Osoby rozpoczynające działalność gospodarczą są zobowiązane do wybrania sposobu rozliczeń podatku dochodowego. Jednak często stają przed problemem, którą formę opodatkowania wybrać? Jak obliczyć podatek dochodowy?

Przedsiębiorcy prowadzący już własne firmy również miewają wątpliwości. Czy mogą zmienić swój sposób rozliczania się z urzędem skarbowym? Jak to zrobić, aby zgodnie z przepisami rozliczać się korzystniej niż dotychczas? Poznaj odpowiedzi i wybierz dogodną dla siebie metodę opodatkowania.

Zasady obliczania zaliczek na podatek dochodowy reguluje Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Według ustawy podatnikiem jest każda osoba fizyczna osiągająca dochód. Każdy podatnik natomiast podlega obowiązkowi rocznego rozliczenia z urzędem skarbowym, ale zanim to nastąpi, musi dokonywać wpłat zaliczek wcześniej, czyli w trakcie danego roku podatkowego. Częstotliwość wpłacania tych kwot zwykle jest miesięczna, ale można również skorzystać z możliwości rozliczeń kwartalnych, uprzedzając oczywiście o tym fakcie urząd skarbowy. Obecnie już nie składa się do urzędu skarbowego deklaracji PIT-5, wpłaca się tylko odpowiednio wyliczoną zaliczkę.

Dochodem jest różnica pomiędzy osiągniętym przychodem, a kosztem jego uzyskania. Jeżeli koszty są wyższe niż osiągnięte przychody, wówczas podatnik wykazuje stratę. Wyższość przychodów nad kosztami natomiast oznacza, że nastąpił dochód, który podlega obowiązkowi rozliczenia z urzędem skarbowym.

Opodatkowaniu podlegają prawie wszystkie rodzaje dochodów. Wyjątek stanowią określone w ustawie na przykład:

• renty,
• odszkodowania,
• zasiłki rodzinne, pielęgnacyjne, pogrzebowe,
• świadczenia z pomocy społecznej.

Pełen zakres dochodów zwolnionych z opodatkowania zawierają artykuły nr 21 oraz 52a, 52c, 52d i 52e Ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przewidziano kilka sposobów obliczenia podatku:

Skala podatkowa.

Podatnicy, którzy wybrali ten sposób opodatkowania obliczają podatek od dochodu, ale dopiero wówczas, gdy jego wysokość przewyższy kwotę wolną od opodatkowania, czyli ustaloną co roku stawkę – w 2011 roku jest to 3091 zł. W zależności od wysokości osiągniętych dochodów, stosujemy dwa progi podatkowe:

dochód do kwoty 85528,00 zł:
Sumę dochodu uzyskanego od początku roku podatkowego pomniejszamy o wpłacone w danym roku składki społeczne. Następnie uzyskaną kwotę zaokrąglamy do pełnych złotych (50 groszy lub więcej w górę, a poniżej 50 groszy w dół) i jest to nasza podstawa opodatkowania, którą mnożymy przez stawkę podatkową 18%, co daje nam kwotę podatku. Jednak jeszcze nie koniec, ponieważ od uzyskanego podatku mamy prawo dokonać odliczeń. Odejmujemy kwotę wolną od podatku w wysokości 556,02 zł (jest to kwota ustalana co roku na każdy rok podatkowy). Następnie uzyskaną wartość pomniejszamy o składki zdrowotne podlegające odliczeniu, czyli nie w pełnej wpłaconej przez nas w danym roku podatkowym wysokości, ale 7,75% podstawy składki. Otrzymany w ten sposób wynik jest kwotą podatku, jaką powinniśmy wpłacić do urzędu skarbowego za okres od początku roku, jednak jeśli dokonaliśmy już wpłat zaliczek na podatek w poprzednich miesiącach bieżącego roku podatkowego, to teraz odejmujemy sumę tych wszystkich wpłaconych zaliczek i dopiero powstała w ten sposób kwota stanowi wyliczoną zaliczkę na podatek dochodowy do zapłaty za ostatni miesiąc.

dochód powyżej kwoty 85528,00 zł:
Obliczamy kwotę nadwyżki nad progiem 85528,00 zł i od otrzymanej wartości obliczamy analogicznie, jak przy progu pierwszym podatek według stawki 32%, następnie do otrzymanej kwoty podatku dodajemy 14839,02 zł (czyli kwotę naliczonego podatku od wartości progowej).

Zaliczki miesięczne na podatek dochodowy płacimy w terminie do 20 dnia miesiąca następnego po miesiącu rozliczeniowym. Ważne jest to, że obliczamy i płacimy w ten sposób zaliczki miesięczne aż do listopada, po czym zaliczkę za grudzień uiszczamy w takiej samej wysokości, jak za listopad, ale już do dnia 20 grudnia, więc w tym samym terminie, co zaliczkę za listopad. Reasumując: za listopad płacimy w podwojonej wysokości, aby rozliczyć również grudzień. Ewentualną różnicę rozliczymy potem zeznaniem rocznym za cały rok podatkowy. Terminy wpłacania zaliczek kwartalnych to 20 dzień miesiąca następującego po ostatnim miesiącu danego kwartału. Wysokości zaliczek obliczamy tak samo, jak w przypadku częstotliwości miesięcznej, tylko robimy to nie co miesiąc, ale co trzy miesiące. Zaliczkę za ostatni kwartał roku podatkowego wpłacamy do 20 grudnia w wysokości zaliczki za trzeci kwartał, a rozbieżność, która powstanie (z pewnością dochód za III i IV kwartał nie będzie identyczny) rozliczamy później rocznym zeznaniem podatkowym.

Podatek liniowy.

W tym sposobie nie istnieją progi podatkowe, ale stawka jest wyższa o jeden punkt procentowy. Kwotę dochodu mnożymy przez 19%. Podatnik, który wybrał tę formą opodatkowania, nie ma możliwości wspólnego rozliczania się z małżonkiem oraz stosowania ulg podatkowych, czy też zasad preferencyjnych dla samotnie wychowujących dzieci. Wysokość zaliczek na podatek według tego sposobu jest wyliczana podobnie, jak przy skali podatkowej. Różnicą jest to, że nie ma kwoty wolnej od opodatkowania oraz progu podwyższającego stawkę, czyli niezależnie od wysokości uzyskanego dochodu, zawsze zapłacimy 19% podatku. Wybór tej formy może okazać się korzystny, ale tylko przy wysokich dochodach – takich, które przy opodatkowaniu według podstawowej skali podatkowej zmusiłyby nas do zapłaty 32% podatku. Terminy wpłat zaliczek są takie same, jak w przypadku według skali podatkowej.

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.

Ten rodzaj opodatkowania polega na stosowaniu określonej w ustawie stawki podatkowej. Szczegółowo przepisy o zryczałtowanym podatku dochodowym określa inna ustawa tj. Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Wyróżnia się kilka stawek podatkowych, które stosuje się w odniesieniu do przychodu nie pomniejszonego o koszty jego uzyskania:

• 20% – dotyczy wolnych zawodów,
• 17% - usługi niematerialne np. pośrednictwo w handlu hurtowym, prowadzenie hoteli, wynajem samochodów osobowych,
• 8,5% - działalność usługowa np. gastronomiczna w zakresie sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5%; czy też przychody osiągane z umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze,
• 5,5% – np. działalność wytwórcza, roboty budowlane,
• 3,0% - działalność usługowa w zakresie handlu oraz z działalności gastronomicznej; wyjątek stanowi przychód ze sprzedaży napojów alkoholowych (o zawartości powyżej 1,5%), oraz przychód z odsetek od środków na rachunkach bankowych utrzymywanych w związku z wykonywaną działalnością gospodarczą.

Karta podatkowa.

Jest to dosyć prosta forma rozliczenia podatku dochodowego, ponieważ nie wymaga zbyt wielu obliczeń. Podatnik, który wybrał ten rodzaj opodatkowania, nie oblicza comiesięcznych ani cokwartalnych zaliczek. Zobowiązany jest natomiast do dokonywania regularnych wpłat kwot podatku według stawek określanych każdego roku przez decyzję urzędu skarbowego. Termin wpłacania podatku to 7 dnia miesiąca następującego po miesiącu rozliczeniowym, a termin zapłaty podatku za grudzień przypada w dniu 28 grudnia.

Z założenia, częstotliwość wpłacania zaliczek na podatek dochodowy jest miesięczna, ale możemy również je rozliczać kwartalnie, jeżeli powiadomimy o naszym wyborze urząd skarbowy. Pismo takie składamy do urzędu najpóźniej do dnia 20 lutego danego roku podatkowego i skutkuje ono również na kolejne lata, jeśli nie napiszemy rezygnacji z takiego sposobu rozliczania się (również do 20 lutego). Jednak nie wszyscy podatnicy mają prawo rozliczać się kwartalnie. Możliwość ta dotyczy małych podatników oraz osób rozpoczynających działalność w danym roku podatkowym. Ten sposób wpłacania podatku jest możliwy dla osób, które wybrały sposób opodatkowania według skali podatkowej, podatek liniowy lub ryczałt od przychodów.

W programie InFakt obliczanie zaliczek na podatek dochodowy jest bardzo proste, a właściwie można stwierdzić, że nas nie dotyczy, ponieważ program robi to sam. My natomiast jesteśmy zobowiązani tylko na początku pracy z programem określić wybrany sposób opodatkowania, a system już sam będzie dla nas wyliczał zobowiązania podatkowe na podstawie zaksięgowanych co miesiąc kosztów i wystawionych faktur. Nasz dochód zostanie wyliczony, składki na ubezpieczenia ZUS również będą ujęte, a nam pozostanie tylko zerknąć na gotową tabelkę płatności do zrealizowania i oczywiście je uiścić do urzędu skarbowego.

Panel deklaracji Pit-5 w infakt.pl

Zachęcamy do skorzystania z programu InFakt, który nawet dla początkujących przedsiębiorców, bez fachowej wiedzy i znajomości przepisów, jest prosty w obsłudze. Zapewniamy wszelką pomoc doradczą w dniach od poniedziałku do piątku w godzinach 7.00-22.00 oraz w soboty w godzinach 9.00-22.00, ponadto na naszej stronie internetowej www.infakt.pl zamieszczamy szereg porad i wyjaśnień w postaci obszernych artykułów oraz filmów instruktażowych.