Przedsiębiorcy są przyzwyczajeni do naliczania VATu na swoich fakturach sprzedażowych. Ustawodawca wskazuje jednak na szereg towarów i usług, które po spełnieniu określonych warunków polegają odwrotnemu obciążeniu.

Na czym polega odwrotne obciążenie?

W przypadku odwrotnego obciążenia do rozliczenia podatku VAT zobowiązany jest nabywca towaru/usługi. Sprzedawca nie wykazuje VATu na fakturze.

 Odwrotne obciążenie w obrocie krajowym

Kiedy występuje ?

O odwrotnym obciążeniu w obrocie krajowym mowa jest w art. 17 ust. 1 pkt 7-8 ustawy o VAT.

Odwrotne obciążenie występuje w przypadku:

  1. towarów wymienionych w załączniku nr 11 do ustawy o VAT
  2. usług wymienionych w załączniku nr 14 do ustawy o VAT

ad.1.

Aby towary z załącznika nr 11 zostały objęte odwrotnym obciążeniem dodatkowo muszą być łącznie spełnione następujące  warunki:

a) dokonującym ich dostawy jest podatnik, o którym mowa w art. 15, który nie korzysta ze zwolnienia podmiotowego (200 000 zł )

b) nabywcą jest podatnik, o którym mowa w art. 15, zarejestrowany jako podatnik VAT czynny,

c) dostawa nie jest objęta zwolnieniem, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 lub art. 122.

Dodatkowo w przypadku przypadku dostaw towarów wymienionych w poz. 28-28c (np. procesory, laptopy, telefony komórkowe, konsole do gier) załącznika nr 11 do ustawy, odwrotne obciążenie stosuje się tylko wtedy, jeżeli łączna wartość tych towarów w ramach jednolitej gospodarczo transakcji obejmującej te towary, bez kwoty podatku, przekracza kwotę 20.000 zł. Ustawa o VAT precyzuje jak rozumieć pojęcie jednolitej gospodarczo transakcji.

ad.2.

Z kolei aby usługi z załącznika nr 14 zostały objęte odwrotnym obciążeniem dodatkowo muszą być łącznie spełnione następujące  warunki:

a) usługodawcą jest podatnik, o którym mowa w art. 15,który nie korzysta ze zwolnienia podmiotowego (200 000 zł )

b) usługobiorcą jest podatnik, o którym mowa w art. 15, zarejestrowany jako podatnik VAT czynny.

W przypadku usług wymienionych w poz. 2-48  (usługi budowlane) załącznika nr 14 do ustawy, odwrotne obciążenie stosuje się wówczas gdy usługodawca świadczy te usługi jako podwykonawca.

Dokumentacja księgowa

Faktura

Sprzedawca dokonujący dostawy towarów/usług, objętych odwrotnym obciążeniem w obrocie krajowym wystawia fakturę:

  • bez VATu. Pole “Stawka VAT” pozostawia puste,
  • z dopiskiem “odwrotne obciążenie” (art. 106e ust.1 pkt 18)

Deklaracja VAT

Sprzedaż towarów/usług objętych odwrotnym obciążeniem należy wykazać w wierszu “Dostawa towarów oraz świadczenie usług, dla których podatnikiem jest nabywca zgodnie z art.17 ust. 1 pkt 7 lub 8 ustawy (wypełnia dostawca)”.

VAT-27

VAT-27 to informacja podsumowująca w obrocie krajowym. Składa się ją za okresy rozliczeniowe, w których powstał obowiązek podatkowy. Począwszy od rozliczenia za styczeń 2017 r., VAT-27 składa się tylko za okresy miesięczne i tylko elektronicznie (art. 101a ust.2).