Obowiązkiem przedsiębiorcy jest rozliczanie zaliczek na podatek w trakcie roku podatkowego. Zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych opłacać należy bez składania deklaracji informujących o wpłacanych kwotach.

Niemniej nadal zaleca się wypełnianie PIT-5 dla własnych celów. Comiesięczne drukowanie i przechowywanie deklaracji pozwoli zachować ciągłość danych, niezbędnych zarówno przy rozliczeniu rocznym, jak i w trakcie roku podatkowego.

PIT-5 składali podatnicy rozliczający zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych bez pośrednictwa płatników - prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą oraz uzyskujący przychody z najmu, podnajmu, dzierżawy lub innych umów podobnych.

Deklarację składano za okres od stycznia do listopada w terminie do dnia 20 każdego miesiąca za miesiąc poprzedni. Za grudzień deklarację składano w terminie do dnia 20 grudnia (jedną, łącznie za miesiące listopad i grudzień), deklarując przy tym zaliczkę w podwójnej wysokości zaliczki na podatek za miesiąc listopad. W odróżnieniu od stosujących skalę podatkową (podatek 18 i 32%), dla opodatkowanych liniowo – 19%, stosowano odrębną deklarację zaliczek miesięcznych lub kwartalnych – PIT-5L.

Istotne elementy PIT-5

O ile część A i B a także L i K deklaracji PIT-5 dotyczą danych adresowych i informacyjnych, to dla przedsiębiorców, również obecnie, najistotniejsze jest poprawne wypełnienie części C i J. W części C PIT-5 deklaruje się wysokość przychodów i kosztów, a w konsekwencji ustala wartość dochodu lub straty za dany okres. Części od D do G służą ujęciu kwot zwolnionych z opodatkowania lub kwot odliczanych od dochodu. Część H natomiast jest różnicą kwoty dochodu i odliczeń. Po dodaniu kwot zwiększających podstawę opodatkowania lub ograniczających stratę (część I), w części J PIT-5 należy dokonać obliczenia zaliczki, podlegającej wpłacie na rzecz Urzędu Skarbowego. W części tej podaje się zaliczkę za dany miesiąc, zaliczki narastająco od początku roku, a także kwoty podlegające odliczeniu od podatku, pomniejszające wartość kwoty do zapłaty.

Po co PIT-5, skoro nie trzeba go wysyłać do urzędu?

Podatnik, który kilkakrotnie pomyli się na niekorzyść urzędu skarbowego w rozliczeniu zaliczki może obawiać się zarówno konsekwencji skarbowych, jak i karnych.

Zapłatę zaliczek na podatek dochodowy w poprawnej wysokości traktować należy na równi z zapłatą podatku za cały rok. Za zaległość podatkową, od której nalicza się odsetki za zwłokę uznaje się również niezapłacenie zaliczki na podatek lub zapłatę zaliczki w kwocie niższej niż należna. Kwota odsetek za zwłokę od 9 czerwca 2011 r. wynosi 14%.

Ponadto podatnik, który uporczywie nie wpłaca w terminie podatku, podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe. Takiej sankcji zgodnie z kodeksem karnym skarbowym, podlega również osoba, która uporczywie nie wpłaca w terminie kwoty zaliczki na podatek, gdyż traktuje się je na równi z samym podatkiem.

Ułatwienia w rozliczeniach – złóż PIT kwartalnie

Oprócz comiesięcznego drukowania PIT-5, zabezpieczeniem przed błędnymi kwotami zaliczek, jest płacenie podatku co kwartał. Przy tej formie rozliczenia z fiskusem podatnik nie dość że przez 2 dodatkowe miesiące zyskuje możliwość dowolnego obrotu niewpłacanymi kwotami zaliczek, to kalkulacji w PIT-5 dokonuje 3 razy rzadziej. Podatek płaci się wówczas do 20 dnia miesiąca następującego po danym kwartale, a zaliczkę w październiku uiszcza się w podwójnej wysokości.

Wyboru rozliczenia kwartalnego dokonać mogą jedynie:

• mali podatnicy lub
• podatnicy (również ci nie traktowani jako mali podatnicy) w roku rozpoczęcia działalności gospodarczej.

Również w przypadku płacenia podatku kwartalnie nie trzeba składać deklaracji podatkowych za poszczególne okresy rozliczeniowe. Końcowe zestawienie wpłaconych zaliczek następuje dopiero w deklaracji rocznej.

Podatnicy rozliczający liniowo zaliczki kwartalne płacą je w ten sam sposób co podatnicy stosujący zasady ogólne - nie rozliczając jednak kwoty wolnej od podatku. Również w ich przypadku deklaracji zaliczkowych nie wysyła się do urzędu skarbowego.

O kwartalnej formie rozliczeń należy zawiadomić Naczelnika Urzędu Skarbowego do 20 lutego danego roku podatkowego. W przypadku rozpoczynających działalność zawiadomienie złożyć należy do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia działalności, nie później jednak niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu. Zawiadomienie nie wymaga dodatkowego wzoru urzędowego czy deklaracji urzędowej. Złożyć je należy na piśmie.

Raz sporządzone zawiadomienie dotyczy również lat następnych, chyba że podatnik, w terminie do dnia 20 lutego roku podatkowego, zawiadomi w formie pisemnej właściwego naczelnika urzędu skarbowego o rezygnacji z kwartalnego sposobu wpłacania zaliczek.

PIT-5 wydrukowany z infakt

Większość przedsiębiorców nie pamięta o tym, że zaliczki na podatek opłaca się dopiero po przekroczeniu tzw. kwoty wolnej od podatku, czyli 3091 zł. Z kwoty tej nie korzystają jedynie rozliczający się podatkiem liniowym, obejmuje ona natomiast wszystkich stosujących rozliczenie według skali podatkowej 18% i 32%. U takich przedsiębiorców do wartości dochodu 3091 zł podatku się nie płaci. Kwota 3091 zł obejmuje dochód po obniżeniu go o przysługujące przedsiębiorcy odliczenia od dochodu. Jeśli dochód przekroczy tę wartość, podatnik ma prawo korzystać z odliczeń od podatku. W roku podatkowym kwota dochodu może być pomniejszana o zapłacone w danym miesiącu składki ZUS, a kwota zaliczek na podatek – o wartość 7,75% podstawy obliczenia zapłaconych w danym miesiącu składek na ubezpieczenie zdrowotne. Odliczeniu podlegać mogą również składki zapłacone przed danym miesiącem, lecz wcześniej nie odliczone od dochodu lub podatku przedsiębiorcy.

Panel deklaracji Pit-5 w infakt.pl

Jeżeli podatnik prowadzi tylko proste KPiR, nie jest w stanie ustalić, w którym momencie i jaka kwota odliczeń jest konieczna a także ile podatku faktycznie należy zapłacić.

PIT-5 generowany w infakt liczy wartość zaliczki do zapłaty. Kwota ta ustalana jest na podstawie sumy przychodów i kosztów z danego miesiąca (lub kwartału) i uwzględnia kwotę wolną od podatku oraz wartość zapłaconych w danym miesiącu składek na ubezpieczenie społeczne ZUS oraz składek zdrowotnych.

W ustawieniach programu możliwa jest dowolna konfiguracja druku PIT-5. Może on być sporządzany dla podatnika rozliczającego się zasadami ogólnymi lub w formie liniowej 19% („ustawienia” - „księgowość” - „deklaracje VAT i PIT” - „Sposób rozliczenia PIT-5”). To samo menu ustawień programu służy do wyboru opcji kwoty wolnej od podatku oraz okresu rozliczenia podatku dochodowego (czyli generowania PIT-5 za okresy miesięczne lub kwartalne).

Z danymi, które wprowadzane są do PIT-5 można się zapoznać bezpośrednio w programie – wskazuje on, jaka kwota zaliczek na podatek wynika z dochodów uzyskanych w danym miesiącu. Deklaracja PIT-5 może być wydrukowana w dowolnym momencie. Służy do tego ikona „drukuj” zamieszczona w panelu „Księgowość” - „podatek dochodowy”. Po wskazaniu okresu, którego dotyczyć ma zestawienie program pozwala zapoznać się z danymi zbiorczymi, a następnie dokonać wydruku.