Matryca stawek VAT, która wchodzi w życie od 1 kwietnia 2020 wprowadzi modyfikacje w stawkach obniżonych VAT towarów oraz usług. Warto przygotować się na te zmiany.

Nowa matryca stawek VAT

Przepisy wprowadzające nową matrycę stawek VAT weszły w życie z dniem 01 listopada 2019. Wynika z nich, że matryca stawek będzie stosowana od 1 kwietnia 2020 z pewnymi wyjątkami. Chodzi m.in. o książki, gazety, obrazki i pozostałe wyroby przemysłu poligraficznego w wersji papierowej oraz elektronicznej takie jak:

  • książki, nuty, mapy objęte stawką 5% oraz
  • gazety, dzienniki i czasopisma objęte stawką 8%.

Dla powyższych nowa matryca stawek ma zastosowanie od 1 listopada 2019.

matryca stawek VAT

Na czym polega nowa matryca stawek VAT?

Rewolucja w systemie stawek VAT polega na odejściu od stosowania Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług PKWiU 2018 na rzecz:

  • Nomenklatury Scalonej (CN) albo Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) w zakresie towarów oraz
  • Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług PKWiU 2015 w zakresie usług.

Nowe rozwiązanie zakłada przede wszystkim uproszczenie stosowania obniżonych stawek VAT poprzez objęcie jedną stawką VAT całych grup towarowych np. CN 19 Przetwory ze zbóż, mąki, skrobi lub mleka, pieczywa cukiernicze. Obecnie pieczywo objęte jest różnymi stawkami VAT w zależności od minimalnej trwałości lub terminu przydatności do spożycia. Od kwietnia 2020 pieczywo niezależnie od daty trwałości objęte będzie jednolitą stawką VAT 5%.

Efektem wprowadzenia matrycy będzie zmiana stawek VAT na wybrane towary i usługi. Podatnicy powinni zweryfikować, czy obecnie stosowane przez nich stawki VAT będą nadal aktualne po wejściu w życie nowych przepisów. Mogą to zrobić m.in. występując z wnioskiem o wydanie Wiążącej Informacji Stawkowej, która określi klasyfikację towaru wg CN lub usługi wg PKWiU oraz odpowiednią stawkę VAT.

Dodatkowo podatnicy mogą samodzielnie sprawdzić kod CN lub PKWiU używając kluczy powiązań dostępnych na stronie Głównego Urzędu Statystycznego m.in.:

Właściwy kod CN lub PKWiU będzie miał istotne znaczenie nie tylko dla określenia stawki VAT dla dostarczanych towarów lub świadczonych usług. Oznaczenie wpłynie także na zastosowanie przepisów w zakresie VAT dotyczących m.in.:

  • zwolnień z obowiązku ewidencji przy zastosowaniu kasy fiskalnej;
  • zwolnienia podmiotowego w podatku VAT;
  • zastosowania mechanizmu podzielonej płatności (prawdopodobnie od 2021);
  • powstawania obowiązku podatkowego.

Z tego względu szczególnego znaczenia nabiera weryfikacja stosowanych przez podatników stawek, które mogą mieć istotny wpływ na obowiązki wynikające z ustawy o VAT.

W przypadku zmiany stawki VAT na dostarczane towary lub świadczone usługi podatnicy powinni zwrócić szczególną uwagę na zawierane z kontrahentami umowy, wystawiane faktury a także dostosować swoje systemy księgowe/magazynowe do zmian podatkowych.

Zmiana stawki przepisy przejściowe

W celu prawidłowego określenia stawki VAT w okresie przejściowym należy zastosować przepisy ogólne ustawy o VAT dotyczące zmiany stawki podatku.

W przypadku czynności, która została wykonana przed dniem zmiany stawki podatku, dla której obowiązek podatkowy powstaje w dniu zmiany stawki podatku lub po tym dniu, czynność ta podlega opodatkowaniu według stawek podatku obowiązujących dla tej czynności w momencie jej wykonania.

W przypadku czynności, dla której w związku z jej wykonywaniem ustalane są następujące po sobie terminy płatności lub rozliczeń, a okres, do którego odnoszą się te płatności lub rozliczenia, obejmuje dzień zmiany stawki podatku, czynność uznaje się za wykonaną:

  • w dniu poprzedzającym dzień zmiany stawki podatku – w zakresie jej części wykonywanej do dnia poprzedzającego dzień zmiany stawki podatku;
  • z upływem tego okresu – w zakresie jej części wykonywanej od dnia zmiany stawki podatku.

Gdy nie jest możliwe określenie faktycznego wykonania części czynności uznaje się, że czynność wykonywana jest w tym okresie proporcjonalnie.

Dla zaliczek lub ich części otrzymanych przed zmianą stawki stosujemy przepisy dotychczasowe.