Formularz ZUS ZUA przeznaczony jest dla osób fizycznych prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą zgłaszających do ubezpieczenia siebie jako przedsiębiorcę lub swoich pracowników.

Można go pobrać w każdym oddziale ZUS lub odszukać w Internecie, najlepiej na oficjalnej stronie ZUS: www.zus.pl. Dostępne są formularze do wydruku i wypełnienia ręcznego (drukowanymi literami) oraz do wypełnienia komputerowo i wydrukowania gotowego dokumentu. ZUS ZUA służy do zgłoszenia osób do ubezpieczenia społecznego lub/i zdrowotnego lub do dokonania zmian danych przez płatnika składek, czyli przedsiębiorcę.

Instrukcja wypełnienia formularza ZUS ZUA:

I. DANE ORGANIZACYJNE.

W tym obszarze podajemy informację, czy zgłaszamy nowe dane do ZUS (gdy rozpoczynamy działalność gospodarczą lub zatrudniamy nowego pracownika), czy zmieniamy dane osoby już zgłoszonej. W pierwszym przypadku stawiamy tylko znak X w punkcie 01. Punkt 02 natomiast wypełniany w przypadku, gdy chcemy dokonać zmiany danych. Wpisujemy odpowiednio cyfrę 1 lub 2 w zależności od tego, czy zmieniamy dane, czy składamy korektę poprzednio złożonego formularza ZUS ZUA. Punkty zacieniowane, czyli 03 i 04, zostawiamy nie wypełnione.

II. DANE IDENTYFIKACYJNE PŁATNIKA SKŁADEK.

W tej części podajemy swoje dane jako przedsiębiorcy, czyli płatnika składek ZUS, niezależnie od tego, czy zgłaszamy siebie, czy pracownika. Wpisujemy dane do poszczególnych punktów, przy czym w 04 należy określić, jaki dokument podajemy i odpowiednio wpisać cyfrę 1 (jeśli dowód osobisty) lub 2 (jeśli paszport). W punkcie 06 podajemy nazwę firmy – ważne, aby była zgodna z tą, z jaką zgłosiliśmy działalność gospodarczą.

III. DANE IDENTYFIKACYJNE OSOBY ZGŁASZANEJ DO UBEZPIECZEŃ.

Ta sekcja przeznaczona jest do wpisania danych osoby zgłaszanej, czyli swoich jako przedsiębiorcy lub nowo zatrudnionego pracownika. Podobnie, jak w części II kolejne pola są jasno opisanie, więc wypełnienie nie powinno przysparzać kłopotu.

IV. DANE EWIDENCYJNE OSOBY ZGŁASZANEJ DO UBEZPIECZEŃ.

Ten obszar służy do określenia dodatkowych danych (drugie imię, nazwisko rodowe, obywatelstwo, płeć) osoby wskazanej w części III.

V. TYTUŁ UBEZPIECZENIA.

Tutaj jest tylko jedno pole do wypełnienia, ale może okazać się dosyć skomplikowane. Trzeba wpisać kod tytułu ubezpieczenia osoby zgłaszanej, czyli osoby wpisanej w części III i IV. Zestawienia kodów dostępne są na www.zus.pl. Tam można samemu odnaleźć i wpisać właściwy 6-znakowy kod, a w razie problemów zawsze można poprosić pracownika ZUS o pomoc. Cztery pierwsze znaki odpowiadają wybranemu stosunkowi zatrudnienia, a kolejne dwie to oznaczenie uprawnienia do emerytury lub renty oraz stopnia niepełnosprawności (jeżeli osoba zgłaszana nie ma ustalonego prawa do renty lub emerytury, ani nie ma orzeczenia o niepełnosprawności, to w ostatnich dwóch kratkach kodu będzie cyfra 0). Najczęściej używanymi, czyli typowymi kodami są: 011000 – zatrudniony na umowę o pracę, 051000 – przedsiębiorca bez ulgi w opłacaniu składek ZUS, 057000 – przedsiębiorca uprawniony do ulgi (pierwsze 2 lata prowadzenia działalności gospodarczej, pod warunkiem, że jest to pierwsza działalność lub od momentu zakończenia poprzedniej działalności do rozpoczęcia kolejnej upłynął okres 5 lat).

VI. DANE O OBOWIĄZKOWYCH UBEZPIECZENIACH SPOŁECZNYCH.

Ten fragment również wymaga większych wyjaśnień. Punkt 01 to data rozpoczęcia działalności gospodarczej w przypadku zgłaszania siebie jako przedsiębiorcy lub data zatrudnienia, jeśli zgłaszamy pracownika. W kolejnych punktach określamy, jakim ubezpieczeniom społecznym ma podlegać zgłaszana osoba. Jeśli zgłaszamy samego siebie, jako płatnika, obowiązkowo musimy postawić znaki X w punktach 02, 03 i 05 oznaczających zgłoszenie do ubezpieczenia emerytalnego, rentowego i wypadkowego, natomiast ubezpieczenie chorobowe dla przedsiębiorcy jest dobrowolne, więc nie zaznacza się. Inaczej jest w przypadku zgłaszania pracownika – wówczas musimy zaznaczyć wszystkie 4 rodzaje ubezpieczenia społecznego, czyli stawiamy X w punktach: 02, 03, 04 i 05.

VII. DANE O OBOWIĄZKOWYM UBEZPIECZENIU ZDROWOTNYM.

W tej części podaje się w punkcie 01 datę, jak w instrukcji części VI oraz w punkcie 02 kod odpowiedniego oddziału NFZ, pod który podlega osoba zgłaszana do ubezpieczeń (zgodnie z adresem zamieszkania). Kod ten jest 3 znakowy – 2 cyfry i 1 litera i można go odszukać na www.zus.pl.

VIII. DANE O DOBROWOLNYCH UBEZPIECZENIACH SPOŁECZNYCH.

Ten fragment dotyczy przedsiębiorcy, który powinien go wypełnić w przypadku, gdy zgłasza samego siebie do ubezpieczenia chorobowego, które dla niego jest dobrowolne. Wówczas wstawia znak X w polu nr 05 i podaje w punkcie 06 datę rozpoczęcia działalności gospodarczej. Pozostałe pola w znacznej większości przypadków zostawia się puste.

IX. DANE O DOBROWOLNYM UBEZPIECZENIU ZDROWOTNYM.

Ten fragment formularza również zwykle zostawiamy niewypełniony.

X. INNE DANE O OSOBIE ZGŁASZANEJ DO UBEPIECZENIA.

Większość pól w tej części to pola zacieniowane, a więc nie wypełniamy ich. Pole 05 służy do wpisania kodu zawodu osoby zgłaszanej do ubezpieczenia. Jeśli zgłaszamy siebie jako przedsiębiorcę, pole to również pozostawiamy puste. Jeśli natomiast osobą zgłaszaną jest pracownik, wówczas wpisujemy kod, posiłkując się tabelą kodów zamieszczoną na stronie www.zus.pl lub konsultując się z pracownikiem ZUS.

XI. ADRES ZAMELDOWANIA NA STEŁE MIEJSCE POBYTU.

W tej części wpisujemy adres zameldowania osoby zgłaszanej do ubezpieczenia.

XII. ADRES ZAMIESZKANIA.

Ten fragment wypełniamy tylko w przypadku, gdy adres zamieszkania osoby zgłaszanej do ubezpieczeń jest inny, niż adres zameldowania.

XIII. ADRES DO KORESPONDENCJI.

Jeżeli nie wypełnimy tej części, adresem do korespondencji zostanie uznany adres z części XII (jeśli część XII nie jest wypełniona, to adresem do korespondencji będzie adres z części XI).

XIV. OŚWIADCZENIE PŁATNIKA SKŁADEK.

Wpisujemy datę wypełnienia formularza, składamy podpis i pieczęć firmową.

XV. OŚWIADCZENIE OSOBY ZGŁASZANEJ/ZGŁOSZONEJ DO UBEZPIECZENIA.

Osoba zgłaszana do ubezpieczeń powinna w tym miejscu złożyć podpis, jako potwierdzenie zgodności danych wpisanych na druku. Jeśli przedsiębiorca zgłasza samego siebie, to powinien się w tym miejscu również podpisać.

XVI. ADNOTACJE ZUS.

Tutaj niczego nie wpisujemy.