Zasadniczo otrzymanie zaliczki na poczet przyszłej dostawy czy usługi rodzi obowiązek podatkowy w VAT a tym samym konieczność wystawienia faktury zaliczkowej. Ustawa o VAT przewiduje jednak przypadki, w których otrzymanie zaliczki nie rodzi potrzeby wystawienia faktury zaliczkowej.

Obowiązek podatkowy w VAT

Zgodnie z art. 19a ust.8 otrzymanie całości lub części zapłaty (przedpłata, zaliczka, zadatek,rata) przed dokonaniem dostawy towarów lub wykonaniem usługi nie rodzi obowiązku podatkowego w VAT w następujących przypadkach:

  • Dostawa energii elektrycznej, cieplnej lub chłodniczej oraz gazu przewodowego
  • Usługi telekomunikacyjne
  • Usługi związane z uzdatnianiem i dostarczaniem wody za pośrednictwem sieci wodociągowych
  • Usługi związane z handlem wodą dostarczaną za pośrednictwem sieci wodociągowych
  • Usługi związane z odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków
  • Usługi związane ze zbieraniem odpadów innych niż niebezpieczne nadających się do recyklingu
  • Usługi związane ze zbieraniem odpadów innych niż niebezpieczne nienadających się do recyklingu
  • Usługi związane z infrastrukturą przeznaczoną do przemieszczania odpadów innych niż niebezpieczne
  • Usługi związane ze zbieraniem odpadów niebezpiecznych
  • Usługi związane z infrastrukturą przeznaczoną do przemieszczania odpadów niebezpiecznych nadających się do recyklingu
  • Usługi związane z obróbką odpadów innych niż niebezpieczne w celu ich ostatecznego usunięcia
  • Usługi związane z usuwaniem odpadów innych niż niebezpieczne
  • Usługi związane z przetwarzaniem pozostałych odpadów niebezpiecznych
  • Usługi związane z unieszkodliwianiem odpadów promieniotwórczych i pozostałych odpadów niebezpiecznych, z wyłączeniem usług zagospodarowania odpadów promieniotwórczych (ponownego przetwarzania paliw i odpadów) (PKWiU ex 38.22.21.0)
  • Usługi związane z odkażaniem i czyszczeniem
  • Pozostałe usługi związane z rekultywacją oraz specjalistyczne usługi w zakresie kontroli zanieczyszczeń
  • Usługi zamiatania śmieci i usuwania śniegu
  • Pozostałe usługi sanitarne
  • Usługi najmu, dzierżawy, leasingu lub usługi o podobnym charakterze,
  • Usługi ochrony osób oraz usługi ochrony, dozoru i przechowywania mienia,
  • Usługi stałej obsługi prawnej i biurowej,
  • Dystrybucja energii elektrycznej, cieplnej lub chłodniczej oraz gazu przewodowego

Kiedy nie wystawia się faktury zaliczkowej_

Obowiązek podatkowy wystąpi jednak w przypadku  ww. usług, do których stosuje się art. 28b ustawy o VAT, stanowiących import usług.

W sytuacjach, o których mowa powyżej, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury. Sam fakt otrzymania zaliczki o ile z tego tytułu nie zostanie wystawiona faktura, nie będzie powodował powstania obowiązku podatkowego.

W związku z uchyleniem w art. 20 ust. 3 ustawy o VAT otrzymanie zaliczki  na poczet wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów również nie powoduje powstania obowiązku podatkowego.

Wystawianie faktur zaliczkowych

W kwestii wystawiania faktur zaliczkowych należy odnieść się do art. 106b ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT, zgodnie z którym podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty, przed dokonaniem czynności dostawy towarów, wykonania usługi z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów lub czynności, dla których obowiązek podatkowy powstanie na podstawie art. 19a ust. 5 pkt 4 ustawy o VAT (czyli tych wyżej wymienionych).

Podsumowując, w przypadku WDT oraz czynności wyżej wymienionych otrzymanie zaliczki nie powoduje powstania obowiązku podatkowego w VAT a tym samym obowiązku wystawienia faktury zaliczkowej.