Przy zakładaniu działalności mamy do pewnego stopnia swobodę wyboru czy zostać płatnikiem VAT, czy też lepiej z tego zrezygnować. Wybór nie jest prosty, bo mamy tu dylemat, czy prezentować się kontrahentom jako vatowiec, odliczać podatek czy też może lepiej obejść się bez tego i mieć działalność prostszą pod względem księgowym. Z opcji VAT korzysta wiele nowych firm, ale wszystko zależy od danej sytuacji i szczegółowej kalkulacji zysków, strat, zalet i wad.

Mamy tutaj dwa rodzaje zwolnień, przedmiotowe i podmiotowe. W zwolnieniu przedmiotowym chodzi o to, że ustawodawca wymienił szereg działalności, które są zwolnione z VAT. Przykładowo są to kredyty, ubezpieczenia, dostawa towarów używanych czy edukacja. Więc nawet jeśli zostaniemy płatnikiem VAT, a świadczymy usługi edukacyjne, to na fakturze VAT doliczyć nie możemy. Z drugiej strony istnieją też działalności, przy których obowiązkowo musimy stać się płatnikiem VAT, nawet gdy nie osiągamy limitów obrotów, o których za chwilę. Jeżeli chcemy zająć się handlem czy usługami świadczonymi na rzecz podmiotów w Unii Europejskiej lub też chcemy kupować coś z tego obszaru, to również nie unikniemy zarejestrowania się jako vatowiec w urzędzie skarbowym.

DORADZTWO A ZWOLNIENIE Z VAT

Do tego rodzaju usług, gdzie musimy obowiązkowo naliczać VAT, należy np. doradztwo, jubilerstwo i usługi prawnicze. Jeżeli przy wpisie do ewidencji, określając, według Polskiej Klasyfikacji Działalności, zakres działalności naszego przedsiębiorstwa, umieścimy tam doradztwo, to automatycznie musimy stać się vatowcem. Ale też jest tu pewnego rodzaju wyjątek. Jeżeli w PKD działalność mamy ujętą jako działalność w danej dziedzinie i związane z nią doradztwo, to jeżeli faktycznie nie świadczymy usług związanych z doradzaniem, to nie jesteśmy zobowiązani do bycia płatnikiem VAT. Czyli jeśli mamy np. działalność w zakresie architektury i inżynierii oraz związane z nią doradztwo techniczne, to jeśli faktycznie doradztwem technicznym w tym zakresie się nie zajmujemy, nie jesteśmy zmuszeni do stania się vatowcem.

ZWOLNIENIE PODMIOTOWE Z VAT, CZYLI LIMITY

Limity zwolnień z VAT mają już dłuższą tradycję w naszej rzeczywistości gospodarczej. Przez dłuższy czas kwota limitu po przekroczeniu której byliśmy zobowiązani do przejścia na VAT, utrzymywała się na jednorodnym poziomie - 10.000 euro obrotu (sprzedaży opodatkowanej ).

Od roku 2008 ustawodawca zaczął wyrażać tą kwotę w złotówkach. Na początku była to kwota 50.000zł, w 2010 – 100.000zł, a obecnie 150.000zł. Należy jednak dodać, że nie dotyczy ona hurtowo wszystkich podatników. Limit 150.000zł dotyczy przedsiębiorców kontynuujących działalność. Czyli jeśli nasza firma w 2010 nie przekroczyła tego progu, to jesteśmy zwolnieni.

Natomiast gdy firmę założyliśmy dopiero w roku 2011, to sami musimy obliczyć sobie limit, korzystając z zasady proporcji. Generalnie wygląda to tak, że obliczamy jaką okres nasza firma będzie w danym roku działać i w takiej samej proporcji ustalamy limit. Przykładowo – startujemy 1 lipca, działamy 6 miesięcy w danym roku, więc przysługuje nam połowa tego limitu. Startujemy 1 grudnia, działamy 1/12 roku, więc limit 150.000zł dzielimy na 12 i już mamy to co nas obowiązuje.

Limitu musimy starannie pilnować, ponieważ jesteśmy zobligowani do wypełnienia i dostarczenia zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R fiskusowi co najmniej na dzień przed przekroczeniem przez nas dopuszczonych przez ten limit obrotów.