od 2017 został doprecyzowany i uzupełniony o przychody z:

  •  papierów wartościowych oraz pochodnych instrumentów finansowych niebędących papierami wartościowymi dopuszczonych do publicznego obrotu na terytorium RP w ramach regulowanego rynku giełdowego, w tym uzyskane ze zbycia papierów albo instrumentów oraz realizacji praw z nich wynikających;
  • tytułu należności regulowanych, w tym pozostawionych do dyspozycji, wypłacanych i potrącanych, przez osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej mające miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium RP, niezależnie od miejsca zawarcia umowy i wykonania świadczenia;
  • tytułu przeniesienia, bezpośrednio lub pośrednio, własności udziałów (akcji) w spółce, ogółu praw i obowiązków w spółce niebędącej osobą prawną, tytułów uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym, w których co najmniej 50% wartości aktywów stanowią nieruchomości lub prawa do nieruchomości położonej na terytorium RP.,

podatek u źródła

Wprowadzone zmiany określają, że za dochody osiągane przez zagranicznych podatników uważa się w szczególności dochody z tytułu należności wypłacanych przez osoby i spółki z Polski, niezależnie od miejsca zawarcia umowy oraz wykonania świadczenia. Czyli, niezależnie od tego czy np. umowa licencyjna za wynajem maszyny została podpisana za granicą i w całości tam wykonana, kontrahent zagraniczny powinien odprowadzić podatek w Polsce. Oczywiście zagraniczny podmiot nie będzie za to odpowiedzialny osobiście, to polski podatnik występuje w roli płatnika, który pobierze podatek u źródła. Bardzo ważną kwestią jest fakt, że pierwszeństwo przed przepisami krajowymi mają tzw. umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Umowy międzynarodowe o unikaniu podwójnego opodatkowania

Ministerstwo Finansów na swojej stronie opublikował 93 umów międzynarodowych o unikaniu podwójnego opodatkowania. Umowy regulują kwestię opodatkowania dochodów w zależności od rodzaju źródła lub  miejsca ich położenia. W większości przypadków umowy regulują także podatek u źródła poprzez obniżenie stawki lub zwolnienie z jego odprowadzenia. Jak wcześniej wspomniałem umowy międzynarodowe mają pierwszeństwo przed przepisami krajowymi. Przedsiębiorca, który nawiązał współpracę z kontrahentem z danego kraju chcąc zastosować obniżoną stawkę podatku wynikającą z umowy międzynarodowej lub uzyskać zwolnienie z jego odprowadzenia zgodnie z przepisami musi posiadać certyfikat rezydencji podatkowej.
baza księgowych

Certyfikat rezydencji podatkowej

Przez certyfikat rezydencji podatkowej należy rozumieć zgodnie z Art. 5a. ust 21 updof  zaświadczenie o miejscu zamieszkania podatnika dla celów podatkowych wydany przez właściwy organ administracji podatkowej państwa miejsca zamieszkania podatnika. Dokument potwierdza, że nasz kontrahent jest rezydentem w swoim kraju a jego miejsce zamieszkania lub siedziba firmy mieści się na terytorium państwa które wydaje zaświadczenie.  Certyfikat określa w jakim kraju dany podmiot jest rezydentem czyli w którym kraju podlega opodatkowaniu a co za tym idzie zapobiega podwójnemu opodatkowaniu. Możliwość obniżenia stawki podatku u źródła w Polsce bądź skorzystanie z braku jego pobrania będzie możliwie jedynie w przypadku gdy:

  • Polska podpisała umowę międzynarodową o unikaniu podwójnego opodatkowania z krajem naszego kontrahenta
  • dana umowa międzynarodowa przewiduje obniżenie lub zwolnienie z poboru podatku u źródła
  • posiadamy aktualny certyfikat rezydencji podatkowej

Katalog świadczeń objętych podatkiem u źródła

Art. 29. 1. precyzuje od jakich przychodów uzyskanych na terytorium Polski, powinien zostać potrącony podatek u źródła. Są to przychody:

  1. z działalności określonej w art. 13 pkt 2 i 6-9 oraz z odsetek innych niż wymienione w art. 30a ust. 1, z praw autorskich lub z praw pokrewnych, z praw do projektów wynalazczych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również ze sprzedaży tych praw, z należności za udostępnienie tajemnicy receptury lub procesu produkcyjnego, za użytkowanie lub prawo do użytkowania urządzenia przemysłowego, handlowego lub naukowego, w tym także środka transportu, oraz za informacje związane ze zdobytym doświadczeniem w dziedzinie przemysłowej, handlowej lub naukowej (know-how) – pobiera się w formie ryczałtu w wysokości 20% przychodu;
  2. z opłat za usługi w zakresie działalności widowiskowej, rozrywkowej lub sportowej, wykonywanej przez osoby fizyczne mające miejsce zamieszkania za granicą, a organizowanej za pośrednictwem osób fizycznych lub osób prawnych prowadzących działalność w zakresie imprez artystycznych, rozrywkowych lub sportowych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – pobiera się w formie ryczałtu w wysokości 20% przychodu;
  3. z tytułu należnych opłat za wywóz ładunków i pasażerów przyjętych do przewozu w portach polskich przez zagraniczne przedsiębiorstwa morskiej żeglugi handlowej, z wyjątkiem ładunków i pasażerów tranzytowych – pobiera się w formie ryczałtu w wysokości 10% przychodów;
  4. uzyskanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczne przedsiębiorstwa żeglugi powietrznej – pobiera się w formie ryczałtu w wysokości 10% przychodów;
  5. z tytułu świadczeń doradczych, księgowych, badania rynku, usług prawnych, usług reklamowych, zarządzania i kontroli, przetwarzania danych, usług rekrutacji pracowników i pozyskiwania personelu, gwarancji i poręczeń oraz świadczeń o podobnym charakterze – pobiera się w formie ryczałtu w wysokości 20% przychodu.

Skutki wprowadzenia zmian

Nowelizacja przepisów, nakłada obowiązki na przedsiębiorcy:

  • pobrania i odprowadzenia podatku od ww. transakcji
  • sporządzeniu, złożeniu deklaracji IFT-1/IFT-1R do US właściwego dla opodatkowania osób zagranicznych do końca lutego roku następnego w wersji elektronicznej lub do końca stycznia roku następnego w wersji drukowanej dla transakcji wymienionych w art. 29
  • przekazać IFT-1/IFT-1R kontrahentowi który może wnioskować o zwrot podatku na podstawie tego dokumentu
  • przetrzymywanie certyfikatów rezydencji podatkowej w dokumentacji

Przykład


Np. Przedsiębiorca z Polski podpisał umową na 1000 euro na usługi reklamowe świadczone przez przedsiębiorstwo z innego kraju. Przedsiębiorca powinien:

a) uzyskać certyfikat rezydencji podatkowej kontrahenta na dzień wypłaty świadczenia, wtedy może zastosować preferencyjne warunki wynikające z umowy międzynarodowej o unikaniu podwójnego opodatkowania (w zależności od kraju z jakim została podpisana umowa). Wówczas kontrahent otrzyma np. 1000 euro + w roku kolejnym złożymy deklarację IFT-1/IFT-1R


b) z uwagi na brak certyfikatu, przedsiębiorca powinien po mimo umowy przelać kontrahentowi wartość 800 euro i odprowadzić 200 euro do danego US. Dodatkowo poinformować kontrahenta, że będzie mógł starać się o zwrot z tytułu podwójnego opodatkowania. W roku kolejnym ma obowiązek złożyć deklarację IFT-1/IFT-1R i przekazać ją kontrahentowi


c) przelać kontrahentowi 1000 euro i zastosować tzw. ubruttowienie czyli zapłacić podatek u źródła 250 euro z własnej kieszeni (podatek liczony 20% z kwoty “brutto”= 1250 zł  > 20% = 250 > kontrahent otrzymuje 1000 euro), + w roku kolejnym złożyć deklarację IFT-1/IFT-1R i przekazać ją kontrahentowi który ma prawo starać się o zwrot, który zapłaciliśmy z naszej kieszeni. 

Bardzo ważną kwestią w temacie podatku u źródła jest fakt, że za nieodprowadzenie podatku odpowiada nie kontrahent lecz wypłacający wynagrodzenie za świadczenie.

Specjalista ds. podatków zajmujący się tematyką podatku VAT. Wspiera księgowych i przedsiębiorców na szkoleniach, podczas webinarów oraz w publikowanych artykułach na blogach inFakt. Interesuje się kryptowalutami, transakcjami zagranicznymi.