Przy rozliczaniu dochodów uzyskanych za granicą zasadnicze znaczenie mają metody unikania podwójnego opodatkowania, określone w umowie zawartej przez Polskę z państwem, w którym polski rezydent uzyskał dochód. W zależności od postanowień umowy będzie to metoda wyłączenia z progresją lub proporcjonalnego odliczenia.

Metoda wyłączenia z progresją

W metodzie wyłączenia z progresją dochód uzyskany z zagranicą nie podlega opodatkowaniu w Polsce. Wartość dochodu uzyskanego za granicą należy jednak uwzględnić przy wyliczeniu stopy procentowej wedle której zostanie obliczony podatek od dochodów uzyskanych w Polsce. Sposób wyliczenia wynika z art.27 ust. 8 ustawy o PIT.

Metoda wyłączenia z progresją ma zastosowanie do dochodów z pracy najemnej uzyskiwanych m.in. z: Austrią, Chinami, Chorwacją, Czechami, Estonią, Francją, Grecją, Irlandią, Japonią, Kanadą, Litwą, Łotwą, Niemcami, Norwegią, Portugalią, Słowacją, Szwecją, Włochami, Wielką Brytanią.

Podatnicy są zobowiązani do rozliczenia dochodu do 30 kwietnia roku następującego po roku osiągnięcia dochodu na formularzu PIT-36. Do zeznania rocznego powinni również dołączyć załącznik PIT-ZG, w którym wykazuje się dochód uzyskany za granicą przeliczony na złotówki.

W przypadku uzyskania dochodów, do których znajduje zastosowanie ta metoda unikania podwójnego opodatkowania, obowiązek złożenia zeznania (i wykazania w nim dochodów uzyskanych za granicą) występuje tylko wtedy, gdy podatnik osiągnął również dochody na terenie Polski opodatkowane według skali podatkowej.

W przypadku, gdy podatnik nie uzyskał w Polsce żadnych dochodów podlegających opodatkowaniu według skali podatkowej – wówczas co do zasady nie składa zeznania rocznego, w którym wykazywałby uzyskane dochody zagraniczne, objęte metodą wyłączenia z progresją.

Metody unikania podwójnego opodatkowania w przypadku pracy najemnej

Metoda proporcjonalnego odliczenia

Metoda proporcjonalnego odliczenia znana jest także jako jako kredytu podatkowego, potrącenia czy zaliczenia. Metoda ta sprowadza się do tego, że od podatku wyliczonego od sumy dochodów osiągniętych w kraju i za granicą odlicza się podatek już zapłacony za granicą ale tylko do wysokości jaka przypada proporcjonalnie na dochód uzyskany za granicą (zgodnie z art. 27 ust. 9 ustawy o PIT).

Warto zauważyć, że podatnik traci prawo do odliczenia podatku zapłaconego za granicą jeśli w trakcie roku podatkowego otrzyma jego zwrot. Zaś w sytuacji kiedy dana osoba otrzyma z zagranicznego urzędu skarbowego podatek, który został już wcześniej odliczony w zeznaniu rocznym to wówczas zgodnie z art. 45 ust. 3a ustawy o PIT jest zobowiązana do doliczenia zwróconej kwoty podatku w zeznaniu rocznym za rok, w którym ten zwrot otrzymała.

Przy rozliczeniu dochodów uzyskanych za granicą metodą proporcjonalnego odliczenia przysługuje prawo do skorzystania z tzw. ulgi abolicyjnej, której zadaniem jest ujednolicenie obciążeń podatkowych wynikających z pracy za granicą niezależnie od wskazanej w danej umownie metody rozliczenia dochodów z zagranicy.

Metoda proporcjonalnego odliczenia jest adekwatna w stosunku do dochodów z pracy najemnej uzyskiwanych m.in. z: Belgii, Holandii, Kazachstanu, Rosji czy Stanów Zjednoczonych.

Metodę tę stosuje się w przypadku gdy z umów o unikaniu podwójnego opodatkowania jasno wynika konieczność jej zastosowania a także w sytuacji gdy z danym krajem Polska nie zawarła żadnej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Podatnicy uzyskujący dochody w kraju oraz za granicą lub tylko w kraju zobowiązani są do rozliczenia podatku do 30 kwietnia roku następującego po roku, w którym te dochody uzyskiwali do złożenia zeznania podatkowego PIT-36. Razem z zeznaniem powinni dołączyć załącznik PIT-ZG na którym wykazuje się dochód uzyskany za granicą wraz z podatkiem podlegającym odliczeniu oraz załącznik PIT-O na którym wykazuje się odliczenie od podatku w postaci ulgi abolicyjnej.

Przy zastosowaniu metody odliczenia proporcjonalnego obowiązek wykazania w zeznaniu rocznym dochodu uzyskanego za granicą istnieje zawsze, bez względu na to, czy oprócz dochodów z zagranicy podatnik uzyskał w Polsce inne dochody opodatkowane według skali podatkowej.