Jakie obecnie obowiązują stawki podatku PCC? Od czego jest on liczony? Kto i w jakim terminie zobowiązany jest do jego wpłaty? 

Stawki podatku

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 9.09.2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych, stawki podatku wynoszą:

  1. od umowy sprzedaży:
    • nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym – 2%,
    • innych praw majątkowych – 1%,
  2. od umów zamiany, dożywocia, o dział spadku, o zniesienie współwłasności oraz darowizny:
    • przy przeniesieniu własności nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym – 2%,
    • przy przeniesieniu własności innych praw majątkowych – 1%,
  3. od umowy ustanowienia odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności – 1%, z zastrzeżeniem ust. 5,
  4. od umowy pożyczki oraz depozytu nieprawidłowego – 2%, z zastrzeżeniem ust. 5,
  5. od ustanowienia hipoteki:
    • na zabezpieczenie wierzytelności istniejących – od kwoty zabezpieczonej wierzytelności – 0,1%,
    • na zabezpieczenie wierzytelności o wysokości nieustalonej – 19 zł,
  6. od umowy spółki – 0,5%.

Ust. 5 określa, że stawka podatku wynosi 20%, jeżeli przed organem podatkowym w toku czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, postępowania podatkowego lub kontroli celno-skarbowej:

  1. podatnik powołuje się na fakt zawarcia umowy pożyczki, depozytu nieprawidłowego lub ustanowienia użytkowania nieprawidłowego albo ich zmiany, a należny podatek od tych czynności nie został zapłacony,
  2. biorący pożyczkę, o którym mowa w art. 9 pkt 10 lit. b, powołuje się na fakt zawarcia umowy pożyczki, a nie spełnił warunku udokumentowania otrzymania pieniędzy na rachunek bankowy, albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

Co więcej podatek pobiera się według stawki najwyższej:

  1. jeżeli podatnik dokonując czynności cywilnoprawnej, w wyniku której nastąpiło przeniesienie własności, nie wyodrębnił wartości rzeczy lub praw majątkowych, do których mają zastosowanie różne stawki – od łącznej wartości tych rzeczy lub praw majątkowych,
  2. jeżeli przedmiotem umowy zamiany są rzeczy lub prawa majątkowe, co do których obowiązują różne stawki.

 PCC – stawki i obowiązek podatkowy

Obowiązek podatkowy

Na mocy art. 3 ust.1 ustawy z dnia 9.09.2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych, co do zasady obowiązek podatkowy, powstaje:

  1. z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej,
  2. z chwilą każdorazowej wypłaty środków pieniężnych, jeżeli umowa pożyczki określa, że wypłata środków pieniężnych nastąpi niejednokrotnie i ich suma nie jest znana w chwili zawarcia umowy,
  3. z chwilą podjęcia uchwały o podwyższeniu kapitału spółki mającej osobowość prawną,
  4. z chwilą złożenia oświadczenia o ustanowieniu hipoteki lub zawarcia umowy ustanowienia hipoteki,
  5. z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu, doręczenia wyroku sądu polubownego lub zawarcia ugody,
  6. z chwilą powołania się przez podatnika na fakt dokonania czynności cywilnoprawnej – jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych w terminie 5 lat od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku, a następnie powołuje się przed organem podatkowym na fakt jej dokonania.

Jeżeli natomiast zawarcie umowy przenoszącej własność następuje w wykonaniu zobowiązania wynikającego z uprzednio zawartej umowy zobowiązującej do przeniesienia własności, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą zawarcia umowy przenoszącej własność.

Obowiązek podatkowy, ciąży:

  1. przy umowie sprzedaży – na kupującym,
  2. przy umowie zamiany – na stronach czynności,
  3. przy umowie darowizny – na obdarowanym,
  4. przy umowie dożywocia – na nabywcy własności nieruchomości,
  5. przy umowie o dział spadku lub o zniesienie współwłasności – na podmiocie nabywającym rzeczy lub prawa majątkowe ponad udział w spadku lub we współwłasności,
  6. przy ustanowieniu odpłatnego użytkowania, w tym również nieprawidłowego oraz odpłatnej służebności – na użytkowniku lub nabywającym prawo służebności,
  7. przy umowie pożyczki i umowie depozytu nieprawidłowego – na biorącym pożyczkę lub przechowawcy,
  8. przy ustanowieniu hipoteki – na składającym oświadczenia woli o ustanowieniu hipoteki,
  9. przy umowie spółki cywilnej – na wspólnikach, a przy pozostałych umowach spółki – na spółce.

Obowiązek zapłaty podatku ciąży na podatnikach tego podatku. Jeżeli obowiązek podatkowy ciąży na kilku podmiotach albo na stronach umowy zamiany, albo wspólnikach spółki cywilnej, zobowiązanymi solidarnie do zapłaty podatku są odpowiednio te podmioty, strony umowy zamiany albo wspólnicy spółki cywilnej.

Matematyk, który ma ukończone studia w zakresie doradztwa podatkowego, zajmujący się księgowością i kadrami. Obecnie rozwiewa wątpliwości księgowych i przedsiębiorców na szkoleniach, webinarach i artykułach na blogach inFakt. W przystępny sposób opisuje trudne przypadki, które zna między innymi z prywatnej praktyki.