W dniu 20.10.2020 Ministerstwo Finansów opublikowało objaśnienia podatkowe, które jednoznacznie odpowiedziały na pytanie, czym są faktury uproszczone. Znajdziemy w nich także odniesienie do nowego JPK.

Czym są faktury uproszczone

Ministerstwo Finansów potwierdziło, iż paragony fiskalne do 450 zł brutto z numerem NIP nabywcy stanowią faktury uproszczone. Sprzedawca nie wystawi z tytułu tej samej sprzedaży drugiej faktury. W takim przypadku sprzedawca musi odmówić kupującemu wystawienia faktury standardowej. Z objaśnień wynika, że jedna sprzedaż nie może bowiem być dokumentowana dwoma fakturami (fakturą uproszczoną – paragonem z NIP, oraz fakturą standardową).

matryca stawek VAT

Przepisy dopuszczające wystawianie faktur uproszczonych są wynikiem z implementowania zapisów dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej w odniesieniu do przepisów dotyczących fakturowania. Z art. 220a dyrektywy wynika że państwa członkowskie umożliwią podatnikom wystawienie faktury uproszczonej do kwoty 100 EUR lub równowartości tej kwoty w walucie krajowej. Przepisy unijne dały państwom członkowskim pewną dowolność w zakresie określania danych, które musi zawierać faktura uproszczona, wskazując jednocześnie katalog danych umieszczanych obligatoryjnie na tego rodzaju dokumencie m.in.:

  • daty wystawienia faktury;
  • danych identyfikacyjnych podatnika dokonującego dostawy towarów lub świadczącego usługi;
  • danych określających rodzaj dostarczonych towarów lub wykonanych usług;
  • należnego VAT lub danych potrzebnych do jego obliczenia;
  • w przypadku gdy wystawiona faktura jest dokumentem lub notą uznaną za fakturę na mocy art. 219, wyraźnego i jednoznacznego odniesienia do tej faktury pierwotnej oraz konkretnych danych, które ulegają zmianie (dotyczy korekt).

Polska wprowadzając w 2013 roku przepisy o fakturach uproszczonych zwiększyła ten zakres danych m.in. o NIP nabywcy.

Krajowe przepisy określające dane obowiązkowo zamieszczane na fakturach uproszczonych są zbliżone do danych wymaganych (odrębnymi przepisami) na paragonie fiskalnym. Oznacza to, że paragon fiskalny którego należność ogółem nie przekracza 450 zł zawierający numer NIP nabywcy powinien być uznany za fakturę uproszczoną. Nie wystawia się do niego kolejnej faktury i traktowany jest jak standardowa faktura. Podatnik może skorzystać z prawa do odliczenia VAT oraz zaliczyć wydatek do kosztów uzyskania przychodów.

W przypadku sprzedaży na rzecz konsumentów paragon nie zawiera NIP i na żądanie nabywcy zgłoszone w ciągu 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę bądź otrzymano całość lub części zapłaty, podatnik jest zobowiązany wystawić fakturę dokumentującej tą sprzedaż.

Faktury uproszczone w nowym JPK

Minister Finansów przypomniał w objaśnieniach, że zgodnie z rozporządzeniem zmieniającym w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług do końca roku paragony fiskalne uznane za faktury uproszczone nie będą musiały być wykazywane w nowym JPK odrębnie. Warunkiem jest aby wartość sprzedaży bez podatku oraz wysokość podatku należnego były wykazane w raporcie z kasy fiskalnej.

Z dniem 01 stycznia 2021 roku paragony fiskalne uznane za faktury uproszczone będą ujmowane odrębnie w ewidencji JPK. Raport fiskalny będzie pomniejszany o tzw. paragono-faktury, które będą po kolei wykazywane w ewidencji sprzedaży. W praktyce powstanie osobny rejestr tego typu faktur uproszczonych, które następnie zostaną wprowadzone do nowego JPK. W rezultacie powstaną trudności ewidencyjne i zwiększy się zakres pracy księgowych.

Rozwiązaniem tego problemu jest aby nabywca wyraził żądanie faktury przed fiskalizacją sprzedaży na kasie. W takim przypadku sprzedawca nie powinien ujmować sprzedaży na kasie lecz wystawić nabywcy standardowa fakturę, która zostanie ujęta bezpośrednio w ewidencji VAT.

Faktury zbiorcze

Konsekwencją uznania paragonów fiskalnych do 450 zł zawierających NIP nabywcy za faktury uproszczone jest brak możliwości wystawiania faktur zbiorczych. Z objaśnień wynika, że faktura zbiorcza może dokumentować sprzedaż towarów lub usług z danego miesiąca czy innego okresu rozliczeniowego, natomiast nie może dokumentować sprzedaży już zafakturowanej.

Na gruncie przepisów ustawy o VAT możliwe jest jedynie wystawianie faktur zbiorczych do paragonów fiskalnych dokumentujących sprzedaż powyżej kwoty 450 zł brutto (100 euro), posiadających numer NIP nabywcy, gdyż takie paragony fiskalne nie stanowią faktury.

Korekta faktury uproszczonej

Minister finansów wyjaśnił także zasady korekty w zakresie niezamierzonej pomyłki w NIP.

Dopuszcza się możliwość wystawienia noty korygującej do:

  • paragonu fiskalnego stanowiącego fakturę uproszczoną;
  • faktury wystawionej do paragonu fiskalnego.

W obu przypadkach nota korygująca wymaga akceptacji wystawcy faktury/faktury uproszczonej.

Nota korygująca do paragonu uznanego za fakturę uproszczoną zawiera prawidłowy numer NIP. Faktura korygująca do paragono-faktury zawiera:

  • numer paragonu fiskalnego;
  • numer unikatowy kasy rejestrującej, z której paragon został wystawiony.

Faktura do paragonu fiskalnego na kwotę powyżej 450 zł zawierającego numer NIP z błędem powinna być wystawiona z takim samym błędnym numerem NIP. Do takiej faktury może być wystawiona przez nabywcę nota korygującą z prawidłowym numerem NIP lub przez podatnika faktura korygująca z prawidłowym numerem NIP.

Niezamierzony błąd w numerze NIP nabywcy oznacza oczywistą pomyłkę m.in.:

  • brak jednej cyfry,
  • przestawienie cyfr,
  • pomyłka w jednej cyfrze.

Oczywistą pomyłka nie jest brak NIP lub numer NIP innego podatnika.