Leasing należy do umów nazwanych, uprawniających do korzystania z cudzego majątku. Leasing dotyczy ruchomości, szczególnie samochodów oraz nieruchomości: gruntów czy też budynków.

Leasing

Umowa leasingu powszechnie kojarzy się z formą korzystania z samochodów. Choć leasing samochodów stał się bardzo popularny, to przedmiotem umowy może być również inna rzecz ruchoma lub nieruchomość, np. grunt.

Co to jest leasing?

Przez umowę leasingu finansujący zobowiązuje się w ramach prowadzonego przedsiębiorstwa, a zatem w celu osiągnięcia zysku i na zasadach obowiązujących podmioty prowadzące obrót gospodarczy, nabyć rzecz od oznaczonego zbywcy na warunkach określonych w tej umowie i oddać tę rzecz korzystającemu do używania albo używania i pobierania pożytków przez czas oznaczony, a korzystający zobowiązuje się zapłacić za to wynagrodzenie w ratach, które równe musi być co najmniej cenie lub wynagrodzeniu z tytułu nabycia rzeczy przez finansującego.  

Podatkowo leasingiem określa się każdą umowę, także inną niż wskazaną powyżej, na mocy której finansujący oddaje do odpłatnego używania albo używania i pobierania pożytków korzystającemu, podlegające amortyzacji środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne, a także grunty.

Jakie są rodzaje leasingu

Prawo podatkowe wyróżnia dwa rodzaje leasingu: leasing finansowy i leasing operacyjny. Elementem różnicującym obie umowy jest przede wszystkim to, czy u korzystającego za koszty podatkowe uzna się odpisy amortyzacyjne i odsetki od rat leasingowych, czy też raty leasingowe, fakturowane przez finansującego leasing na jego rzecz.

W popularniejszej umowie leasingu operacyjnego wartość raty leasingowej jest w całości zaliczana do kosztów podatkowych korzystającego, jednak majątek leasingowany nie jest u niego amortyzowany, stanowi składnik majątku amortyzowanego u finansującego. Finansujący rozlicza zatem raty amortyzacyjne, a korzystającego obciąża fakturą, którą w całości zalicza do swoich przychodów. Stąd w przypadku leasingu operacyjnego opłaty ponoszone przez korzystającego w podstawowym okresie umowy stanowią przychód finansującego i koszt uzyskania przychodów korzystającego.

Warunkiem uznania umowy za leasing operacyjny, a w konsekwencji zaliczania opłat ustalonych w umowie leasingu, ponoszonych przez korzystającego jako przychód finansującego i koszt uzyskania przychodów korzystającego jest, by:

• umowa leasingu została zawarta na czas oznaczony, stanowiący co najmniej 40% okresu, w jakim amortyzowałoby się przedmiot leasingu przy zastosowaniu podstawowej, liniowej stawki amortyzacyjnej, pod warunkiem, że przedmiotem umowy leasingu są podlegające odpisom amortyzacyjnym rzeczy ruchome lub wartości niematerialne i prawne, albo jeżeli została zawarta na okres co najmniej 10 lat, jeżeli jej przedmiotem są podlegające odpisom amortyzacyjnym nieruchomości;
• umowa leasingu, w przypadku gdy korzystającym jest osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, została zawarta na czas oznaczony; 
• suma ustalonych opłat w umowie leasingu, pomniejszona o należny VAT, nie była niższa niż wartość początkowa przedmiotu leasingu.

W przypadku leasingu finansowego to u korzystającego, a nie u finansującego leasing dokonuje się amortyzacji leasingowanego składnika majątku. W konsekwencji należy go wprowadzić do ewidencji środków trwałych, a do kosztów uzyskania przychodów zaliczać raty amortyzacyjne na podstawie wewnętrznych dowodów księgowych. Kosztami podatkowymi jest u korzystającego także, niezależnie od rozliczeń odpisów amortyzacyjnych, tzw. część odsetkowa rat leasingowych, pobierana przez finansującego i wynikająca z faktur przesyłanych przez finansującego.

Warunkami uznania umowy za leasing finansowy jest, by zawierała ona postanowienia, z których wynika, m.in. że:

• została zawarta na czas oznaczony; 
• suma ustalonych w umowie leasingu opłat, pomniejszona o należny podatek od towarów i usług, odpowiada co najmniej wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych;  
• zawiera postanowienie, że w podstawowym okresie umowy leasingu: 
• odpisów amortyzacyjnych dokonuje korzystający, w przypadku, albo  finansujący rezygnuje z dokonywania odpisów amortyzacyjnych, w przypadku gdy korzystającym jest osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej.
 

Przy spełnieniu powyższych warunków, do przychodów finansującego i odpowiednio do kosztów uzyskania przychodów korzystającego nie zalicza się opłat z tytułu leasingu w części stanowiącej spłatę wartości początkowej przedmiotu umowy. Przychodem finansującego jest jedynie część odsetkowa raty leasingowej.

W większości przypadków oprócz rat amortyzacyjnych, koszty leasingu obejmują opłaty wstępne, inicjalne, przygotowawcze, początkowe, manipulacyjne czy administracyjne. Dodatkowym kosztem są również opłaty z tytułu ubezpieczenia przedmiotu leasingu. Opłaty te stanowią koszty odrębne i są naliczane niezależnie od stałych rat leasingowych. W związku z tym, że dotyczą one niejako całej umowy leasingowej powstaje często problem dotyczący prawidłowego ich księgowania.

Kasowe i memoriałowe ujęcie umowy leasingu

Przy kasowej metodzie rozliczeń do kosztów podatkowych zaliczać można w dacie wystawienia dokumentu potwierdzającego poniesienie kosztu zarówno raty leasingowe, jak i opłaty wstępne czy ubezpieczeniowe.

W przypadku, gdy podatnik prowadzi KPiR metodą memoriałową, koszty dzieli na bezpośrednio i pośrednio związane z przychodem. Jako że leasing z reguły dotyczy finansowania zakupów pośrednio związanych z uzyskiwaniem przychodu, opłaty leasingowe rozliczane są w kosztach w dacie, w którym dokument ujęto w księgach rachunkowych. Koszty pośrednie, warunkujące wydanie przedmiotu leasingu, takie jak opłaty wstępne, rozliczane są w czasie, proporcjonalnie do trwania umowy leasingu.

Przy leasingu finansowym należy zwrócić dodatkowo uwagę na to, że do wartości początkowej amortyzowanego przez korzystającego środka trwałego zalicza się wszystkie opłaty związane z jego nabyciem, naliczone do dnia przekazania go do używania. Opłaty wstępne będą zatem podwyższały wartość początkową, w konsekwencji wpływając na wartość rat amortyzacyjnych.

Samochód w leasingu

Istnieją pewne zasady rozliczania kosztów eksploatacji i nabywania pojazdów leasingowanych, które warto poznać przed podjęciem decyzji o nabyciu lub rozpoczęciu leasingu pojazdu. Do kosztów uzyskania przychodów nie można zaliczyć w przypadku nabycia lub umowy leasingu finansowego – odpisów amortyzacyjnych z tytułu zużycia samochodu osobowego, w części ustalonej od wartości samochodu przewyższającej 20.000 euro przeliczonej na złote według kursu średniego NBP z dnia przekazania samochodu do używania. Powyższa zasada powoduje, że kupując samochody osobowe wysokocenne lub też podejmując decyzję o leasingu, optymalnym jest zawarcie umowy leasingu operacyjnego, w przypadku którego całą wartość rat leasingowych korzystający może rozliczać w koszty, nawet jeśli wartość pojazdu przekracza 20.000 euro.

Dodawanie kosztu leasingu w infakt.pl

Kosztami podatkowymi nie są również składki na ubezpieczenie samochodu osobowego w wysokości przekraczającej część wartości, ustaloną na podstawie stosunku ceny pojazdu, przyjętej dla celów ubezpieczenia do kwoty 20.000 euro, przeliczonej według średniego kursu NBP. W tym znaczeniu kosztów nie rozlicza się również z tytułu zawarcia umów ubezpieczenia pojazdu w leasingu. Wyjątkiem jest, gdy wartość usługi leasingu zawiera w sobie cenę ubezpieczenia, zatem ubezpieczenie nie stanowi dodatkowej usługi nabywanej przez korzystającego.

Kosztów nie stanowią także kwoty z tytułu używania prywatnego samochodu osobowego, nie będącego przedmiotem leasingu - w części przekraczającej kwotę wynikającą z pomnożenia liczby kilometrów faktycznego przebiegu pojazdu oraz stawki za 1 km przebiegu, wynikającej z ewidencji przejechanych kilometrów. W przypadku pojazdu w leasingowanego, ewidencji prowadzić nie trzeba, a mimo to koszty można rozliczać w pełnym zakresie, a nie tylko do limitu przejechanych kilometrów. Nie ma przy tym znaczenia, czy korzystanie odbywać się będzie na podstawie leasingu finansowego, czy operacyjnego.

Podatkowe zalety leasingu

Leasing wybierają przede wszystkim ci przedsiębiorcy, którym zależy na szybkim utworzeniu wysokich kosztów. Przy prowadzeniu KPiR metodą kasową raty wstępne rozlicza się bezpośrednio w kosztach uzyskania przychodów, nawet jeśli jej wartość przekracza 3500 zł. W przypadku nabycia tego samego składnika majątku do kosztów podatkowych zaliczyć można byłoby jedynie odpisy amortyzacyjne, co w konsekwencji nie pozwoli na szybkie utworzenie wysokich kosztów.

Na gruncie podatku VAT leasing pozwala na podwójne odliczanie podatku – pierwszy raz w związku z zapłatą rat amortyzacyjnych, a drugi po zakończeniu umowy leasingu, w związku z nabyciem na własność przedmiotu leasingu.

Leasing w InFakt

W programie InFakt raty leasingowe ująć należy w zakładce „koszty” poprzez opcję „koszty leasingu” dostępną w prawej szpalcie jako jedna z możliwych opcji zakładki „dodaj koszt”. W tej formie księgować należy koszty leasingu operacyjnego.

Cała procedura wprowadzenia faktury z tytułu raty leasingowej trwa zaledwie chwilę. Z listy dostępnych elementów wybrać należy numer rejestracyjny pojazdu (o ile chodzi o leasing samochodu) oraz dane sprzedawcy, czyli finansującego.

Wpisać należy także datę otrzymania oraz datę wystawienia dokumentu, a także wynikający z faktury termin jej płatności. Wskazać również trzeba czy faktura została zapłacona, czy też nie oraz podać cenę netto raty leasingowej a także stawkę podatku VAT. W przypadku rat leasingowych dotyczących leasingu samochodu osobowego można odliczać tylko 60% VAT pamiętając, aby w ciągu całego okresu leasingu nie odliczyć więcej niż 6000 zł VAT.

Dokument taki trafia bezpośrednio do KPiR (kol. 13 pozostałe wydatki).

W przypadku leasingu finansowego podatnik prowadzący księgowość w InFakt rozliczy raty amortyzacyjne, zatem musi wprowadzić leasingowany składnik majątku do ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych oraz ustalić ratę amortyzacyjną. Celom tym służy opcja „środki trwałe” w zakładce „koszty”. Ratę odsetkową księgować powinien poprzez wprowadzenie ich w opcji „koszty leasingu”, na takiej samej zasadzie, jak w leasingu operacyjnym.