Mimo zmian w polskim prawie i wprowadzeniu teorii „jednego okienka”, osoba, która chce założyć swoją firmę, będzie w określonych sytuacjach musiała osobiście odwiedzić jednostkę ZUS, aby dokonać zgłoszenia siebie czy zatrudnionych przez siebie osób do ubezpieczeń społecznych. Mimo założeń ustawy, formalności te nie zawsze da się załatwić w „jednym okienku” zgodnie z zasadą, iż wypełnienie wniosku w Urzędzie Miasta/Gminy jest jednocześnie zgłoszeniem płatnika składek do ZUS odnosi się ona przede wszystkim do osób fizycznych, które pragną założyć jednoosobową działalność gospodarczą.

Ogólnie zatem mówiąc (nie wnikając w kompetencje gminnych urzędników) zgłoszenie do ZUS zarówno przedsiębiorcy jak i jego pracowników, dotyczyć będzie wszystkich osób, które podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym oraz płatników składek na Fundusz Pracy. Takie zgłoszenie należy złożyć w ciągu 7 dni, licząc od dnia wskazanego jako moment rozpoczęcia działalności. Także 7 dni obowiązuje w momencie zatrudnienia nowego pracownika. Nie wolno zapominać o tym, iż deklaracja musi zostać własnoręcznie podpisana przez osobę zgłaszaną do ubezpieczeń.

Zgłoszenie do ZUS skutkuje koniecznością opłacania składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe, zdrowotne, Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Socjalnych. Początkujący przedsiębiorcy mogą w tym zakresie skorzystać z pewnej ulgi. Mianowicie chodzi o to, iż przez pierwsze dwadzieścia cztery miesiące kalendarzowe (licząc od dnia, w którym rozpoczęta została działalność gospodarcza) mogą oni płacić niższe niż pozostali przedsiębiorcy składki. W ich przypadku składki są naliczane od preferencyjnej podstawy wymiaru - jest to 30 procent wartości minimalnego wynagrodzenia.