Przedsiębiorca chcący rozliczyć podatek VAT od dokonywanej dostawy towarów lub świadczonych usług w pierwszej kolejności powinien prawidłowo określić obowiązek podatkowy. W dzisiejszym artykule przedstawię jakie czynności w praktyce są uważane przez urzędy za usługi o charakterze ciągłym.

Usługi o charakterze ciągłym zgodnie z ustawą o VAT

W ustawie o podatku od towarów i usług rozdział 1 reguluję kwestię obowiązku podatkowego. Co do zasady ogólnej określonej w art. 19a, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi. W odniesieniu do przyjmowanych częściowo usług, usługę uznaje się również za wykonaną, w przypadku wykonania części usługi, dla której określono zapłatę.

Zgodnie z art. 19a ust. 3 usługę, dla której w związku z jej świadczeniem ustalane są następujące po sobie terminy płatności lub rozliczeń, uznaje się za wykonaną z upływem każdego okresu, do którego odnoszą się te płatności lub rozliczenia, do momentu zakończenia świadczenia tej usługi. Usługę świadczoną w sposób ciągły przez okres dłuższy niż rok, dla której w związku z jej świadczeniem w danym roku nie upływają terminy płatności lub rozliczeń, uznaje się za wykonaną z upływem każdego roku podatkowego, do momentu zakończenia świadczenia tej usługi.

Stanowiska urzędów w praktyce

W przypadku gdy przedsiębiorca dokonuje dostawy towaru dla kontrahentów na terenie Polski na podstawie umowy o współprace, w której zostały określone terminy rozliczeń oraz warunki dostawy bardzo ważne jest prawidłowe określenie obowiązku podatkowego. W przypadku gdy umowa o współpracę zakłada indywidualne terminy rozliczeń, często przedsiębiorcy określają obowiązek podatkowy z upływem każdego okresu rozliczeniowego ustalonego z nabywcami. Taki mechanizm wynika z ustawy o VAT art. 19a ust 4 w związku z ust 3 tego samego artykułu.

Z takim problemem miał do czynienia przedsiębiorca dokonujący dostawy telefonów i akcesoriów komórkowych. Chcąc upewnić się co do prawidłowego określenia obowiązku podatkowego, przedsiębiorca wystąpił o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej. Jak przedstawiono w wniosku, zawierał on umowy z kontrahentami, które określały m.in. warunki dostawy, terminy rozliczeń i płatności. Dostawy były realizowana na podstawie przesyłanych zamówień określających bieżące zapotrzebowanie. Terminy rozliczeniowe były ustalane indywidualnie z odbiorcami i nie przekraczały miesiąca kalendarzowego.

W praktyce problemem stało się określenie prawidłowej definicji usług o charakterze ciągłym. Zdaniem urzędów umowa z kontrahentem, która określa dostawy towarów w wyznaczonych terminach z określonymi indywidualnie terminami płatności oraz dotycząca realizacji zamówień w oparciu o zamówienie nie jest traktowana jako usługa o charakterze ciągłym. Przez co nie ma możliwości zastosować przepisu z art 19a ust. 4 w nawiązaniu do ust 3, zdaniem urzędu są to jednorazowe dostawy dokonywane na zasadach ustalonych w umowach zawartych pomiędzy stroną a kontrahentami. Przez co obowiązek podatkowy powstała zgodnie z art. 19a ust 1 ustawy o VAT. W wydanej indywidualnej interpretacji podatkowej urząd wskazał stanowisko przedsiębiorcy jako nieprawidłowe.

Więcej na temat usług ciągłych można przeczytać w tym artykule.

Stanowisko WSA i NSA

Omawiany przypadek znalazł swoje rozstrzygnięcie w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym. Jak podkreślono w wyroku, konstrukcja przepisu 19a ust ustawy o VAT może budzić wątpliwości u podatników. Jak podkreślił sąd, w ramach jednego przepisu ustawodawca posługuje się różnymi wyrażeniami, określającymi sposób płatności oraz usług ciągłych. Jednoznacznie nie można stwierdzić, że przepis może odwoływać się do dwóch różnych rodzajów usług.  Dodatkowo zdaniem WSA “usługi o charakterze ciągłym” należy interpretować dokonując wykładni prounijnej a nie przez pryzmat znaczenia słownikowego. Pojęcie obejmuje także świadczenia dokonywane w ramach stałych umów o współpracę, dla których ustalono następujące po sobie terminy płatności.

Oznacza to, że urząd wydając niekorzystną interpretację podatkową nie miał podstaw do odrzucenia prawa do zastosowania art. 19a ust 3 ustawy o VAT. Wydana interpretacja podatkowa została uchylona wyrokiem sądu NSA, który podtrzymał stanowisko w wyroku z 2 lutego 2018 r., (sygn. akt I FSK 1906/15)